C-243/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że warunki umowne odzwierciedlające przepisy prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym, nawet jeśli nie były negocjowane indywidualnie, są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy o nieuczciwych warunkach umownych, ale państwa członkowskie mogą stosować przepisy dyrektywy do takich warunków w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 93/13 w kontekście umowy kredytu denominowanej w walucie obcej, gdzie warunki umowne odzwierciedlały grecki przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym. Sąd odsyłający pytał, czy takie warunki mogą być uznane za nieuczciwe i czy państwa członkowskie mogą stosować przepisy dyrektywy do warunków wyłączonych z jej zakresu. Trybunał wyjaśnił, że warunki odzwierciedlające przepisy prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym są wyłączone z zakresu dyrektywy, nawet jeśli nie były negocjowane indywidualnie. Jednakże, państwa członkowskie mogą stosować przepisy dyrektywy do takich warunków w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów, zgodnie z art. 8 dyrektywy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór w postępowaniu głównym dotyczył umowy kredytu denominowanej w euro, która została aneksowana i przekształcona na franki szwajcarskie. Skarżący twierdzili, że warunki umowne dotyczące spłaty i przeliczenia waluty są nieuczciwe. Sąd odsyłający zauważył, że sporne warunki odzwierciedlają treść greckiego art. 291 kodeksu cywilnego, który ma charakter względnie obowiązujący. Powstało pytanie, czy takie warunki, mimo że odzwierciedlają prawo krajowe, mogą podlegać kontroli nieuczciwego charakteru na gruncie dyrektywy 93/13, zwłaszcza w kontekście braku wyraźnej transpozycji art. 1 ust. 2 dyrektywy do prawa greckiego. Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy warunki umowne odzwierciedlające krajowe przepisy ustawowe lub wykonawcze o charakterze względnie obowiązującym, nawet jeśli nie były one przedmiotem indywidualnych negocjacji. Wyjaśniono, że brak formalnej transpozycji tego przepisu do prawa krajowego nie pozwala sądom krajowym na uznanie go za pośrednio włączony do prawa krajowego poprzez transpozycję innych przepisów dyrektywy. Jednocześnie, Trybunał podkreślił, że art. 8 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie przyjęciu lub utrzymaniu przez państwa członkowskie przepisów prawa krajowego, które zapewniają konsumentom wyższy poziom ochrony, nawet w odniesieniu do warunków umownych objętych art. 1 ust. 2 dyrektywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie warunki są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 93/13.
Uzasadnienie
Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 wyłącza z jej zakresu warunki odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze, w tym te o charakterze względnie obowiązującym. Domniemywa się, że prawodawca krajowy ustanowił równowagę praw i obowiązków stron w takich przepisach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak wskazania strony wygrywającej, udzielono odpowiedzi na pytania prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| DP | osoba_fizyczna | skarżący |
| SG | osoba_fizyczna | skarżący |
| Trapeza Peiraios AE | spolka | pozwany |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy warunki umowne odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze, w tym te o charakterze względnie obowiązującym.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Definiuje nieuczciwe warunki umowne jako te, które stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Określa kryteria oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Pozwala państwom członkowskim na przyjęcie lub utrzymanie bardziej rygorystycznych przepisów prawnych zgodnych z traktatem w celu zapewnienia wyższego stopnia ochrony konsumenta.
Pomocnicze
Astikos Kodikas art. 291
Kodeks cywilny
Dotyczy spłaty długu pieniężnego denominowanego w walucie obcej w Grecji.
Ustawa 2251/1994 art. 2 § ust. 6
Ustawa o ochronie konsumentów
Transpozycja dyrektywy 93/13 do prawa greckiego, zakazująca nieuczciwych warunków umownych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki umowne odzwierciedlające przepisy prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 93/13. Brak formalnej transpozycji art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie pozwala na jego pośrednie włączenie do prawa krajowego. Art. 8 dyrektywy 93/13 pozwala państwom członkowskim na stosowanie przepisów dyrektywy do warunków wyłączonych z jej zakresu w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów.
Odrzucone argumenty
Sąd odsyłający powinien mieć możliwość kontroli nieuczciwego charakteru warunków odzwierciedlających prawo krajowe, nawet jeśli nie były negocjowane indywidualnie. Brak transpozycji art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 do prawa greckiego powinien oznaczać, że sądy greckie mogą kontrolować takie warunki. Sądy greckie mogą pośrednio włączyć art. 1 ust. 2 dyrektywy do prawa krajowego poprzez transpozycję art. 3 i 4.
Godne uwagi sformułowania
Warunki umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze [...] nie będą podlegały przepisom niniejszej dyrektywy. Użyte w art. 1 ust. 2 sformułowanie »obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze« obejmuje również zasady, które zgodnie z prawem będą stosowane między umawiającymi się stronami z zastrzeżeniem, że nie dokonano żadnych innych uzgodnień. Państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Skład orzekający
J. Kokott
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 93/13, w szczególności wyłączenia warunków odzwierciedlających prawo krajowe oraz możliwości stosowania przepisów dyrektywy w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy UE i jej relacji z prawem krajowym. Konieczność oceny charakteru przepisów krajowych przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów w kontekście kredytów walutowych i relacji między prawem unijnym a krajowym, co jest istotne dla prawników i konsumentów.
“Czy umowa z bankiem zawsze musi być zgodna z prawem UE? TSUE wyjaśnia granice ochrony konsumentów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI