C-271/22 do C-275/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-11-09
cjeuprawo_pracyurlopy pracownicze, czas pracyWysokatrybunal
urlop wypoczynkowyczas pracydługa chorobaochrona pracownikaprawo UETSUEprawo pracyekwiwalent pieniężnyprzeniesienie urlopu

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pracownicy mogą dochodzić prawa do corocznego płatnego urlopu od prywatnych pracodawców, nawet jeśli urlop nie został wykorzystany z powodu długotrwałej choroby, pod warunkiem złożenia wniosku w rozsądnym terminie.

Sprawa dotyczyła prawa pracowników do corocznego płatnego urlopu, który nie został wykorzystany z powodu długotrwałej choroby. Pracownicy domagali się od prywatnego pracodawcy (Keolis Agen SARL) możliwości skorzystania z urlopu lub ekwiwalentu pieniężnego. Sąd pracy w Agen zadał Trybunałowi pytania dotyczące bezpośredniego zastosowania dyrektywy o czasie pracy i karty praw podstawowych w relacjach pracownik-prywatny pracodawca, a także dopuszczalnego okresu przeniesienia urlopu w przypadku długotrwałej choroby. Trybunał potwierdził, że pracownicy mogą powoływać się na prawo do urlopu wobec prywatnych pracodawców, a prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym na uwzględnienie wniosków o urlop złożonych w ciągu 15 miesięcy po okresie rozliczeniowym, jeśli dotyczy to dwóch kolejnych okresów.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez conseil de prud’hommes d’Agen dotyczyły wykładni art. 7 dyrektywy 2003/88/WE dotyczącej organizacji czasu pracy oraz art. 31 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Spory dotyczyły odmowy przez prywatnego przewoźnika Keolis Agen SARL umożliwienia pracownikom skorzystania z dni urlopu lub wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, gdy przerwa w pracy spowodowana była długotrwałą chorobą trwającą ponad rok. Sąd odsyłający pytał, czy pracownicy mogą powoływać się na prawo do corocznego płatnego urlopu wobec prywatnego pracodawcy, któremu powierzono świadczenie usługi publicznej, oraz jaki jest dopuszczalny okres przeniesienia urlopu w przypadku długotrwałej choroby. Trybunał Sprawiedliwości UE, orzekając w pierwszej izbie, stwierdził, że prawo do corocznego płatnego urlopu, jako zasada prawa socjalnego o szczególnej wadze, ma charakter bezwzględnie wiążący i bezwarunkowy. Pracownicy mogą powoływać się na to prawo wobec swojego pracodawcy, niezależnie od tego, czy jest to podmiot prywatny świadczący usługi publiczne. Trybunał uznał, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają na uwzględnienie wniosków o urlop złożonych w ciągu 15 miesięcy po zakończeniu okresu rozliczeniowego, pod warunkiem że dotyczą one praw nabytych w ciągu dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych i nie naruszają celu prawa do urlopu, jakim jest wypoczynek i regeneracja pracownika. Orzeczenie to podkreśla wagę ochrony praw pracowniczych w Unii Europejskiej, nawet w kontekście liberalizacji sektorów usług publicznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik może powołać się na prawo do corocznego płatnego urlopu wobec swojego pracodawcy, przy czym okoliczność, że pracodawca jest przedsiębiorstwem prywatnym, któremu powierzono świadczenie usługi publicznej, jest w tym względzie pozbawiona znaczenia.

Uzasadnienie

Prawo do corocznego płatnego urlopu jest zasadą prawa socjalnego o szczególnej wadze, ustanowioną w Karcie praw podstawowych UE, która ma charakter bezwzględnie wiążący i bezwarunkowy. Dyrektywa 2003/88/WE konkretyzuje to prawo. Pracownik może dochodzić tego prawa bezpośrednio od pracodawcy, a status prawny pracodawcy (prywatny operator świadczący usługi publiczne) nie ma znaczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownicy (skarżący)

Strony

NazwaTypRola
XTosoba_fizycznaskarżący
KHosoba_fizycznaskarżący
BXosoba_fizycznaskarżący
FHosoba_fizycznaskarżący
NWosoba_fizycznaskarżący
Keolis Agen SARLspolkapozwany
Syndicat national des transports urbains SNTU-CFDTinneinterwenient
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 1

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Każdy pracownik jest uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni. Państwa członkowskie określają warunki wykonywania i wdrażania tego prawa, w tym dopuszczalny okres przeniesienia.

Karta praw podstawowych UE art. 31 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Każdy pracownik ma prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 2

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Minimalny okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

k.p. art. L. 3141-3

Kodeks pracy

Prawo francuskie dotyczące wymiaru urlopu.

k.p. art. L. 3141-5

Kodeks pracy

Okresy uznawane za okresy świadczenia pracy dla celów ustalenia wymiaru urlopu (w tym zawieszenie umowy z powodu choroby).

k.p. art. L. 3245-1

Kodeks pracy

Trzyletni termin przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie (w kontekście francuskiego prawa).

k.p. art. D. 3141-7

Kodeks pracy

Zasady wypłaty ekwiwalentu za urlop.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do corocznego płatnego urlopu jest prawem podstawowym UE o szczególnej wadze, które ma bezpośrednie zastosowanie w relacjach pracownik-pracodawca. Długotrwała choroba nie może pozbawić pracownika prawa do urlopu, a okres przeniesienia urlopu powinien być rozsądny, ale niekoniecznie nieograniczony. Pracodawca będący prywatnym operatorem świadczącym usługi publiczne podlega tym samym zasadom prawa UE co inni pracodawcy w zakresie urlopów pracowniczych.

Odrzucone argumenty

Argumenty pracodawcy (Keolis Agen SARL) sugerujące, że prawo UE nie ma bezpośredniego zastosowania w sporach między jednostkami lub że długotrwała choroba ponad rok wyklucza prawo do urlopu. Argumenty rządu francuskiego i Komisji Europejskiej dotyczące niedopuszczalności pytania trzeciego ze względu na jego hipotetyczny charakter (choć Trybunał uznał je za dopuszczalne w określonym zakresie).

Godne uwagi sformułowania

Prawo do corocznego płatnego urlopu jest zasadą prawa socjalnego Unii o szczególnej wadze. Prawo do corocznego płatnego urlopu [...] posiada [...] charakter jednocześnie bezwzględnie wiążący i bezwarunkowy. Okoliczność, że pracodawca jest przedsiębiorstwem prywatnym, któremu powierzono świadczenie usługi publicznej, jest w tym względzie pozbawiona znaczenia.

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

T. von Danwitz

sprawozdawca

P.G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezpośredniego stosowania prawa do urlopu pracowniczego wobec prywatnych pracodawców świadczących usługi publiczne; ustalenie zasad przenoszenia urlopu w przypadku długotrwałej choroby."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a konkretne okresy przeniesienia urlopu mogą być nadal regulowane przez prawo krajowe, o ile są zgodne z zasadami UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracowniczego (urlop) i jego interpretacji w kontekście długotrwałej choroby, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia też relacje między prawem UE a prawem krajowym w tym obszarze.

Choroba nie odbierze Ci urlopu! TSUE wyjaśnia, kiedy możesz dochodzić swoich praw.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI