C-257/22

Trybunał Sprawiedliwości2023-11-09
cjeuazyl_imigracjaochrona międzynarodowa, powrotyWysokatrybunal
ochrona międzynarodowapowrotynielegalny pobytzasada non-refoulementbezpieczny kraj pochodzeniaTSUEprawo UEazyl

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że decyzja nakazująca powrót nie może być wydana wobec osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową przed rozpatrzeniem jej wniosku w pierwszej instancji, nawet jeśli jej pobyt był nielegalny przed złożeniem wniosku.

Sprawa dotyczyła obywatela Algierii, który złożył wniosek o ochronę międzynarodową w Czechach, a następnie otrzymał decyzję nakazującą powrót, zanim jego wniosek został rozpatrzony. Sąd regionalny w Brnie zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie postępowanie jest zgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywami dotyczącymi powrotów i ochrony międzynarodowej. Trybunał uznał, że prawo do pozostawania w państwie członkowskim do czasu rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w tym okresie, a tym samym uniemożliwia wydanie decyzji nakazującej powrót.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Krajský soud v Brně (sąd regionalny w Brnie) w sprawie obywatela Algierii (CD) przeciwko Ministerstvu vnitra České republiky. Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej powrót wydanej wobec CD, który złożył wniosek o ochronę międzynarodową w Czechach. Decyzja o powrocie została wydana przed rozpatrzeniem wniosku o ochronę międzynarodową w pierwszej instancji. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie zastosowaniu pojęcia „bezpiecznego kraju pochodzenia” w kontekście oceny ryzyka naruszenia zasady non-refoulement, gdy decyzja nakazująca powrót jest wydawana przed rozstrzygnięciem wniosku o ochronę międzynarodową. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał wniosek za dopuszczalny. W swoim orzeczeniu TSUE wyjaśnił, że zgodnie z dyrektywą 2013/32, osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma prawo pozostawać w państwie członkowskim do czasu rozpatrzenia jej wniosku w pierwszej instancji. Prawo to wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w rozumieniu dyrektywy 2008/115 w tym okresie. W związku z tym, TSUE orzekł, że przepisy dyrektywy 2008/115 stoją na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót wobec obywatela państwa trzeciego po złożeniu przez niego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, lecz przed rozstrzygnięciem tego wniosku w pierwszej instancji, niezależnie od okresu pobytu wskazanego w decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa Unii stoją na przeszkodzie wydaniu takiej decyzji.

Uzasadnienie

Prawo do pozostawania w państwie członkowskim do czasu rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową (art. 9 ust. 1 dyrektywy 2013/32) wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w rozumieniu dyrektywy 2008/115 w tym okresie. W związku z tym, w tym okresie nie można wydać decyzji nakazującej powrót.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący w postępowaniu głównym (CD)

Strony

NazwaTypRola
CDosoba_fizycznaskarżący w postępowaniu głównym
Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politikyorgan_krajowypozwany
rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (18)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Ma zastosowanie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państwa członkowskiego. Prawo do pozostawania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w tym okresie.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Definicja „nielegalnego pobytu” oznacza obecność obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia lub przestał spełniać warunki wjazdu, pobytu lub zamieszkania. Prawo do pozostawania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w tym okresie.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 4 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie, wprowadzając w życie niniejszą dyrektywę, przestrzegają zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 4 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie, wprowadzając w życie niniejszą dyrektywę, przestrzegają zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Zasada non-refoulement, dobro dziecka, życie rodzinne i stan zdrowia.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie wydają decyzję nakazującą powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na ich terytorium.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 9 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową zezwala się na pozostawanie w państwie członkowskim do czasu rozpatrzenia wniosku w pierwszej instancji. Prawo to wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w rozumieniu dyrektywy 2008/115.

karta praw podstawowych art. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony danych osobowych.

karta praw podstawowych art. 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

karta praw podstawowych art. 19 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada non-refoulement.

EKPC art. 3

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

ustawa o pobycie cudzoziemców art. 179 § 1

Ustawa nr 326/1999 Sb., o pobytu cudzoziemców na terytorium Republiki Czeskiej i zmianie niektórych ustaw

Wydalenie cudzoziemca nie jest możliwe w przypadku uzasadnionej obawy rzeczywistego niebezpieczeństwa w kraju pochodzenia.

ustawa o pobycie cudzoziemców art. 179 § 2

Ustawa nr 326/1999 Sb., o pobytu cudzoziemców na terytorium Republiki Czeskiej i zmianie niektórych ustaw

Przez rzeczywiste niebezpieczeństwo należy rozumieć powrót z naruszeniem art. 3 EKPC.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Definicja „decyzji nakazującej powrót”.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 36

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Koncepcja bezpiecznego kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 37

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Uznanie krajów trzecich na poziomie krajowym za bezpieczne kraje pochodzenia.

ustawa o pobycie cudzoziemców art. 120a § 1

Ustawa nr 326/1999 Sb., o pobytu cudzoziemców na terytorium Republiki Czeskiej i zmianie niektórych ustaw

Obowiązek zwrócenia się do ministerstwa o opinię w przedmiocie możliwości wydalenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy cudzoziemiec pochodzi z bezpiecznego kraju pochodzenia.

rozporządzenie nr 328/2015

Rozporządzenie nr 328/2015, wykonujące ustawę o azylu i ustawę nr 221/2003 o czasowej ochronie cudzoziemców

Lista bezpiecznych krajów pochodzenia, w tym Algieria.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do pozostawania w państwie członkowskim do czasu rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową (art. 9 ust. 1 dyrektywy 2013/32) wyklucza uznanie pobytu za nielegalny w rozumieniu dyrektywy 2008/115 w tym okresie. W okresie od złożenia wniosku o ochronę międzynarodową do wydania decyzji w pierwszej instancji nie można wydać decyzji nakazującej powrót.

Godne uwagi sformułowania

prawo do pozostawania [...] wyklucza nielegalność pobytu nie można wydać wobec niego decyzji nakazującej powrót nie ma znaczenia, że decyzja nakazująca powrót odnosi się do okresu, w którym wnioskodawca ten przebywał nielegalnie [...] przed złożeniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

Skład orzekający

Z. Csehi

prezes izby

E. Regan

sprawozdawca

D. Gratsias

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących powrotów i ochrony międzynarodowej, w szczególności relacji między decyzją nakazującą powrót a wnioskiem o ochronę międzynarodową."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja nakazująca powrót jest wydawana po złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową, a przed jego rozpatrzeniem w pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa migracyjnego i azylowego, wyjaśniając kluczową kwestię ochrony osób ubiegających się o azyl przed wydaleniem. Ma znaczenie praktyczne dla prawników i organizacji zajmujących się prawami migrantów.

Ochrona przed deportacją: TSUE wyjaśnia, kiedy wniosek o azyl chroni przed nakazem powrotu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI