C-261/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania krajowych przepisów o minimalnych stawkach wynagrodzeń dla architektów i inżynierów, nawet jeśli są one sprzeczne z prawem UE, w sporze między jednostkami, ale poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w kontekście sporu między niemiecką spółką a inżynierem o wynagrodzenie. Niemieckie przepisy HOAI nakładały minimalne stawki wynagrodzeń dla architektów i inżynierów, a umowy niższe od tych stawek były nieważne. Sąd krajowy zapytał, czy sąd krajowy musi odstąpić od stosowania tych przepisów w sporze między jednostkami, powołując się na dyrektywę o usługach na rynku wewnętrznym. Trybunał stwierdził, że dyrektywa nie nakłada bezpośrednich obowiązków na jednostki i nie można się na nią powoływać w sporze między nimi, aby wyłączyć stosowanie prawa krajowego. Jednakże, poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa za naruszenie prawa UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof (Niemcy) dotyczył wykładni art. 49 TFUE oraz art. 15 dyrektywy 2006/123/WE w sprawie usług na rynku wewnętrznym. Sprawa toczyła się między Thelen Technopark Berlin GmbH a inżynierem MN o zapłatę wynagrodzenia. Niemieckie przepisy HOAI (Verordnung über die Honorare für Architekten- und Ingenieurleistungen) ustanawiały minimalne stawki wynagrodzeń dla architektów i inżynierów, a umowy przewidujące niższe wynagrodzenie były uznawane za nieważne. Sąd odsyłający, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Trybunału stwierdzające niezgodność HOAI z dyrektywą 2006/123/WE, zapytał, czy sąd krajowy jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania tych przepisów w sporze toczącym się wyłącznie między jednostkami, opierając się na bezpośredniej skuteczności przepisów dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując pytanie pierwsze, przypomniał zasadę pierwszeństwa prawa Unii i obowiązek wykładni zgodnej prawa krajowego. Jednakże, podkreślił, że dyrektywa sama w sobie nie może nakładać obowiązków na jednostki i nie można się na nią powoływać w sporze między jednostkami w celu wyłączenia stosowania sprzecznego prawa krajowego. Wyrok stwierdzający uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego (Komisja/Niemcy, C-377/17) nie przyznaje praw jednostkom, ale określa obowiązki państwa. W związku z tym, sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania przepisów HOAI wyłącznie na podstawie prawa Unii. Niemniej jednak, sąd krajowy może odstąpić od stosowania tych przepisów na mocy prawa krajowego, a poszkodowany ma prawo dochodzić odszkodowania od państwa za szkodę wyrządzoną naruszeniem prawa Unii, zgodnie z orzecznictwem Francovich. Odpowiadając na pytanie drugie, Trybunał uznał je za niedopuszczalne, ponieważ spór miał charakter wyłącznie wewnętrzny, a sąd odsyłający nie wykazał związku z art. 49 TFUE, który wymagałby wykładni prawa UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd krajowy nie jest zobowiązany, wyłącznie na mocy prawa Unii, do odstąpienia od stosowania takiego uregulowania krajowego.
Uzasadnienie
Dyrektywa nie może sama w sobie tworzyć obowiązków wobec jednostki i nie można się na nią powoływać w sporze między jednostkami w celu wyłączenia stosowania sprzecznego prawa krajowego. Jednakże, sąd krajowy może odstąpić od stosowania przepisów na mocy prawa krajowego, a poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania prawa krajowego, ale poszkodowany może dochodzić odszkodowania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Thelen Technopark Berlin GmbH | spolka | skarżący |
| MN | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 4 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 260 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 2006/123/WE art. 15 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Dyrektywa 2006/123/WE art. 15 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
lit. g) - określone minimalne lub maksymalne taryfy, do których usługodawca musi się stosować
Dyrektywa 2006/123/WE art. 15 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Pomocnicze
HOAI art. § 7
Verordnung über die Honorare für Architekten- und Ingenieurleistungen (HOAI)
Przepis dotyczący stawek minimalnych wynagrodzeń dla architektów i inżynierów, uznany za sprzeczny z prawem UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa UE nie może nakładać obowiązków na jednostki i nie można się na nią powoływać w sporze między jednostkami w celu wyłączenia stosowania sprzecznego prawa krajowego. Wyroki stwierdzające uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego nie przyznają praw jednostkom, ale określają obowiązki państwa. Spór miał charakter wyłącznie wewnętrzny, a sąd odsyłający nie wykazał związku z art. 49 TFUE.
Odrzucone argumenty
Przepisy dyrektywy 2006/123/WE są bezpośrednio skuteczne i powinny być stosowane przez sądy krajowe w sporach między jednostkami, nawet jeśli prawo krajowe jest sprzeczne. Niemieckie przepisy HOAI naruszają swobodę przedsiębiorczości (art. 49 TFUE).
Godne uwagi sformułowania
Dyrektywa nie może sama w sobie tworzyć obowiązków wobec jednostki i nie można zatem powoływać się na dyrektywę jako taką przeciwko jednostce przed sądem krajowym. Zasada pierwszeństwa prawa Unii wymaga, by sąd krajowy... zapewnił pełną ich skuteczność, w razie konieczności odstępując z własnej inicjatywy od stosowania wszelkich sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego... Wyroki wydane na mocy art. 258–260 TFUE mają przede wszystkim na celu określenie obowiązków państw członkowskich... a nie przyznanie praw jednostkom...
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Arabadjiev
sędzia
A. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Regan
sędzia
S. Rodin
sprawozdawca
I. Ziemele
prezes izby
J. Passer
prezes izby
M. Ilešič
sędzia
F. Biltgen
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
N. Piçarra
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia bezpośredniej skuteczności dyrektyw w sporach między jednostkami oraz możliwość dochodzenia odszkodowania od państwa za naruszenie prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe jest sprzeczne z dyrektywą, a spór toczy się wyłącznie między jednostkami. Nie wyklucza możliwości stosowania prawa krajowego lub dochodzenia odszkodowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpośredniej skuteczności prawa UE w sporach między jednostkami oraz odpowiedzialności państwa, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy prawo UE zawsze wygrywa? TSUE wyjaśnia, kiedy sąd nie musi stosować przepisów UE w sporze między firmami.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI