C-27/02
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo konsumenta o wydanie nagrody, nawet jeśli nie było związane z zamówieniem towarów, może być uznane za powództwo umowne w rozumieniu Konwencji brukselskiej, co pozwala na dochodzenie roszczeń przed sądem miejsca zamieszkania konsumenta.
Sprawa dotyczyła interpretacji Konwencji brukselskiej w kontekście powództwa konsumentki przeciwko niemieckiej spółce sprzedaży wysyłkowej o wydanie obiecanej nagrody. Konsumentka otrzymała imienną przesyłkę z obietnicą nagrody i katalogiem towarów, ale nie złożyła zamówienia. Sąd odsyłający pytał, czy takie powództwo można uznać za umowne (art. 13 pkt 3 lub art. 5 pkt 1 Konwencji) lub deliktowe (art. 5 pkt 3). Trybunał uznał, że nawet jeśli nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży towarów, wysłanie imiennej przesyłki z obietnicą nagrody i akceptacja tej obietnicy przez konsumenta może stanowić dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie, kwalifikujące powództwo jako umowne w rozumieniu art. 5 pkt 1 Konwencji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 pkt 1 i 3 oraz art. 13 akapit pierwszy pkt 3 Konwencji brukselskiej. Sprawa dotyczyła konsumentki z Austrii, która pozwała niemiecką spółkę sprzedaży wysyłkowej Janus Versand GmbH o wydanie obiecanej nagrody. Konsumentka otrzymała imienną przesyłkę z obietnicą nagrody i katalogiem towarów, ale nie złożyła zamówienia. Spółka odmówiła wypłaty nagrody, a austriacki sąd odrzucił pozew z powodu braku jurysdykcji. Sąd odsyłający (Oberlandesgericht Innsbruck) pytał, czy powództwo konsumentki można uznać za umowne (art. 13 pkt 3 lub art. 5 pkt 1 Konwencji) lub deliktowe (art. 5 pkt 3). Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy Konwencji, stwierdził, że art. 13 pkt 3 ma zastosowanie tylko do umów sprzedaży lub świadczenia usług, które skutkują powstaniem wzajemnych zobowiązań. W tej sprawie, ponieważ nagroda nie była uzależniona od złożenia zamówienia, a konsumentka go nie złożyła, powództwo nie kwalifikowało się jako umowne w rozumieniu art. 13 pkt 3. Jednakże, Trybunał podkreślił, że pojęcie „umowy lub roszczeń wynikających z umowy” w art. 5 pkt 1 Konwencji jest interpretowane szeroko. Stwierdził, że wysłanie przez spółkę imiennej przesyłki z obietnicą nagrody, która wywołała u konsumentki przekonanie o jej wygranej, oraz późniejsza akceptacja tej obietnicy przez konsumentkę, może stanowić dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie. W związku z tym, powództwo o wydanie nagrody można uznać za powództwo dotyczące umowy lub roszczeń wynikających z umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 Konwencji, co pozwala na dochodzenie roszczeń przed sądem miejsca zamieszkania konsumenta. Okoliczność, że przesyłka zawierała również katalog i formularz zamówienia, a nagroda nie była uzależniona od złożenia zamówienia, nie miała wpływu na tę wykładnię.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży lub świadczenia usług, która skutkowałaby powstaniem wzajemnych zobowiązań między stronami.
Uzasadnienie
Art. 13 pkt 3 Konwencji brukselskiej dotyczy umów sprzedaży lub świadczenia usług, które tworzą dwustronne zobowiązania. W tej sprawie nagroda nie była uzależniona od zamówienia towarów, a konsumentka go nie złożyła, co wyklucza zastosowanie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument (w zakresie jurysdykcji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Petra Engler | osoba_fizyczna | skarżący |
| Janus Versand GmbH | spolka | pozwany |
| rząd austriacki | inne | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Konwencja brukselska art. 5 § pkt 1
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
Dotyczy powództw dotyczących umowy lub roszczeń wynikających z umowy. Interpretowane szeroko, obejmuje sytuacje, gdy istnieje dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie, nawet jeśli nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży towarów, a jedynie wysłano imienną przesyłkę z obietnicą nagrody i konsument ją zaakceptował.
Konwencja brukselska art. 13 § akapit pierwszy pkt 3
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
Dotyczy umów sprzedaży rzeczy ruchomych lub świadczenia usług zawartych przez konsumenta, które skutkują powstaniem dwustronnego i wzajemnego zobowiązania. Nie ma zastosowania, gdy nagroda nie jest uzależniona od zamówienia towarów.
Pomocnicze
Konwencja brukselska art. 5 § pkt 3
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
Dotyczy powództw dotyczących czynu niedozwolonego lub podobnego. Niebadane w tej sprawie.
u.o.k. art. 5 § lit. j)
Austriacka ustawa o ochronie konsumentów
Przyznaje konsumentowi prawo do sądowego dochodzenia wydania nagrody obiecanej przez przedsiębiorcę w sposób wprowadzający w błąd.
u.u.z.n.o. art. 1 § ust. 2
Austriacka ustawa o umowach zawieranych na odległość
Przepis wprowadzający § 5 lit. j) austriackiej ustawy o ochronie konsumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo o wydanie nagrody, nawet jeśli nie związane z zamówieniem towarów, może być uznane za umowne w rozumieniu art. 5 pkt 1 Konwencji brukselskiej, jeśli istnieje dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie. Wysłanie imiennej przesyłki z obietnicą nagrody i akceptacja tej obietnicy przez konsumenta tworzy zobowiązanie, które pozwala na zastosowanie art. 5 pkt 1 Konwencji.
Odrzucone argumenty
Powództwo o wydanie nagrody, niepowiązane z zamówieniem towarów, nie jest umową w rozumieniu art. 13 akapit pierwszy pkt 3 Konwencji brukselskiej. Brak zamówienia towarów i brak uzależnienia nagrody od zamówienia wyklucza zastosowanie art. 13 pkt 3.
Godne uwagi sformułowania
powództwo dotyczące umowy lub roszczeń wynikających z umowy dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie przesyłka wywołująca wrażenie przyznania nagrody nie można uznać takiego powództwa [...] za powództwo dotyczące umowy w rozumieniu tego przepisu (art. 13 akapit pierwszy pkt 3) przepisy dotyczące jurysdykcji szczególnej [...] podlegają zawężającej wykładni
Skład orzekający
C. W. A. Timmermans
prezes_izby
C. Gulmann
sędzia
R. Schintgen
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach konsumenckich dotyczących obietnic nagród, nawet jeśli nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży towarów. Interpretacja pojęcia 'umowy lub roszczeń wynikających z umowy' w art. 5 pkt 1 Konwencji brukselskiej."
Ograniczenia: Dotyczy wykładni Konwencji brukselskiej, która została zastąpiona przez rozporządzenie Bruksela I. Niemniej jednak, zasady interpretacyjne mogą być nadal pomocne w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska nieuczciwych praktyk marketingowych (obietnice nagród) i pokazuje, jak prawo UE chroni konsumentów, nawet w sytuacjach, gdy granica między umową a wprowadzającą w błąd reklamą jest niejasna.
“Czy obietnica nagrody bez zamówienia towarów to umowa? TSUE wyjaśnia jurysdykcję w sprawach konsumenckich.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI