C-265/23

Trybunał Sprawiedliwości2024-07-11
cjeuprawo_ue_ogolneskutek bezpośredni i pierwszeństwo prawa UE, prawa podstawoweWysokatrybunal
postępowanie karneprawo UEprawa podstawoweskuteczna ochrona prawnaprzewlekłość postępowaniaakt oskarżeniaumorzenie postępowaniaprawo krajowedecyzja ramowa

Podsumowanie

TSUE orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym uchylającym prawo oskarżonego do umorzenia postępowania w przypadku wadliwego aktu oskarżenia, jeśli prawo to powstało pod rządami uchylonej ustawy.

Sprawa dotyczyła wykładni prawa UE w kontekście bułgarskiego postępowania karnego, w którym oskarżony domagał się umorzenia z powodu wadliwie sporządzonego aktu oskarżenia. Prawo do takiego umorzenia powstało pod rządami uchylonej ustawy, a nowe przepisy nie przewidywały już takiej możliwości. Sąd odsyłający pytał, czy prawo UE (decyzja ramowa, Karta praw podstawowych, TUE) stoi na przeszkodzie takiemu rozwiązaniu. TSUE stwierdził, że prawo UE nie ma zastosowania, ponieważ bułgarskie przepisy nie implementują decyzji ramowej, a tym samym nie naruszają praw oskarżonego w rozumieniu prawa unijnego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Okrazhen sad – Sliven (Bułgaria) dotyczył wykładni art. 4 decyzji ramowej Rady 2008/841/WSiSW w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej, w związku z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa toczyła się w postępowaniu karnym przeciwko DM i innym osobom, oskarżonym o udział w zorganizowanej grupie przestępczej i korupcję. Oskarżony DM domagał się umorzenia postępowania karnego ze względu na istotne, lecz usuwalne naruszenia przepisów proceduralnych, które dotknęły akt oskarżenia. Prawo do takiego umorzenia wynikało z przepisów bułgarskiego kodeksu postępowania karnego (NPK) obowiązujących w okresie od 13 sierpnia 2013 r. do 5 listopada 2017 r. Jednakże, po tej dacie, ustawodawca bułgarski zniósł możliwość umorzenia postępowania w takich okolicznościach. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uchylają prawo oskarżonego do umorzenia postępowania, gdy prawo to powstało w okresie obowiązywania uchylonej ustawy, ale zostało ustalone po jej uchyleniu. TSUE stwierdził, że bułgarskie przepisy dotyczące umorzenia postępowania w przypadku wadliwego aktu oskarżenia nie implementują decyzji ramowej 2008/841. W związku z tym, zasady Karty praw podstawowych i art. 19 TUE, które mają zastosowanie wyłącznie w zakresie stosowania prawa Unii, nie miały zastosowania do tej konkretnej sytuacji. Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które uchyla prawo oskarżonego do umorzenia postępowania karnego w opisanych okolicznościach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo UE nie stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym, ponieważ nie implementują one decyzji ramowej 2008/841, a tym samym nie naruszają praw oskarżonego w rozumieniu prawa unijnego.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że bułgarskie przepisy dotyczące umorzenia postępowania w przypadku wadliwego aktu oskarżenia nie implementują decyzji ramowej 2008/841. W związku z tym, zasady Karty praw podstawowych i art. 19 TUE, które mają zastosowanie wyłącznie w zakresie stosowania prawa Unii, nie miały zastosowania do tej konkretnej sytuacji. Prawo krajowe nie narusza więc prawa UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
DMosoba_fizycznaoskarżony
AVosoba_fizycznaoskarżony
WOosoba_fizycznaoskarżony
AQosoba_fizycznaoskarżony
Okrazhna prokuratura – Slivenorgan_krajowyinna strona postępowania
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Decyzja ramowa 2008/841/WSiSW art. 4

Decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW

Państwa członkowskie mogą przyjąć środki w celu zmniejszenia sankcji lub zwolnienia sprawcy z sankcji, jeśli np. rezygnuje z działalności przestępczej i dostarcza informacji. Nie dotyczy to prawa do umorzenia postępowania z powodu wad aktu oskarżenia.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu. Zastosowanie ograniczone do sytuacji stosowania prawa UE.

Karta art. 52

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw podstawowych. Zastosowanie ograniczone do sytuacji stosowania prawa UE.

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii. Zastosowanie ograniczone do sytuacji stosowania prawa UE.

NPK art. 334 § 4

Nakazatelno protsesualen kodeks (bułgarski kodeks postępowania karnego)

Możliwość uchylenia wyroku i umorzenia postępowania przez sąd apelacyjny, jeśli sąd pierwszej instancji nie skorzystał z uprawnień z art. 369 ust. 4 NPK (w brzmieniu obowiązującym w określonych okresach).

NPK art. 368 § 1

Nakazatelno protsesualen kodeks (bułgarski kodeks postępowania karnego)

Uprawnienie oskarżonego do wystąpienia z wnioskiem o rozpoznanie sprawy przez sąd w przypadku przewlekłości postępowania przygotowawczego (w brzmieniu obowiązującym w określonych okresach).

NPK art. 369 § 4

Nakazatelno protsesualen kodeks (bułgarski kodeks postępowania karnego)

Możliwość umorzenia postępowania przez sąd w przypadku istotnych, lecz usuwalnych naruszeń przepisów proceduralnych w toku postępowania przygotowawczego (w brzmieniu obowiązującym w określonych okresach).

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

NPK art. 246

Nakazatelno protsesualen kodeks (bułgarski kodeks postępowania karnego)

Wymogi precyzyjności i jasności aktu oskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE (decyzja ramowa, Karta, TUE) ma zastosowanie tylko w zakresie stosowania prawa UE. Bułgarskie przepisy nie implementują decyzji ramowej, więc prawo UE nie ma zastosowania. Prawo do umorzenia postępowania z powodu wad aktu oskarżenia nie jest objęte zakresem art. 4 decyzji ramowej 2008/841.

Odrzucone argumenty

Bułgarskie przepisy uchylające prawo do umorzenia postępowania naruszają prawo UE (decyzję ramową, Kartę, TUE).

Godne uwagi sformułowania

zakres stosowania Karty został określony w art. 51 ust. 1 Karty, zgodnie z którym postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii spór w postępowaniu głównym nie wykazuje żadnego łącznika z przepisami prawa Unii, o które ostatecznie się zwrócono

Skład orzekający

T. von Danwitz

prezes

L. Bay Larsen

sprawozdawca

P.G. Xuereb

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia stosowania Karty praw podstawowych i innych przepisów UE do sytuacji, w których państwo członkowskie stosuje prawo Unii. Brak implementacji prawa UE przez przepisy krajowe wyłącza stosowanie prawa UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku implementacji prawa UE przez przepisy krajowe, które jednocześnie dotyczą obszaru objętego prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest powiązanie przepisów krajowych z prawem UE, aby można było powoływać się na prawa wynikające z Karty. Pokazuje też, jak sądy krajowe mogą interpretować przepisy w kontekście prawa unijnego.

Prawo UE nie zawsze chroni przed wadliwym aktem oskarżenia: kluczowa rola implementacji przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI