C-264/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-06-06
cjeuzamowienia_publicznewyłączenia z zamówień publicznychWysokatrybunal
zamówienia publiczneusługi prawnearbitrażpojednanieswoboda przedsiębiorczościswoboda świadczenia usługrówne traktowaniepomocniczośćTFUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał ważność przepisów dyrektywy o zamówieniach publicznych wyłączających usługi arbitrażowe, pojednawcze i niektóre usługi prawne z procedur przetargowych, stwierdzając brak naruszenia zasady równego traktowania, pomocniczości oraz swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług.

Sprawa dotyczyła ważności przepisów dyrektywy 2014/24/UE, które wyłączają usługi arbitrażowe, pojednawcze oraz niektóre usługi prawne z zakresu stosowania procedur udzielania zamówień publicznych. Sąd odsyłający zapytał, czy takie wyłączenie narusza zasadę równego traktowania, pomocniczości oraz swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług (art. 49 i 56 TFUE). Trybunał uznał, że wyłączone usługi mają cechy obiektywnie odróżniające je od innych usług objętych dyrektywą, co uzasadnia ich wyłączenie i nie stanowi naruszenia wskazanych zasad ani prawa UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności art. 10 lit. c) i art. 10 lit. d) ppkt (i), (ii) i (v) dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Belgijski sąd konstytucyjny zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy wyłączenie usług arbitrażowych, pojednawczych oraz niektórych usług prawnych z procedur udzielania zamówień publicznych jest zgodne z zasadą równego traktowania, zasadą pomocniczości oraz art. 49 i 56 TFUE. Skarżący w postępowaniu głównym, będący adwokatami, argumentowali, że takie wyłączenie prowadzi do nieuzasadnionego odmiennego traktowania. Trybunał, po analizie, stwierdził, że wyłączone usługi posiadają cechy obiektywne, które odróżniają je od innych usług objętych dyrektywą. Usługi arbitrażowe i pojednawcze wymagają zgody stron, a relacja prawnik-klient w przypadku zastępstwa prawnego i porad prawnych charakteryzuje się poufnością i więzią zaufania, co utrudnia ich obiektywny opis w ramach procedur przetargowych. Ponadto, usługi prawne związane ze sprawowaniem władzy publicznej są wyłączone z zakresu stosowania TFUE. W związku z tym, Trybunał uznał, że prawodawca Unii, wyłączając te usługi z zakresu stosowania dyrektywy, działał w ramach przysługującego mu zakresu uznania i nie naruszył wskazanych zasad ani przepisów traktatów. W konsekwencji, ważność spornych przepisów dyrektywy została potwierdzona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wyłączenie tych usług jest zgodne z wskazanymi zasadami i przepisami.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wyłączone usługi posiadają cechy obiektywne odróżniające je od innych usług objętych dyrektywą (np. specyfika relacji arbitrażowej/pojednawczej, poufność i więź zaufania w relacji prawnik-klient, związek z władzą publiczną). W związku z tym, prawodawca Unii, wyłączając te usługi, działał w ramach przysługującego mu zakresu uznania i nie naruszył zasady równego traktowania, pomocniczości ani swobód traktatowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

ważność przepisów dyrektywy

Strony

NazwaTypRola
P.M.osoba_fizycznaskarżący
N.G.d.M.osoba_fizycznaskarżący
P.V.d.S.osoba_fizycznaskarżący
Ministerraadorgan_krajowypozwany
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd cypryjskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 10 § lit. c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych

Wyłącza usługi arbitrażowe i pojednawcze z zakresu stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 10 § lit. d) ppkt (i)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych

Wyłącza zastępstwo prawne klienta w postępowaniu arbitrażowym, pojednawczym lub sądowym z zakresu stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 10 § lit. d) ppkt (ii)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych

Wyłącza porady prawne udzielane w ramach przygotowywania postępowań sądowych lub arbitrażowych z zakresu stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 10 § lit. d) ppkt (v)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych

Wyłącza pozostałe usługi prawne, które w danym państwie członkowskim są powiązane, nawet sporadycznie, ze sprawowaniem władzy publicznej, z zakresu stosowania dyrektywy.

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zasady swobody przedsiębiorczości.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zasady swobody świadczenia usług.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

TFUE art. 5 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zasady pomocniczości.

Dyrektywa 77/249/EWG

Dyrektywa Rady 77/249/EWG z dnia 22 marca 1977 r. mająca na celu ułatwienie skutecznego korzystania przez prawników ze swobody świadczenia usług

Definiuje pojęcie prawnika w kontekście swobody świadczenia usług.

TFUE art. 51

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Wyłącza czynności związane z wykonywaniem władzy publicznej z zakresu stosowania przepisów o swobodzie przedsiębiorczości.

TFUE art. 62

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozszerza stosowanie przepisów o swobodzie świadczenia usług na przepisy dotyczące swobody przedsiębiorczości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi arbitrażowe i pojednawcze nie są porównywalne z innymi usługami objętymi dyrektywą ze względu na konieczność akceptacji przez strony i obopólne porozumienie. Relacja prawnik-klient w przypadku zastępstwa prawnego i porad prawnych charakteryzuje się poufnością i więzią zaufania, co utrudnia obiektywny opis usług w ramach procedur przetargowych. Usługi prawne związane ze sprawowaniem władzy publicznej są wyłączone z zakresu stosowania TFUE. Prawodawca Unii działał w ramach przysługującego mu zakresu uznania, dokonując kompleksowych ocen politycznych, gospodarczych i społecznych.

Odrzucone argumenty

Wyłączenie usług prawnych i arbitrażowych z zamówień publicznych narusza zasadę równego traktowania. Wyłączenie usług prawnych i arbitrażowych z zamówień publicznych narusza zasadę pomocniczości. Wyłączenie usług prawnych i arbitrażowych z zamówień publicznych narusza art. 49 i 56 TFUE (swoboda przedsiębiorczości i świadczenia usług).

Godne uwagi sformułowania

Usługi arbitrażowe i pojednawcze są zwykle świadczone przez podmioty lub osoby fizyczne zatwierdzone lub wybrane w sposób, który nie może być regulowany przepisami dotyczącymi zamówień. Relacja intuitu personae pomiędzy prawnikiem a jego klientem, cechująca się swobodą wyboru obrońcy i więzią zaufania, utrudnia obiektywny opis oczekiwanej jakości świadczonych usług. Poufność relacji między prawnikiem a jego klientem może być zagrożona przez ciążący na instytucji zamawiającej obowiązek dokładnego określenia warunków udzielenia takiego zamówienia, jak również wymóg publicznego ogłoszenia.

Skład orzekający

E. Regan

prezes_izby

C. Lycourgos

sędzia

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ważności wyłączeń usług prawnych i arbitrażowych z zakresu dyrektywy o zamówieniach publicznych oraz interpretacja zasad równego traktowania, pomocniczości i swobód traktatowych w tym kontekście."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych usług prawnych i arbitrażowych, które są wyłączone z procedur przetargowych na mocy dyrektywy 2014/24/UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest istotna dla prawników praktykujących w obszarze zamówień publicznych i usług prawnych, wyjaśniając granice stosowania dyrektywy. Jest to jednak dość techniczna kwestia prawna.

Czy usługi prawników i arbitrażowych powinny podlegać przetargom? TSUE wyjaśnia.

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI