C-271/08
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że Niemcy dopuściły się uchybienia zobowiązaniom, udzielając zamówień na pracownicze ubezpieczenia emerytalne bez przetargu, naruszając tym dyrektywy o zamówieniach publicznych.
Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Republice Federalnej Niemiec, zarzucając uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z bezpośrednim udzielaniem zamówień na pracownicze ubezpieczenia emerytalne bez przetargu. Niemcy argumentowały, że takie umowy są wyłączone z zakresu dyrektyw o zamówieniach publicznych ze względu na ich związek z prawem do rokowań zbiorowych i charakterem stosunku pracy. Trybunał uznał, że prawo do rokowań zbiorowych nie wyłącza stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych, a umowy te stanowią zamówienia publiczne, jeśli przekraczają progi wartościowe.
Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła uchybienia zobowiązaniom Republiki Federalnej Niemiec w związku z bezpośrednim udzielaniem zamówień na pracownicze ubezpieczenia emerytalne bez przeprowadzenia przetargu na poziomie Unii Europejskiej. Niemcy argumentowały, że umowy te, wynikające z układu zbiorowego pracy, są wyłączone z zakresu dyrektyw 92/50/EWG i 2004/18/WE, ponieważ realizują prawo do rokowań zbiorowych i dotyczą stosunku pracy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że prawo do rokowań zbiorowych, choć chronione, musi być wykonywane zgodnie z prawem Unii i nie może automatycznie prowadzić do wyłączenia stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych. Trybunał uznał, że umowy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych, zawierane przez organy komunalne z instytucjami ubezpieczeniowymi, stanowią zamówienia publiczne na usługi, jeśli ich wartość przekracza progi określone w dyrektywach. Kluczowe było ustalenie, że takie umowy są umowami odpłatnymi, a pracodawcy komunalni otrzymują bezpośrednie przysporzenie gospodarcze w postaci usług ubezpieczeniowych, które zwalniają ich z obowiązku gwarantowania świadczeń emerytalnych. Trybunał szczegółowo omówił sposób obliczania szacunkowej wartości zamówienia w przypadku umów ubezpieczeniowych, wskazując, że należy uwzględnić należną składkę, a w przypadku umów na czas nieokreślony lub dłuższy niż 48 miesięcy – miesięczną ratę pomnożoną przez 48. W konsekwencji, Trybunał stwierdził, że Niemcy dopuściły się uchybienia zobowiązaniom, udzielając zamówień bez przetargu w latach 2004-2007, gdy liczba pracowników przekraczała określone progi. W pozostałym zakresie skarga została oddalona. Koszty postępowania poniosły strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, takie zamówienia nie są automatycznie wyłączone z zakresu stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych, nawet jeśli wynikają z prawa do rokowań zbiorowych. Prawo to musi być wykonywane zgodnie z prawem Unii i być zgodne z zasadą proporcjonalności.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że prawo do rokowań zbiorowych nie wyłącza stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych. Klauzule układów zbiorowych nie są wyłączone z zakresu przepisów dotyczących swobodnego przepływu osób. Korzystanie z prawa do rokowań zbiorowych może podlegać ograniczeniom, a prawo to musi być wykonywane zgodnie z prawem Unii. Wyznaczenie instytucji ubezpieczeniowych w układzie zbiorowym nie dotyczy w istocie prawa do rokowań zbiorowych, a przestrzeganie dyrektyw nie jest nie do pogodzenia z celem społecznym układu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska (częściowo)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Europejska | instytucja_ue | skarżąca |
| Republika Federalna Niemiec | panstwo_czlonkowskie | pozwana |
| Królestwo Danii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Szwecji | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 92/50/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 92/50/EWG
Nakłada obowiązek stosowania procedur udzielania zamówień na usługi określone w załączniku IA, zgodnie z tytułami III-VI.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 20
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Nakłada obowiązek stosowania przepisów art. 23-55 do zamówień na usługi wymienione w załączniku II A.
Dyrektywa 92/50/EWG art. 7 § ust. 4
Dyrektywa Rady 92/50/EWG
Określa, że w odniesieniu do usług ubezpieczeniowych, podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest należna składka.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 9 § ust. 8 lit. a) ppkt i)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Określa, że w odniesieniu do usług ubezpieczeniowych, podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest należna składka.
Dyrektywa 92/50/EWG art. 7 § ust. 5
Dyrektywa Rady 92/50/EWG
W przypadku zamówień na czas nieokreślony lub przekraczający 48 miesięcy, podstawą obliczenia wartości jest miesięczna rata pomnożona przez 48.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 9 § ust. 8 lit. b) ppkt ii)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
W przypadku zamówień na czas nieokreślony lub przekraczający 48 miesięcy, podstawą obliczenia wartości jest miesięczna rata pomnożona przez 48.
Pomocnicze
Dyrektywa 92/50/EWG art. 1 § lit. a) ppkt viii)
Dyrektywa Rady 92/50/EWG
Definiuje 'zamówienia publiczne na usługi' jako umowy o charakterze odpłatnym, zawierane na piśmie, z wyłączeniem zamówień w zakresie zatrudnienia.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § ust. 5 lit. e)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definiuje 'umowy o pracę' jako wyłączone z zakresu dyrektywy.
BetrAVG art. 1 § ust. 1
Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych
Pracodawca odpowiada za spełnienie gwarantowanych świadczeń emerytalnych, nawet jeśli nie zajmuje się ich wdrażaniem bezpośrednio.
Karta Praw Podstawowych art. 28
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Uznaje prawo do rokowań zbiorowych, które musi być wykonywane zgodnie z prawem Unii.
TFUE art. 152
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Unia uznaje i wspiera rolę partnerów społecznych.
GG art. 9 § ust. 3
Grundgesetz (Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec)
Gwarantuje prawo tworzenia stowarzyszeń mających na celu utrzymanie i polepszanie warunków pracy i ekonomicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezpośrednie udzielanie zamówień na pracownicze ubezpieczenia emerytalne bez przetargu narusza dyrektywy o zamówieniach publicznych. Prawo do rokowań zbiorowych nie wyłącza stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych. Umowy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych stanowią zamówienia publiczne na usługi, jeśli przekraczają progi wartościowe. Szacunkowa wartość zamówienia powinna być obliczana na podstawie należnych składek, z zastosowaniem metody 'miesięczna rata pomnożona przez 48' w przypadku umów na czas nieokreślony lub dłuższy niż 48 miesięcy.
Odrzucone argumenty
Umowy dotyczące pracowniczych ubezpieczeń emerytalnych, wynikające z układu zbiorowego, są wyłączone z zakresu dyrektyw o zamówieniach publicznych. Umowy te nie są umowami odpłatnymi, a pracodawcy komunalni działają jedynie jako płatnicy. Wyjątek dotyczący umów o pracę obejmuje te świadczenia. Należy uwzględniać jedynie koszty zarządzania przy obliczaniu wartości zamówienia. Zamówienia powinny być dzielone na mniejsze części, jeśli zawierane są z różnymi instytucjami ubezpieczeniowymi.
Godne uwagi sformułowania
Podstawowy charakter prawa do rokowań zbiorowych i poimowany w całości cel społeczny [...] nie mogą jako takie automatycznie powodować wyłączenia pracodawców komunalnych spod obowiązku poszanowania wymogów wynikających z dyrektyw. Korzystanie z prawa podstawowego do rokowań zbiorowych należy zatem pogodzić z wymogami wynikającymi ze swobód chronionych traktatem FUE [...] i musi ono być zgodne z zasadą proporcjonalności. W odróżnieniu od celu [...] podwyższania poziomu emerytur pracowników komunalnej służby publicznej, wyznaczanie [...] instytucji i przedsiębiorstw [...] nie dotyczy w istocie prawa do rokowań zbiorowych. Okoliczność, że ostateczni beneficjenci świadczeń emerytalnych są pracownikami, którzy uczestniczą we wspomnianym środku, nie jest w stanie podważyć odpłatnego charakteru owych umów. Przestrzeganie dyrektyw w dziedzinie zamówień publicznych na usługi nie okazuje się nie do pogodzenia z realizacją celu społecznego, który starają się osiągnąć strony sygnatariusze układu zbiorowego.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
A. Tizzano
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
K. Lenaerts
sprawozdawca
J.C. Bonichot
prezes_izby
C. Toader
prezes_izby
K. Schiemann
sędzia
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
G. Arestis
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
J.J. Kasel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektyw o zamówieniach publicznych w kontekście układów zbiorowych pracy, zwłaszcza w sektorze publicznym. Ustalenie sposobu obliczania wartości zamówień na usługi ubezpieczeniowe."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji niemieckiego prawa pracy i zamówień publicznych, ale zasady interpretacji dyrektyw UE są uniwersalne dla państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do rokowań zbiorowych a zasadami konkurencji i zamówień publicznych w UE, co jest istotne dla wielu sektorów i prawników. Pokazuje, jak prawo UE może wpływać na krajowe układy zbiorowe.
“Czy układy zbiorowe pracy mogą stać ponad prawem UE o zamówieniach publicznych? TSUE odpowiada.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI