C-264/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-05-17
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_cywilnaWysokatrybunal
prawo właściwezobowiązania pozaumownesubrogacjaprzedawnieniewypadekubezpieczeniewspółpraca sądowarozporządzenie Rzym II

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku subrogacji, prawo właściwe dla powództwa osoby trzeciej przeciwko sprawcy szkody, w tym przepisy o przedawnieniu, jest co do zasady prawem państwa, w którym szkoda powstała.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Rzym II w kontekście wypadku morskiego w Portugalii, w którym poszkodowany obywatel francuski otrzymał odszkodowanie od francuskiego funduszu FGTI. FGTI, subrogując się w prawa poszkodowanego, dochodził zwrotu od portugalskiego ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Kluczowe pytanie dotyczyło prawa właściwego dla przedawnienia roszczenia FGTI – czy jest to prawo miejsca wypadku (Portugalia), czy prawo kraju, z którego pochodzi osoba trzecia (Francja). Trybunał orzekł, że prawem właściwym dla powództwa osoby trzeciej, w tym przepisów o przedawnieniu, jest co do zasady prawo państwa, w którym szkoda powstała.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez portugalski sąd apelacyjny dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 864/2007 (Rzym II) w sprawie o zwrot odszkodowania. Poszkodowany w wypadku morskim w Portugalii obywatel francuski otrzymał odszkodowanie od francuskiego funduszu FGTI. FGTI, działając na zasadzie subrogacji, pozwał portugalskie towarzystwo ubezpieczeniowe sprawcy wypadku, domagając się zwrotu wypłaconej kwoty. Głównym sporem było prawo właściwe dla przedawnienia roszczenia FGTI. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając je za przedawnione według prawa portugalskiego. FGTI odwołał się, argumentując, że właściwe powinno być prawo francuskie, które przewiduje dłuższy termin przedawnienia dla subrogacji. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując art. 4 ust. 1, art. 15 lit. h) i art. 19 rozporządzenia Rzym II, orzekł, że prawem właściwym dla powództwa osoby trzeciej, która wstąpiła w prawa poszkodowanego przeciwko sprawcy szkody, w tym przepisów o przedawnieniu, jest co do zasady prawo państwa, w którym szkoda powstała. Wykładnia ta ma na celu zapewnienie pewności prawa, przewidywalności orzeczeń i zachowanie równowagi między interesami stron, a także nie powinna stawiać sprawcy szkody w gorszej sytuacji niż w przypadku dochodzenia roszczenia przez samego poszkodowanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Prawem właściwym dla powództwa osoby trzeciej, która wstąpiła w prawa poszkodowanego przeciwko sprawcy szkody, i określającym w szczególności przepisy dotyczące przedawnienia tego powództwa, jest co do zasady prawo państwa, w którym powstaje szkoda.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na wykładni art. 4 ust. 1, 15 lit. h) i 19 rozporządzenia Rzym II. Stwierdził, że art. 19 rozporządzenia rozróżnia prawo właściwe dla stosunków między wierzycielem a osobą trzecią od prawa właściwego dla stosunków między wierzycielem a dłużnikiem (sprawcą szkody). Powództwo osoby trzeciej przeciwko sprawcy szkody podlega prawu właściwemu dla powództwa poszkodowanego przeciwko sprawcy, które zgodnie z art. 4 ust. 1 jest prawem państwa, w którym powstała szkoda. Taka wykładnia zapewnia pewność prawa, przewidywalność i równowagę interesów, a także zapobiega sytuacji, w której sprawca szkody byłby w gorszej sytuacji z powodu subrogacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Fonds de Garantie des Victimes des Actes de Terrorisme et d’Autres Infractions (FGTI)inneskarżący
Victoria Seguros SAspolkapozwany
rząd portugalskiinneinterwenient
rząd czeskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie Rzym II art. 4 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)

Prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego wynikającego z czynu niedozwolonego jest prawem państwa, w którym powstaje szkoda, niezależnie od miejsca zdarzenia powodującego szkodę i skutków pośrednich.

Rozporządzenie Rzym II art. 15 § lit. h

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)

Prawu właściwemu dla zobowiązań pozaumownych podlegają w szczególności sposoby wygaśnięcia zobowiązania, przedawnienie i terminy zawite.

Rozporządzenie Rzym II art. 19

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)

Prawo właściwe dla obowiązku osoby trzeciej określa, czy i w jakim zakresie osoba trzecia jest uprawniona do dochodzenia od dłużnika uprawnień wierzyciela, zgodnie z prawem właściwym dla wiążącego ich stosunku.

Pomocnicze

C.c. art. 45 § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli wypadek lub czyn niedozwolony miał miejsce na terytorium Portugalii, prawem właściwym dla odpowiedzialności pozaumownej jest prawo portugalskie.

C.c. art. 498 § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia prawa do naprawienia szkody wynosi trzy lata od zdarzenia wywołującego szkodę.

C.c. art. 498 § 3

Kodeks cywilny

W przypadku gdy zdarzenie wywołujące szkodę jest przestępstwem, dla którego ustawa przewiduje dłuższy termin przedawnienia, stosuje się ten dłuższy termin.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo właściwe dla powództwa osoby trzeciej, która wstąpiła w prawa poszkodowanego, jest prawem państwa, w którym powstała szkoda, zgodnie z art. 4 ust. 1 i art. 15 lit. h) rozporządzenia Rzym II. Art. 19 rozporządzenia Rzym II nie zmienia prawa właściwego dla określenia przedawnienia roszczenia przeciwko sprawcy szkody, a jedynie reguluje warunki subrogacji. Wykładnia taka zapewnia pewność prawa, przewidywalność i równowagę interesów, a także nie stawia sprawcy szkody w gorszej sytuacji z powodu subrogacji.

Odrzucone argumenty

Prawo właściwe dla przedawnienia roszczenia osoby trzeciej jest prawem kraju, z którego pochodzi osoba trzecia (prawo francuskie), zgodnie z art. 19 rozporządzenia Rzym II.

Godne uwagi sformułowania

prawem, które reguluje powództwo osoby trzeciej, która wstąpiła w prawa poszkodowanego, przeciwko sprawcy szkody, i określa w szczególności przepisy dotyczące przedawnienia tego powództwa, jest co do zasady prawo państwa, w którym powstaje ta szkoda. subrogacja ma zasadniczo na celu wyłącznie umożliwienie osobie trzeciej, która wstąpiła w prawa wierzyciela, wykonywanie praw wierzyciela, stosowanie tego mechanizmu nie powinno mieć wpływu na sytuację prawną dłużnika.

Skład orzekający

L. S. Rossi

prezes_izby

J.-C. Bonichot

sędzia

O. Spineanu-Matei

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie prawa właściwego dla przedawnienia roszczeń w przypadku subrogacji w zobowiązaniach pozaumownych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie zobowiązań pozaumownych objętych zakresem rozporządzenia Rzym II.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizyjnego w prawie UE, jakim jest określenie prawa właściwego dla przedawnienia w przypadku subrogacji, co ma istotne znaczenie praktyczne dla ubezpieczycieli i funduszy odszkodowawczych.

Subrogacja a przedawnienie: Czy prawo miejsca wypadku zawsze decyduje o terminie dochodzenia roszczeń?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI