C-244/24 i C-290/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie mogą zakończyć fakultatywną tymczasową ochronę dla wysiedleńców z Ukrainy przed końcem jej obowiązywania, ale nie mogą wydawać decyzji nakazujących powrót osobom, które nadal legalnie przebywają na terytorium państwa członkowskiego.
Sprawa dotyczyła możliwości zakończenia fakultatywnej tymczasowej ochrony przyznanej przez Niderlandy obywatelom państw trzecich, którzy uciekli z Ukrainy, oraz zgodności z prawem UE wydawania decyzji nakazujących powrót przed zakończeniem legalnego pobytu. Trybunał orzekł, że państwa członkowskie mogą zakończyć fakultatywną tymczasową ochronę, pod warunkiem przestrzegania zasad prawa UE, ale nie mogą wydawać decyzji nakazujących powrót osobom, których pobyt jest nadal legalny, nawet jeśli decyzja ta ma być skuteczna dopiero po zakończeniu legalnego pobytu.
W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął dwie połączone sprawy dotyczące wykładni dyrektywy o tymczasowej ochronie (2001/55/WE) oraz dyrektywy o powrotach (2008/115/WE) w kontekście masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy. Głównym pytaniem było, czy państwo członkowskie, które przyznało tymczasową ochronę dodatkowym kategoriom osób (tzw. fakultatywna tymczasowa ochrona) na mocy art. 7 dyrektywy 2001/55, może ją zakończyć przed upływem okresu obowiązywania obowiązkowej tymczasowej ochrony ustalonego przez Radę UE. Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie mają swobodę w decydowaniu o zakończeniu fakultatywnej tymczasowej ochrony, pod warunkiem, że nie narusza to celów ani skuteczności dyrektywy oraz przestrzega zasad ogólnych prawa UE, takich jak ochrona uzasadnionych oczekiwań i pewność prawa. Jednocześnie, Trybunał podkreślił, że art. 6 dyrektywy 2008/115 stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót obywatelowi państwa trzeciego, który legalnie przebywa na terytorium państwa członkowskiego, nawet jeśli decyzja ta ma być skuteczna dopiero po zakończeniu legalnego pobytu. Orzeczenie to ma istotne znaczenie dla interpretacji przepisów dotyczących ochrony tymczasowej i powrotów w Unii Europejskiej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, państwo członkowskie może zakończyć fakultatywną tymczasową ochronę przed końcem obowiązkowej tymczasowej ochrony, pod warunkiem przestrzegania celów i skuteczności dyrektywy 2001/55 oraz zasad ogólnych prawa UE.
Uzasadnienie
Artykuł 7 dyrektywy 2001/55 przyznaje państwom członkowskim swobodę w przyznawaniu i określaniu czasu trwania fakultatywnej tymczasowej ochrony, co nie jest ograniczone czasem trwania obowiązkowej ochrony. Decyzja o zakończeniu takiej ochrony musi jednak być zgodna z prawem UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w części dotyczącej zakazu wydawania decyzji nakazujących powrót przed zakończeniem legalnego pobytu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P | osoba_fizyczna | skarżący |
| AI | osoba_fizyczna | skarżący |
| ZY | osoba_fizyczna | skarżący |
| BG | osoba_fizyczna | skarżący |
| Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2001/55/WE art. 4
Dyrektywa Rady 2001/55/WE
Określa czas trwania tymczasowej ochrony i jej przedłużenia, w tym automatyczne przedłużenia oraz możliwość przedłużenia na mocy decyzji Rady. Państwa członkowskie mogą zakończyć fakultatywną tymczasową ochronę przed końcem obowiązkowej ochrony.
Dyrektywa 2001/55/WE art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 2001/55/WE
Umożliwia państwom członkowskim rozszerzenie tymczasowej ochrony na dodatkowe kategorie wysiedleńców, pod warunkiem, że pochodzą z tych samych powodów i państwa/regionu. Państwa członkowskie mają swobodę w decydowaniu o przyznaniu i zakończeniu takiej fakultatywnej ochrony.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Nakazuje państwom członkowskim wydanie decyzji nakazującej powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na ich terytorium. Stoi na przeszkodzie wydaniu takiej decyzji wobec osoby legalnie przebywającej.
Pomocnicze
Decyzja wykonawcza 2022/382 art. 2 § 3
Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382
Przypomina o możliwości państw członkowskich stosowania art. 7 dyrektywy 2001/55 do innych osób, w tym obywateli państw trzecich legalnie przebywających w Ukrainie, którzy nie mogą powrócić do kraju pochodzenia.
Decyzja wykonawcza 2023/2409 art. 1
Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2023/2409
Przedłuża tymczasową ochronę do dnia 4 marca 2025 r. dla wysiedleńców z Ukrainy objętych decyzją 2022/382.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Określa, że dyrektywa ma zastosowanie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państwa członkowskiego.
Vreemdelingenwet 2000 art. 8 § f), h)
Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Niderlandy)
Reguluje warunki legalnego pobytu cudzoziemców w Niderlandach, w tym w trakcie postępowania o zezwolenie na pobyt lub odwołania.
Vreemdelingenbesluit 2000 art. 3.1a § 1
Dekret o cudzoziemcach z 2000 r. (Niderlandy)
Określa, że złożenie wniosku o azyl skutkuje brakiem wydalenia, dopóki obowiązuje decyzja o tymczasowej ochronie.
Kodeks graniczny Schengen art. 6
Rozporządzenie (UE) 2016/399
Określa warunki wjazdu obywateli państw trzecich na terytorium Unii.
Rozporządzenie SIS art. 3 § 1
Rozporządzenie (UE) 2018/1860
Nakazuje wprowadzanie do SIS wpisów dotyczących obywateli państw trzecich objętych decyzją nakazującą powrót.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 2 § q)
Dyrektywa 2013/32/UE
Definiuje 'kolejny wniosek' o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 33 § 2
Dyrektywa 2013/32/UE
Określa przypadki, w których wniosek o ochronę międzynarodową może zostać uznany za niedopuszczalny (np. kolejny wniosek).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwa członkowskie mogą zakończyć fakultatywną tymczasową ochronę, jeśli przestrzegają prawa UE. Decyzja nakazująca powrót nie może być wydana wobec osoby legalnie przebywającej, nawet jeśli ma być skuteczna po zakończeniu legalnego pobytu.
Odrzucone argumenty
Państwa członkowskie nie mogą zakończyć fakultatywnej tymczasowej ochrony przed końcem obowiązkowej ochrony. Możliwość wydania decyzji nakazującej powrót z wyprzedzeniem jest dopuszczalna, aby usprawnić procedury.
Godne uwagi sformułowania
państwa członkowskie mogą swobodnie zdecydować o zakończeniu fakultatywnej tymczasowej ochrony art. 6 dyrektywy 2008/115 stoi na przeszkodzie temu, aby względem obywatela państwa trzeciego, który legalnie przebywa na terytorium państwa członkowskiego [...] wydano [...] decyzję nakazującą powrót
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
F. Biltgen
prezes izby
K. Jürimäe
prezes izby
C. Lycourgos
sprawozdawca
I. Jarukaitis
prezes izby
S. Rodin
prezes izby
A. Kumin
prezes izby
N. Jääskinen
prezes izby
D. Gratsias
prezes izby
M. Gavalec
prezes izby
E. Regan
sędzia
J. Passer
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących tymczasowej ochrony dla wysiedleńców oraz zasad wydawania decyzji nakazujących powrót. Określenie granic swobody państw członkowskich w zakresie zakończenia fakultatywnej ochrony tymczasowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wysiedleńców z Ukrainy i wykładni konkretnych dyrektyw UE. Stosowanie do innych sytuacji może wymagać analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy aktualnego problemu uchodźców i ich praw w UE, a także precyzyjnej wykładni przepisów dotyczących powrotów. Ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym.
“UE: Państwa mogą zakończyć ochronę dla uchodźców, ale nie mogą ich deportować, dopóki legalnie przebywają.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI