C-261/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-12-21
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniaprawa podstawoweżycie rodzinnenajlepszy interes dzieckawspółpraca sądowazasada wzajemnego uznawaniaTSUEochrona praw człowieka

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że europejski nakaz aresztowania nie może być odmówiony tylko z powodu, że osoba poszukiwana jest matką małych dzieci, chyba że istnieją dowody na realne ryzyko naruszenia praw podstawowych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania w kontekście praw podstawowych matki małych dzieci. Sąd włoski pytał, czy można odmówić wykonania nakazu, jeśli koliduje to z prawem do życia rodzinnego i najlepszym interesem dziecka. Trybunał wyjaśnił, że odmowa jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieją dowody na systemowe nieprawidłowości w państwie wydającym nakaz, które naraziłyby matkę lub dzieci na naruszenie praw podstawowych.

Sprawa dotyczyła europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez belgijskie organy sądowe przeciwko obywatelce GN, która we Włoszech opiekowała się małym dzieckiem i była w ciąży. Włoski sąd apelacyjny odmówił wykonania nakazu, powołując się na ochronę życia rodzinnego i najlepszy interes dziecka. Sąd kasacyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi możliwości odmowy wykonania nakazu w takiej sytuacji oraz zgodności decyzji ramowej z Kartą praw podstawowych. Trybunał, rozpatrując sprawę w trybie zwyczajnym, przypomniał o fundamentalnym znaczeniu zasady wzajemnego uznawania i zaufania między państwami członkowskimi. Podkreślił, że europejski nakaz aresztowania nie przewiduje odmowy wykonania tylko z powodu posiadania małych dzieci. Jednakże, zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji ramowej, wykonanie nakazu nie może naruszać praw podstawowych. W związku z tym, jeśli istnieją obiektywne dowody na systemowe lub ogólne nieprawidłowości w państwie wydającym nakaz, które stwarzają rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa do życia prywatnego i rodzinnego matki lub najlepszego interesu jej dzieci, sąd wykonujący nakaz może, w drodze wyjątku, wstrzymać się z jego wykonaniem. Ocena tego ryzyka wymaga dwuetapowego badania, a w razie wątpliwości sąd powinien zwrócić się o dodatkowe informacje do państwa wydającego nakaz. Trybunał nie znalazł podstaw do udzielenia odpowiedzi na drugie pytanie prejudycjalne, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle odpowiedzi na pierwsze pytanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w wyjątkowych okolicznościach. Odmowa jest możliwa, jeśli istnieją dowody na rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych matki i dzieci z powodu systemowych lub ogólnych nieprawidłowości w państwie wydającym nakaz.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zasada wzajemnego uznawania i zaufania wymaga wykonywania europejskiego nakazu aresztowania, ale nie może to naruszać praw podstawowych. Odmowa jest wyjątkiem. Ryzyko naruszenia praw musi być ocenione dwuetapowo, biorąc pod uwagę systemowe problemy w państwie wydającym nakaz oraz indywidualną sytuację matki i dzieci.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

matka (GN) w ograniczonym zakresie, sąd odsyłający uzyskał wytyczne

Strony

NazwaTypRola
GNosoba_fizycznaosoba, której dotyczy wniosek
Procuratore generale presso la Corte d’appello di Bolognaorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § ust. 2 i 3

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Nie zezwala na odmowę wykonania nakazu aresztowania tylko z powodu posiadania małych dzieci, ale dopuszcza ją w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszone są prawa podstawowe.

karta praw podstawowych art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

karta praw podstawowych art. 24 § ust. 2 i 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Najlepszy interes dziecka; prawo dziecka do utrzymywania stałego kontaktu z obojgiem rodziców.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2002/584 art. 3

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Decyzja ramowa 2002/584 art. 15 § ust. 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Sąd wykonujący nakaz może zwrócić się o dodatkowe informacje.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 23 § ust. 4

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Możliwość czasowego odroczenia przekazania z ważnych przyczyn humanitarnych.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Obowiązek poszanowania praw podstawowych.

TUE art. 4 § ust. 3 akapit pierwszy

Traktat o Unii Europejskiej

Obowiązek lojalnej współpracy.

Konwencja o prawach dziecka art. 3 § ust. 1

Konwencja o prawach dziecka

Nadrzędność najlepszego interesu dziecka.

EKPC art. 8

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

ustawa nr 69/2005 art. 2

Ustawa nr 69/2005 (Włochy)

Wykonanie europejskiego nakazu aresztowania nie może naruszać praw podstawowych.

ustawa nr 69/2005 art. 18

Ustawa nr 69/2005 (Włochy)

Poprzednie brzmienie przewidywało odmowę przekazania matki małych dzieci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona praw podstawowych matki i dzieci jest nadrzędna w stosunku do zasady wzajemnego uznawania, jeśli istnieją dowody na realne ryzyko naruszenia tych praw. Najlepszy interes dziecka i prawo do kontaktu z rodzicem muszą być uwzględnione. Systemowe lub ogólne nieprawidłowości w państwie wydającym nakaz mogą stanowić podstawę do odmowy wykonania nakazu.

Odrzucone argumenty

Europejski nakaz aresztowania powinien być wykonywany bezwarunkowo, opierając się na zasadzie wzajemnego zaufania. Odmowa wykonania nakazu tylko z powodu posiadania małych dzieci jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

zasada wzajemnego zaufania ma w prawie Unii fundamentalne znaczenie zasada wzajemnego uznawania, która sama w sobie opiera się na wzajemnym zaufaniu między nimi, mają fundamentalne znaczenie nie mogą one ani żądać od innego państwa członkowskiego poziomu ochrony krajowej praw podstawowych wyższego od poziomu zapewnionego w prawie Unii nie może on skutkować modyfikacją obowiązku poszanowania praw podstawowych zagwarantowanych przez kartę praw podstawowych ocena ryzyka [...] powinna zostać dokonana [...] w świetle standardu ochrony praw podstawowych gwarantowanego przez prawo Unii istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że [...] będą narażone na rzeczywiste ryzyko naruszenia wspomnianych praw podstawowych

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

K. Jürimäe

sprawozdawca

C. Lycourgos

prezes izby

E. Regan

prezes izby

F. Biltgen

prezes izby

N. Piçarra

prezes izby

P. G. Xuereb

sędzia

L. S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

N. Wahl

sędzia

I. Ziemele

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wykonywania europejskiego nakazu aresztowania w kontekście praw podstawowych, zwłaszcza ochrony rodziny i dzieci."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba poszukiwana jest matką małych dzieci i istnieją obawy co do warunków odbywania kary lub opieki nad dziećmi w państwie wydającym nakaz. Wymaga konkretnych dowodów na istnienie ryzyka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między skutecznym ściganiem przestępców a fundamentalnymi prawami człowieka, w szczególności ochroną rodziny i dzieci. Jest to temat o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Czy matka z małymi dziećmi może uniknąć ekstradycji? TSUE wyznacza granice europejskiego nakazu aresztowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI