C-260/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-12-18
cjeukonkurencjanadużycie pozycji dominującejWysokatrybunal
konkurencjaprawo konkurencjipozycja dominującazanizanie marzyefekt nożyc cenowychrynek produktowypaliwahurtowy rynek paliwBułgariaTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że praktyka zaniżania marży przez pionowo zintegrowane przedsiębiorstwo dominujące może stanowić naruszenie art. 102 TFUE, ale wymaga wykazania pozycji dominującej na rynku wyższego szczebla i potencjalnego wykluczenia konkurentów na rynku niższego szczebla, a także doprecyzował kryteria określania rynku produktowego dla paliw.

Sprawa dotyczyła interpretacji art. 102 TFUE w kontekście praktyki zaniżania marży przez spółkę "Lukoil Bulgaria" na hurtowym rynku paliw w Bułgarii. Sąd odsyłający pytał, czy organ ochrony konkurencji musi wykazać pozycję dominującą na obu pionowo powiązanych rynkach (wyższego i niższego szczebla) oraz czy można włączyć do jednego rynku produktowego paliwa, które nie są substytutami. Trybunał wyjaśnił, że zaniżanie marży jest niezależnym nadużyciem, ale wymaga wykazania pozycji dominującej na rynku wyższego szczebla i potencjalnego wykluczenia konkurentów na rynku niższego szczebla. Dodał, że do jednego rynku produktowego można włączyć jedynie produkty o wystarczającym stopniu substytucyjności, a ocena ta powinna uwzględniać warunki konkurencji i strukturę podaży/popytu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administrativen sad Sofia-oblast dotyczył wykładni art. 102 TFUE w sprawie praktyki cenowej spółki „Lukoil Bulgaria” EOOD, która zdaniem bułgarskiego organu ochrony konkurencji stanowiła nadużycie pozycji dominującej poprzez zaniżanie marży na hurtowym rynku paliw. Spółka zarzuciła organowi błędy w definiowaniu rynku właściwego, zarówno poprzez wykluczenie LPG i metanu, jak i poprzez uznanie benzyny i oleju napędowego za część tego samego rynku, mimo braku ich substytucyjności. Ponadto kwestionowano sposób analizy pionowego podziału rynku na rynek paliw objętych zawieszeniem poboru akcyzy i rynek paliw po zapłacie akcyzy, w tym brak oceny udziałów w rynku dla tych podrynków. Trybunał uznał wniosek za dopuszczalny, mimo pewnych braków w uzasadnieniu sądu odsyłającego co do zasad procesowych. Odpowiadając na pierwsze pytanie, Trybunał orzekł, że do stwierdzenia nadużycia polegającego na zaniżaniu marży przez pionowo zintegrowane przedsiębiorstwo, organ ochrony konkurencji musi wykazać pozycję dominującą na rynku wyższego szczebla oraz istnienie ceny na rynku niższego szczebla, która może wykluczyć konkurentów. Nie jest konieczne wykazywanie pozycji dominującej na rynku niższego szczebla, ale należy zbadać jego cechy. Odpowiadając na drugie i trzecie pytanie, Trybunał podkreślił, że do jednego rynku produktowego można włączyć jedynie produkty o wystarczającym stopniu substytucyjności, a ocena ta powinna uwzględniać warunki konkurencji oraz strukturę podaży i popytu, nawet jeśli produkty nie są funkcjonalnie substytucyjne dla konsumentów końcowych. Weryfikacja, czy benzyna, olej napędowy i LPG mogą być objęte tym samym rynkiem produktowym, należy do sądu odsyłającego, który musi zbadać m.in. warunki składowania i transportu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ochrony konkurencji musi wykazać pozycję dominującą na rynku wyższego szczebla oraz istnienie ceny na rynku niższego szczebla, która może wywołać skutek w postaci wykluczenia konkurentów co najmniej tak samo skutecznych jak ono, biorąc pod uwagę cechy tego rynku niższego szczebla.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że zaniżanie marży jest niezależnym nadużyciem, ale wymaga wykazania pozycji dominującej na rynku wyższego szczebla i potencjalnego wykluczenia konkurentów na rynku niższego szczebla. Ocena ta powinna uwzględniać ceny i koszty przedsiębiorstwa dominującego oraz cechy rynku niższego szczebla.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Lukoil Bulgaria EOODspolkaskarżący
Komisia za zashtita na konkurentsiataorgan_krajowypozwany
Rząd bułgarskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (3)

Główne

TFUE art. 102

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

ZZK art. 21

Zakon za zashtita na konkurentsiata

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 art. 3 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praktyka zaniżania marży przez pionowo zintegrowane przedsiębiorstwo dominujące może stanowić naruszenie art. 102 TFUE. Do stwierdzenia nadużycia konieczne jest wykazanie pozycji dominującej na rynku wyższego szczebla i potencjalnego wykluczenia konkurentów na rynku niższego szczebla. Do jednego rynku produktowego można włączyć jedynie produkty o wystarczającym stopniu substytucyjności, a ocena ta powinna uwzględniać warunki konkurencji i strukturę podaży/popytu.

Odrzucone argumenty

Bułgarski organ ochrony konkurencji błędnie zdefiniował rynek właściwy, wykluczając LPG i metan oraz włączając benzynę i olej napędowy do jednego rynku. Organ nie wykazał pozycji dominującej na obu pionowo powiązanych rynkach oraz nie ocenił udziałów w rynku dla wyodrębnionych podrynków.

Godne uwagi sformułowania

zanizanie marzy konkurentów lub efekt „nożyc cenowych” rynek podzielony pionowo zanizanie marży stanowi niezależne nadużycie produkty, które nie są zamienne zarówno z punktu widzenia popytu, jak i z punktu widzenia podaży

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sprawozdawczyni

S. Rodin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 102 TFUE w kontekście praktyk cenowych pionowo zintegrowanych przedsiębiorstw, określanie rynku produktowego w sektorze paliw."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące rynku i substytucyjności produktów należą do sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień prawa konkurencji UE, w tym definicji rynku i strategii cenowych dużych koncernów energetycznych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy gigant paliwowy zaniżał marże? TSUE wyjaśnia zasady konkurencji na rynku paliw.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI