C-248/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy krajowe uniemożliwiające przedsiębiorstwu farmaceutycznemu obniżenie podstawy opodatkowania VAT od płatności na rzecz państwowego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych są niezgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła możliwości obniżenia podstawy opodatkowania VAT przez węgierskie przedsiębiorstwo farmaceutyczne Novo Nordisk A/S w związku z obowiązkowymi płatnościami na rzecz państwowego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych (NEAK). Węgierskie przepisy wyłączały możliwość obniżenia podstawy opodatkowania, uznając te płatności za podatek. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie przepisy są niezgodne z art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT, ponieważ płatności te stanowią obniżenie ceny po dokonaniu dostawy, a ich celem jest finansowanie zakupu leków, co czyni NEAK konsumentem końcowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) w związku ze sporem między Novo Nordisk A/S a Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága (dyrekcją ds. odwołań krajowego urzędu ds. podatków i ceł). Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Novo Nordisk prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT o wpłaty, które spółka uiściła z tytułu obowiązku ustawowego na rzecz Nemzeti Egészségbiztosítási Alapkezelő (NEAK). Węgierskie przepisy (§ 36 i § 40/A Gyftv) nakładały na Novo Nordisk obowiązek zapłaty części dopłat z zabezpieczenia społecznego dotyczących sprzedawanych produktów leczniczych finansowanych ze środków publicznych. Novo Nordisk złożyła deklarację korygującą VAT, obniżając podstawę opodatkowania o te płatności. Organ podatkowy i dyrekcja ds. odwołań odmówiły uznania tych płatności za obniżenie ceny podlegające odliczeniu od podstawy opodatkowania VAT, uznając je za podatek. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy przepisy krajowe stoją na przeszkodzie uznaniu tych płatności za obniżenie ceny w rozumieniu art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT, zwłaszcza że płatności te były dokonywane z mocy prawa, a ich podstawa mogła być obniżona o inne kwoty. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na swojej wcześniejszej jurysprudencji (m.in. wyroki w sprawach C-717/19 i C-462/16), stwierdził, że płatności te, mimo że dokonywane na podstawie ustawy i pobierane przez organ podatkowy, stanowią faktycznie obniżenie ceny po dokonaniu dostawy. NEAK jest bowiem beneficjentem tych środków, które służą do finansowania zakupu leków, co czyni go konsumentem końcowym. Zasada neutralności podatkowej wymaga, aby podstawa opodatkowania VAT nie była wyższa od kwoty faktycznie otrzymanej przez podatnika. W związku z tym Trybunał orzekł, że art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, które uniemożliwiają takie obniżenie podstawy opodatkowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, które uniemożliwiają takie obniżenie podstawy opodatkowania.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że płatności te, mimo że dokonywane z mocy prawa i pobierane przez organ podatkowy, stanowią faktycznie obniżenie ceny po dokonaniu dostawy, ponieważ ich celem jest finansowanie zakupu leków, a państwowy zakład ubezpieczeń zdrowotnych działa jako konsument końcowy. Zasada neutralności podatkowej wymaga, aby podstawa opodatkowania VAT nie była wyższa od kwoty faktycznie otrzymanej przez podatnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Novo Nordisk A/S | spolka | skarżący |
| Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága | organ_krajowy | pozwany |
| Nemzeti Egészségbiztosítási Alapkezelő (NEAK) | organ_krajowy | inne |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa VAT art. 90 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
W przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana. Obejmuje to sytuacje, gdy podatnik nie otrzymał części lub całości wynagrodzenia.
Gyftv art. 36 § 1
Ustawa XCVIII z 2006 r. w sprawie przepisów ogólnych mających zastosowanie do niezawodnego i ekonomicznie skutecznego dostarczania produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz wprowadzania ich do obrotu (Węgry)
Gyftv art. 40/A § 1
Ustawa XCVIII z 2006 r. w sprawie przepisów ogólnych mających zastosowanie do niezawodnego i ekonomicznie skutecznego dostarczania produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz wprowadzania ich do obrotu (Węgry)
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 73
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną.
Dyrektywa VAT art. 78 § 1 lit. a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Do podstawy opodatkowania wlicza się podatki, cła, opłaty i inne należności, z wyjątkiem samego VAT, pod warunkiem że wykazują bezpośredni związek z dostawą lub świadczeniem usług.
Dyrektywa VAT art. 401
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Nie uniemożliwia utrzymywania lub wprowadzania innych podatków, ceł i należności, które nie mają charakteru podatków obrotowych.
ustawa o VAT (HU) art. 65
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej (Węgry)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Płatności dokonywane przez przedsiębiorstwo farmaceutyczne na rzecz państwowego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych z tytułu obowiązku ustawowego stanowią obniżenie ceny po dokonaniu dostawy w rozumieniu art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT. Państwowy zakład ubezpieczeń zdrowotnych działa jako konsument końcowy, a zasada neutralności podatkowej wymaga, aby podstawa opodatkowania VAT nie była wyższa od kwoty faktycznie otrzymanej przez podatnika. Cel płatności z tytułu obowiązku ustawowego jest identyczny z celem płatności na podstawie umów dotyczących wielkości finansowania, tj. dotowanie ceny zakupu leków.
Odrzucone argumenty
Płatności dokonywane z mocy prawa na rzecz państwowego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych stanowią podatek, a nie obniżenie ceny, i powinny być wliczone do podstawy opodatkowania VAT. Prywatny charakter zakładu ubezpieczeń zdrowotnych w sprawie C-462/16 odróżnia ją od niniejszej, gdzie płatności mają charakter wpływów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
podstawa opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane organy podatkowe nie mogą pobrać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą podatnik otrzymał VAT ma obciążać wyłącznie konsumenta końcowego i jest całkowicie neutralny dla podatników nie byłoby zatem zgodne z zasadą neutralności podatkowej [...] gdyby podstawa, w oparciu o którą oblicza się VAT należny od przedsiębiorstwa farmaceutycznego jako podatnika, była wyższa od kwoty, którą ostatecznie przedsiębiorstwo to otrzymało.
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
T. von Danwitz
sędzia
P.G. Xuereb
sprawozdawca
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT w kontekście obowiązkowych płatności przedsiębiorstw farmaceutycznych na rzecz systemów ubezpieczeń zdrowotnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego węgierskiego systemu finansowania leków, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT w sektorze farmaceutycznym, które ma bezpośrednie przełożenie na koszty leków i funkcjonowanie systemów opieki zdrowotnej. Wyjaśnia, jak przepisy UE wpływają na krajowe regulacje podatkowe.
“Farmaceutyczni giganci mogą odetchnąć: TSUE chroni prawo do obniżenia VAT od obowiązkowych wpłat na zdrowie!”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI