C-252/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo krajowe może uzależniać dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych od wykazania uzasadnionego interesu prywatnego, a koszty postępowania powinny być rozpatrywane z uwzględnieniem interesu strony i ochrony środowiska.
Sprawa dotyczyła dopuszczalności skargi adwokackiej spółki partnerskiej AB & CD na akty administracyjne dotyczące budowy składowiska odpadów. Sąd odsyłający z Rumunii pytał, czy prawo krajowe może wymagać od podmiotów innych niż organizacje ochrony środowiska wykazania uzasadnionego interesu prywatnego, aby uzyskać dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, oraz czy koszty postępowania są zgodne z zasadą niedyskryminacji. Trybunał stwierdził, że prawo krajowe może wymagać wykazania takiego interesu, a koszty powinny być oceniane globalnie, uwzględniając interesy strony i ochrony środowiska.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Târgu‑Mureş dotyczył wykładni Konwencji z Aarhus w sprawie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Spór w postępowaniu głównym dotyczył dopuszczalności skargi adwokackiej spółki partnerskiej AB & CD na akty administracyjne związane z budową składowiska odpadów. Sąd rumuński miał wątpliwości, czy prawo krajowe, które uzależnia dostęp do wymiaru sprawiedliwości od wykazania uzasadnionego interesu prywatnego (z wyjątkiem organizacji ochrony środowiska), jest zgodne z Konwencją z Aarhus i Kartą praw podstawowych. Ponadto, sąd pytał o zgodność rumuńskich przepisów o kosztach postępowania z wymogiem niedyskryminacji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają legitymację procesową podmiotu prawnego (innego niż organizacja ochrony środowiska) do zaskarżenia aktu administracyjnego od wykazania uzasadnionego interesu prywatnego lub interesu związanego z sytuacją prawną bezpośrednio związaną z przedmiotem działalności. Stwierdzono, że takie wymogi pozwalają na określenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, nie pozbawiając ich całkowicie prawa do jej wniesienia, a także nie wprowadzają niedopuszczalnej skargi obywatelskiej (actio popularis). W odniesieniu do kosztów postępowania, Trybunał wyjaśnił, że art. 9 ust. 4 i 5 Konwencji z Aarhus oraz art. 47 Karty praw podstawowych wymagają, aby sąd rozstrzygający o kosztach w sporach środowiskowych brał pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym interes strony oraz ogólny interes związany z ochroną środowiska. Koszty nie mogą być dyskryminacyjne, co oznacza, że należy je oceniać globalnie, uwzględniając sytuację finansową strony, racjonalne szanse wygrania sprawy, znaczenie sprawy oraz złożoność przepisów. Sąd krajowy powinien dokonać wykładni przepisów proceduralnych w sposób zgodny z celem zapewnienia niedyskryminacyjnych kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem wykazania uzasadnionego interesu prywatnego lub interesu związanego z sytuacją prawną bezpośrednio związaną z przedmiotem działalności spółki, chyba że jest to organizacja ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Konwencja z Aarhus przyznaje państwom członkowskim pewien zakres uznania w ustalaniu wymogów dotyczących legitymacji procesowej. Prawo krajowe może wymagać wykazania uzasadnionego interesu prywatnego, co nie pozbawia całkowicie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a jedynie ogranicza go do podmiotów posiadających konkretny związek ze sprawą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Societatea Civilă Profesională de Avocaţi AB & CD | spolka | skarżący |
| Consiliul Judeţean Suceava | organ_krajowy | pozwany |
| Preşedintele Consiliului Judeţean Suceava | organ_krajowy | pozwany |
| Agenţia pentru Protecţia Mediului Bacău | organ_krajowy | pozwany |
| Consiliul Local al Comunei Pojorâta | organ_krajowy | pozwany |
| QP | inne | interwenient |
| Rząd irlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (24)
Główne
Konwencja z Aarhus art. 9 § 2
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Konwencja z Aarhus art. 9 § 3
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Konwencja z Aarhus art. 9 § 4
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Karta art. 47 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Konwencja z Aarhus art. 2 § 4
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Konwencja z Aarhus art. 2 § 5
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Konwencja z Aarhus art. 3 § 8
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Konwencja z Aarhus art. 9 § 5
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
ustawa o postępowaniu administracyjnym art. 1 § 1
Ustawa o postępowaniu administracyjnym (Rumunia)
ustawa o postępowaniu administracyjnym art. 2 § 1
Ustawa o postępowaniu administracyjnym (Rumunia)
ustawa o postępowaniu administracyjnym art. 8 § 1
Ustawa o postępowaniu administracyjnym (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 56 § 1
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 451 § 1
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 451 § 2
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 451 § 4
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 452 § 1
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 453 § 1
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
kodeks postępowania cywilnego art. 453 § 2
Kodeks postępowania cywilnego (Rumunia)
statut zawodu adwokata art. 196 § 3
Statut zawodu adwokata (Rumunia)
OUG nr 195/2005 art. 20 § 5
Rządowy dekret nadzwyczajny nr 195/2005 w sprawie ochrony środowiska (Rumunia)
OUG nr 195/2005 art. 20 § 6
Rządowy dekret nadzwyczajny nr 195/2005 w sprawie ochrony środowiska (Rumunia)
Dyrektywa 1999/31/WE
Dyrektywa Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo krajowe może wymagać od podmiotów innych niż organizacje ochrony środowiska wykazania uzasadnionego interesu prywatnego, aby uzyskać dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, zgodnie z zakresem uznania przyznanym państwom członkowskim przez Konwencję z Aarhus. Koszty postępowania w sprawach środowiskowych powinny być oceniane globalnie, uwzględniając interes strony i ogólny interes ochrony środowiska, aby zapewnić niedyskryminacyjny charakter postępowania.
Odrzucone argumenty
Adwokacka spółka partnerska powinna być traktowana jako część społeczeństwa uprawniona do zaskarżania aktów administracyjnych dotyczących środowiska bez konieczności wykazywania uzasadnionego interesu prywatnego, na równi z organizacjami ochrony środowiska.
Godne uwagi sformułowania
wymóg niedyskryminacyjnego ze względu na koszty charakteru postępowań sądowych nie można uznać, że poprzez zastosowanie wspomnianego wymagania pewne »kategorie« członków społeczeństwa zostały całkowicie pozbawione jakiegokolwiek prawa do wniesienia środka zaskarżenia sąd odsyłający jest zobowiązany do dokonania wykładni krajowego prawa proceduralnego, która w możliwie najszerszym zakresie jest zgodna z celem określonym w art. 9 ust. 4 konwencji z Aarhus
Skład orzekający
C. Lycourgos
prezes izby
O. Spineanu-Matei
sędzia
J.-C. Bonichot
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 9 ust. 3 i 4 Konwencji z Aarhus w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości i kosztów postępowania w sprawach środowiskowych, zwłaszcza w odniesieniu do legitymacji procesowej podmiotów innych niż NGO."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni Konwencji z Aarhus i nie stanowi bezpośredniego zastosowania do prawa krajowego, które musi być interpretowane przez sądy krajowe w świetle tej wykładni. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i ich interpretacji przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla obywateli i organizacji, a także kwestii kosztów, które mogą stanowić barierę. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska i prawem UE.
“Czy prawnik może pozwać za zanieczyszczenie środowiska, nawet jeśli nie jest bezpośrednio poszkodowany? TSUE wyjaśnia zasady dostępu do sądów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI