C-269/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-03-30
cjeuprawo_ue_ogolneprawa podstawoweWysokatrybunal
domniemanie niewinnościbezstronny sądprawa podstawowepostępowanie karneodesłanie prejudycjalnegwarancje procesoweKarta praw podstawowychTFUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że ustalenie przez sąd krajowy pewnych okoliczności faktycznych w celu skierowania wniosku prejudycjalnego nie narusza domniemania niewinności ani prawa do bezstronnego sądu, pod warunkiem przestrzegania gwarancji procesowych.

Sprawa dotyczyła pytania, czy sąd krajowy może ustalić pewne fakty w postępowaniu karnym przed skierowaniem wniosku o wykładnię do Trybunału Sprawiedliwości UE, nie naruszając przy tym domniemania niewinności i prawa do bezstronnego sądu. Sąd odsyłający obawiał się, że takie ustalenie może być uznane za naruszenie tych praw. Trybunał stwierdził, że jeśli sąd krajowy stosuje wszystkie gwarancje procesowe przewidziane dla wyroków co do istoty sprawy, ustalenie faktów na potrzeby wniosku prejudycjalnego nie narusza tych praw.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez bułgarski sąd karny w związku z postępowaniem przeciwko grupie osób oskarżonych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się nielegalnym przewozem obywateli państw trzecich. Sąd odsyłający, przed skierowaniem wniosku o wykładnię przepisów prawa UE, chciał ustalić pewne okoliczności faktyczne. Obawiał się jednak, że takie ustalenie może naruszyć prawo do domniemania niewinności (art. 48 ust. 1 Karty praw podstawowych) oraz prawo do bezstronnego sądu (art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych), zwłaszcza w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz art. 52 ust. 3 Karty praw podstawowych, który nakazuje uwzględnianie EKPC przy wykładni praw podstawowych, orzekł, że samo ustalenie przez sąd krajowy prawdziwości określonych okoliczności faktycznych, pod warunkiem przestrzegania wszystkich gwarancji procesowych przewidzianych w prawie krajowym dla wyroków co do istoty sprawy, nie stanowi naruszenia tych praw. Działanie takie jest konieczne dla zapewnienia dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i nie wyklucza późniejszego bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile sąd krajowy przestrzega gwarancji procesowych przewidzianych dla wyroków co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że samo ustalenie faktów na potrzeby wniosku prejudycjalnego, przy zachowaniu gwarancji procesowych, nie stanowi naruszenia praw podstawowych. Jest to konieczne dla dopuszczalności wniosku i nie przesądza o istocie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
IPosoba_fizycznaoskarżony
DDosoba_fizycznaoskarżony
ZIosoba_fizycznaoskarżony
SSosoba_fizycznaoskarżony
HYAosoba_fizycznaoskarżony
Spetsializirana prokuraturaorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Mechanizm odesłania prejudycjalnego umożliwiający sądom krajowym zwracanie się do Trybunału o wykładnię prawa UE.

Karta praw podstawowych art. 47 § akapit drugi

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Karta praw podstawowych art. 48 § ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do domniemania niewinności.

Pomocnicze

Karta praw podstawowych art. 52 § ust. 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Nakaz uwzględniania EKPC przy wykładni praw podstawowych.

Nakazatelno protsesualen kodeks art. 247–253

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące aktu oskarżenia.

Nakazatelno protsesualen kodeks art. 271–310

Kodeks postępowania karnego

Gwarancje procesowe przy gromadzeniu dowodów i wydawaniu wyroku.

Kodeks graniczny Schengen

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399

Przepisy dotyczące przekraczania granic zewnętrznych UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie faktów przez sąd krajowy na potrzeby wniosku prejudycjalnego, przy zachowaniu gwarancji procesowych, nie narusza domniemania niewinności ani prawa do bezstronnego sądu. Mechanizm odesłania prejudycjalnego wymaga współpracy sądów krajowych, a ograniczenia w ustalaniu faktów mogłyby utrudnić jego funkcjonowanie. Prawo UE (Karta praw podstawowych) wymaga uwzględnienia standardów EKPC, które nie wykluczają takiego ustalania faktów, jeśli odbywa się z poszanowaniem gwarancji procesowych.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że zostało naruszone samo w sobie prawo dostępu do bezstronnego sądu [...] lub prawo do domniemania niewinności okoliczność bowiem, że sąd odsyłający powinien ustalić prawdziwość określonych okoliczności faktycznych na etapie odesłania prejudycjalnego, nie oznacza [...] naruszenia prawa dostępu do bezstronnego sądu lub zasady domniemania niewinności nie zamierza on wyrażać wstępnej opinii lub z góry przyjętego założenia co do istoty sprawy, lecz wypowiedzieć się w przedmiocie tych okoliczności faktycznych, stosując wszystkie gwarancje procesowe przewidziane przez prawo krajowe dla wyroków co do istoty sprawy.

Skład orzekający

M. Safjan

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wniosków prejudycjalnych w sprawach karnych, które wymagają ustalenia pewnych faktów przed skierowaniem pytania do TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd krajowy stosuje pełne gwarancje procesowe przewidziane dla wyroków co do istoty sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych w kontekście współpracy sądowej UE, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i procesowego.

Czy ustalanie faktów przez sąd przed pytaniem do TSUE łamie domniemanie niewinności? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI