C-264/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-11-29
cjeupodatkiVAT — procedura marżyWysokatrybunal
VATprocedura marżydzieła sztukiwewnątrzwspólnotowe dostawyprawo do odliczenianeutralność podatkowaswobodny przepływ towarówkonkurencja

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że podatnik-pośrednik może stosować procedurę marży do dzieł sztuki nabytych wewnątrzwspólnotowo od twórców, nawet jeśli nie są oni objęci art. 314 dyrektywy VAT, ale nie może jednocześnie odliczyć VAT naliczonego.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów VAT w zakresie procedury marży dla dzieł sztuki nabytych wewnątrzwspólnotowo od twórców lub ich następców prawnych. Sąd odsyłający pytał, czy podatnik-pośrednik może stosować procedurę marży, nawet jeśli dostawcy nie są wymienieni w art. 314 dyrektywy VAT, oraz czy może jednocześnie odliczyć VAT naliczony. Trybunał stwierdził, że procedura marży jest dopuszczalna w takich przypadkach, ale wykluczył możliwość jednoczesnego odliczenia VAT naliczonego, zgodnie z art. 322 lit. b) dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 316 ust. 1 lit. b) oraz art. 322 lit. b) dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sprawa dotyczyła Harry'ego Mensinga, sprzedawcy dzieł sztuki, który nabył dzieła od artystów z innych państw członkowskich w ramach zwolnionych z podatku dostaw wewnątrzwspólnotowych. Niemieckie organy podatkowe odmówiły mu zastosowania procedury marży, co skutkowało obowiązkiem zapłaty dodatkowej kwoty VAT. Trybunał uznał, że art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podatnik-pośrednik ma prawo wyboru stosowania procedury marży do dostaw dzieł sztuki, które zostały mu wcześniej dostarczone przez twórców lub ich następców prawnych w ramach zwolnionej z podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nawet jeśli osoby te nie należą do kategorii osób wymienionych w art. 314 dyrektywy. Jednocześnie Trybunał orzekł, że podatnik-pośrednik nie może dokonać wyboru stosowania procedury marży i jednocześnie ubiegać się o prawo do odliczenia VAT naliczonego, jeśli prawo takie jest wykluczone na mocy art. 322 lit. b) dyrektywy, nawet jeśli przepis ten nie został transponowany do prawa krajowego. Wykładnia ta ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania i zakłóceń konkurencji, a także zapewnienie neutralności podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik-pośrednik ma prawo wyboru stosowania procedury marży w odniesieniu do dostawy dzieł sztuki, które zostały mu wcześniej dostarczone przez twórców lub ich następców prawnych w ramach zwolnionej z podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nawet jeśli osoby te nie należą do kategorii osób wymienionych w art. 314 dyrektywy VAT.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na brzmieniu art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT, który nie uzależnia prawa wyboru procedury marży od spełnienia warunków z art. 314. Analiza kontekstu i celów dyrektywy, w tym zasady neutralności podatkowej i unikania zakłóceń konkurencji, potwierdziła tę interpretację. Wykładnia niemieckiego prawa krajowego, która wyłączała tę możliwość, była sprzeczna z prawem UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie możliwości stosowania procedury marży), ale z ograniczeniem braku prawa do odliczenia VAT

Strony

NazwaTypRola
Harry Mensingosoba_fizycznaskarżący
Finanzamt Hammorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa VAT art. 315

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 316

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwo członkowskie nie może wymagać, aby podatnik-pośrednik spełniał warunki określone w art. 314 lit. a)–d) dyrektywy VAT w celu dokonania wyboru stosowania procedury marży.

Dyrektywa VAT art. 316

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 317

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 322

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podatnik-pośrednik nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego z tytułu dzieł sztuki dostarczonych mu przez twórców lub ich następców prawnych, jeśli dostawa tych towarów podlega procedurze marży.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 314

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

UStG art. 25a

Umsatzsteuergesetz

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT, interpretowany autonomicznie, pozwala na stosowanie procedury marży do dzieł sztuki nabytych wewnątrzwspólnotowo od twórców, niezależnie od tego, czy dostawcy spełniają warunki z art. 314. Zakaz stosowania procedury marży w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych, wprowadzony przez niemieckie prawo krajowe, narusza zasadę neutralności podatkowej i swobodny przepływ towarów, prowadząc do dyskryminacji.

Odrzucone argumenty

Niemieckie prawo krajowe (§ 25a ust. 7 pkt 1 lit. a) UStG) prawidłowo wyłącza stosowanie procedury marży do dostaw dzieł sztuki nabytych wewnątrzwspólnotowo, jeśli dostawa na rzecz pośrednika była zwolniona z VAT. Możliwość jednoczesnego stosowania procedury marży i odliczenia VAT naliczonego jest sprzeczna z systemem VAT i zasadą neutralności podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

procedura marży [...] należy interpretować ściśle wymóg ścisłej wykładni nie oznacza jednak, że terminy użyte do zdefiniowania owej procedury mogą być rozumiane w sposób pozbawiający je zamierzonego skutku brzmienie art. 316 dyrektywy VAT nie wynika, że możliwość skorzystania z tej procedury jest uzależniona od spełnienia warunków określonych w art. 314 zakaz taki jak przewidziany w § 25a ust. 7 pkt 1 lit. a) UStG prowadzi do dyskryminacji ze względu na krajowe lub wewnątrzwspólnotowe pochodzenie dzieł sztuki podstawa opodatkowania stanowi marża uzyskana przez podatnika-pośrednika pomniejszona o kwotę VAT odnoszącą się do samej marży VAT zapłacony w cenie nabycia nie zostaje zawarty w podatku obciążającym sprzedaż, a zatem nie daje uprawnienia do odliczenia

Skład orzekający

T. von Danwitz

przewodniczący

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

E. Juhász

sędzia

C. Vajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 316 i 322 dyrektywy VAT w zakresie procedury marży dla dzieł sztuki, zasada neutralności podatkowej, zakaz dyskryminacji ze względu na pochodzenie towarów, zasady odliczania VAT w procedurze marży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury marży dla dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków. Wykładnia art. 322 lit. b) ma zastosowanie nawet w przypadku braku transpozycji do prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy specyficznej procedury VAT dla handlu dziełami sztuki, która może być niejasna dla wielu podatników. Wykładnia przepisów UE i ich stosowanie w prawie krajowym są kluczowe dla praktyków.

Handel dziełami sztuki a VAT: Czy twórca musi być VAT-owcem, byś mógł skorzystać z procedury marży?

Sektor

sztuka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI