C-266/13

Trybunał Sprawiedliwości2015-03-19
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneprawo pracyswobodny przepływ osóbustawodawstwo właściwemarynarzestatekszwajcarianiderlandyrozporządzenie 1408/71TSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że pracownik pracujący na statku pod banderą państwa trzeciego, ale zatrudniony przez firmę w Szwajcarii i zamieszkujący w Niderlandach, podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa siedziby pracodawcy, a w razie braku objęcia lub objęcia tylko dobrowolnego, systemowi państwa zamieszkania.

Sprawa dotyczyła obywatela Niderlandów pracującego na statku-platformie do układania rurociągów pod banderą panamską, zatrudnionego przez szwajcarską firmę, a zamieszkującego w Niderlandach. Sąd krajowy pytał, czy pracownik ten podlega rozporządzeniu nr 1408/71 i które ustawodawstwo jest właściwe. Trybunał stwierdził, że pracownik podlega rozporządzeniu, a właściwe jest ustawodawstwo państwa siedziby pracodawcy (Szwajcarii), chyba że prowadzi to do objęcia tylko ubezpieczeniem dobrowolnym lub braku ubezpieczenia, wtedy właściwe jest ustawodawstwo państwa zamieszkania (Niderlandów).

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła L. Kika, obywatela Niderlandów zamieszkałego w tym kraju, który pracował na pokładzie statku-platformy do układania rurociągów pływającego pod banderą panamską. Początkowo był zatrudniony przez firmę z siedzibą w Niderlandach, a następnie przez firmę ze Szwajcarii. Praca była świadczona na różnych obszarach, w tym nad szelfem kontynentalnym państw członkowskich. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy L. Kik podlegał niderlandzkiemu systemowi ubezpieczenia społecznego w spornym okresie oraz jakie ustawodawstwo jest właściwe. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że rozporządzenie nr 1408/71 ma zastosowanie do pracownika w takiej sytuacji. W kwestii właściwego ustawodawstwa, Trybunał stwierdził, że zasadniczo stosuje się ustawodawstwo państwa siedziby pracodawcy (Szwajcarii). Jednakże, jeśli zastosowanie tego ustawodawstwa prowadziłoby do objęcia pracownika jedynie ubezpieczeniem dobrowolnym lub braku objęcia jakimkolwiek systemem zabezpieczenia społecznego, wówczas właściwe staje się ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania pracownika (Niderlandów).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik taki jest objęty podmiotowym zakresem zastosowania rozporządzenia nr 1408/71.

Uzasadnienie

Rozporządzenie nr 1408/71 stosuje się do pracowników najemnych, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku państw członkowskich i są obywatelami jednego z państw członkowskich. W sytuacji L. Kika, mimo pracy na statku pod banderą państwa trzeciego i zatrudnienia przez szwajcarską firmę, istniał wystarczająco ścisły związek z terytorium Unii (obywatelstwo, zamieszkanie, opodatkowanie dochodów w Niderlandach), co uzasadnia zastosowanie rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

L. Kik (w zakresie ustalenia właściwego ustawodawstwa)

Strony

NazwaTypRola
L. Kikosoba_fizycznaskarżący
Staatssecretaris van Finaciënorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

Rozp. 1408/71 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Rozporządzenie stosuje się do pracowników najemnych, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku państw członkowskich i są obywatelami jednego z państw członkowskich.

Rozp. 1408/71 art. 11

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Określenia 'pracownik najemny' i 'osoba prowadząca działalność na własny rachunek' oznaczają odpowiednio każdą osobę ubezpieczoną w ramach ubezpieczenia obowiązkowego lub fakultatywnego.

Rozp. 1408/71 art. 13 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Osoby, do których stosuje się rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego.

Rozp. 1408/71 art. 13 § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasady szczególne dotyczące ustalania właściwego ustawodawstwa, w tym dla pracowników zatrudnionych na statkach.

Rozp. 1408/71 art. 13 § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Lit. c) stanowi, że pracownik zatrudniony na statku pływającym pod banderą państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa. Lit. f) stanowi, że osoba, która przestaje podlegać ustawodawstwu państwa członkowskiego, a nie podlega ustawodawstwu innego państwa członkowskiego, podlega ustawodawstwu państwa zamieszkania.

Rozp. 1408/71 art. 14 § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Osoba zwykle zatrudniona na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego siedziby pracodawcy, jeśli część działalności jest tam wykonywana.

Rozp. 1408/71 art. 15 § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

W przypadku zbiegu ubezpieczenia obowiązkowego i dobrowolnego, zainteresowany podlega wyłącznie systemowi ubezpieczenia obowiązkowego.

Pomocnicze

Konwencja o prawie morza art. 60

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Dotyczy jurysdykcji państwa nadbrzeżnego nad sztucznymi wyspami, instalacjami i konstrukcjami w wyłącznej strefie ekonomicznej.

Konwencja o prawie morza art. 77

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Dotyczy suwerennych praw państwa nadbrzeżnego w odniesieniu do szelfu kontynentalnego.

Konwencja o prawie morza art. 79

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Dotyczy podmorskich kabli i rurociągów na szelfie kontynentalnym.

Konwencja o prawie morza art. 80

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Stosuje postanowienia art. 60 do sztucznych wysp, instalacji i konstrukcji na szelfie kontynentalnym.

Umowa WE-Szwajcaria art. 8

Umowa między WE a Szwajcarią w sprawie swobodnego przepływu osób

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.

Umowa WE-Szwajcaria art. Załącznik II § 1

Umowa między WE a Szwajcarią w sprawie swobodnego przepływu osób

Stosowanie aktów prawnych UE dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego między Umawiającymi się Stronami.

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 art. 12 § 1

Niderlandzkie przepisy dotyczące ustania objęcia ubezpieczeniem społecznym w przypadku pracy poza Niderlandami.

Besluit verzekeringsplicht zeevarenden

Niderlandzkie przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia marynarzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik, mimo pracy na statku pod banderą państwa trzeciego i zatrudnienia przez firmę spoza UE, zachowuje wystarczająco ścisły związek z terytorium UE (obywatelstwo, zamieszkanie, opodatkowanie), co uzasadnia zastosowanie rozporządzenia nr 1408/71. Właściwe ustawodawstwo powinno być ustalane zgodnie z zasadami tytułu II rozporządzenia nr 1408/71, z uwzględnieniem zasady, że pracownik podlega ustawodawstwu państwa siedziby pracodawcy, chyba że prowadzi to do braku objęcia lub objęcia tylko dobrowolnego, wtedy stosuje się ustawodawstwo państwa zamieszkania.

Odrzucone argumenty

Praca na statku-platformie nad szelfem kontynentalnym państwa członkowskiego nie jest pracą świadczoną na terytorium tego państwa. Zastosowanie art. 13 ust. 2 lit. f) rozporządzenia nr 1408/71 (ustawodawstwo państwa zamieszkania w przypadku ustania podlegania innemu ustawodawstwu) nie ma zastosowania, ponieważ pracownik nadal podlegał niderlandzkiemu ustawodawstwu.

Godne uwagi sformułowania

Praca świadczona na pokładzie statku-platformy do układania rurociągów nie sposób uznać za pracę świadczoną na terytorium tego państwa członkowskiego, gdy statek ten znajduje się na wysokości części szelfu kontynentalnego przypadającego na to państwo członkowskie. Sama okoliczność, że pracownik świadczy pracę poza terytorium Unii, nie wystarczy bowiem, by przepisy prawa Unii dotyczące swobodnego przepływu pracowników zostały pozbawione zastosowania, pod warunkiem że stosunek pracy zachowuje wystarczająco ścisły związek z tym terytorium. W sytuacji gdy zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/71 ustawodawstwo państwa siedziby pracodawcy nie przewidywałoby objęcia pracownika takiego jak L. Kik żadnym systemem zabezpieczenia społecznego, zastosowanie znalazłoby ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania tego pracownika.

Skład orzekający

T. von Danwitz

prezes izby

C. Vajda

sędzia

A. Rosas

sędzia

E. Juhász

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego dla pracowników pracujących na statkach pod banderą państw trzecich, zatrudnionych przez firmy spoza UE, ale mających związek z państwami członkowskimi (zamieszkanie, obywatelstwo, opodatkowanie)."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie rozporządzenia nr 883/2004, choć zasady mogą być analogiczne. Interpretacja przepisów dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na statku-platformie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji pracownika pracującego na statku międzynarodowym, co jest częstym problemem w transporcie morskim i offshore. Wyjaśnia zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE w nietypowych okolicznościach.

Pracujesz na statku pod obcą banderą? Sprawdź, gdzie płacisz składki ZUS!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI