C-243/09

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2010-10-14
cjeuprawo_pracyczas_pracyWysokatrybunal
czas pracystrażakdyrektywa 2003/88/WEochrona pracownikówbezpośrednia skutecznośćpraca w godzinach nadliczbowychprawo pracy UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przymusowe przeniesienie strażaka na inne stanowisko z powodu żądania przestrzegania maksymalnego tygodniowego czasu pracy jest niezgodne z prawem UE, nawet jeśli pracownik nie ponosi z tego tytułu krzywdy.

Sprawa dotyczyła strażaka, który został przymusowo przeniesiony na inne stanowisko po tym, jak zażądał przestrzegania maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego czasu pracy, zgodnie z dyrektywą 2003/88/WE. Sąd krajowy pytał, czy takie przeniesienie jest dopuszczalne, nawet jeśli pracownik nie ponosi z tego tytułu krzywdy. Trybunał uznał, że art. 6 lit. b) dyrektywy ma bezpośrednią skuteczność i stoi na przeszkodzie takim praktykom, nawet jeśli pracownik nie doznaje konkretnej krzywdy poza naruszeniem prawa.

Sprawa C-243/09 dotyczyła interpretacji dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy, w szczególności art. 6 lit. b) dotyczącego maksymalnego tygodniowego czasu pracy. Strażak Günter Fuß został przymusowo przeniesiony na inne stanowisko przez swojego pracodawcę, Stadt Halle, po tym jak zażądał przestrzegania maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego czasu pracy. Sąd krajowy (Verwaltungsgericht Halle) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi pojęcia „krzywdy” w kontekście art. 22 ust. 1 lit. b) dyrektywy oraz konsekwencji przymusowego przeniesienia. Trybunał orzekł, że art. 6 lit. b) dyrektywy ma bezpośrednią skuteczność i nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby przeciętny tygodniowy czas pracy nie przekraczał 48 godzin. Stwierdził, że przymusowe przeniesienie pracownika na inne stanowisko z powodu żądania przestrzegania tego przepisu jest niezgodne z prawem UE, nawet jeśli pracownik nie doznaje z tego tytułu żadnej konkretnej krzywdy poza naruszeniem prawa. Podkreślono, że takie działanie pracodawcy pozbawia pracownika treści jego praw i może zniechęcać do dochodzenia roszczeń, naruszając tym samym prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przymusowe przeniesienie pracownika na inne stanowisko z powodu żądania przestrzegania maksymalnego tygodniowego czasu pracy, zgodnie z art. 6 lit. b) dyrektywy 2003/88/WE, jest niedopuszczalne, nawet jeśli pracownik nie doznaje z tego tytułu żadnej konkretnej krzywdy poza naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 6 lit. b) dyrektywy 2003/88/WE ma bezpośrednią skuteczność i stanowi zasadę prawa socjalnego UE. Przekroczenie maksymalnego tygodniowego czasu pracy samo w sobie stanowi naruszenie, niezależnie od wystąpienia dodatkowej krzywdy. Przymusowe przeniesienie pozbawia pracownika treści jego praw i może zniechęcać do dochodzenia roszczeń, naruszając prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownik (G. Fuß)

Strony

NazwaTypRola
Günter Fußosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Stadt Halleorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 6 § lit. b)

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Przeciętny wymiar czasu pracy w okresie siedmiodniowym, łącznie z pracą w godzinach nadliczbowych, nie może przekraczać 48 godzin. Jest to zasada prawa socjalnego UE o szczególnym znaczeniu.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/88/WE art. 22 § ust. 1 akapit pierwszy lit. b)

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Państwo członkowskie może odstąpić od art. 6, pod warunkiem że żaden pracownik nie dozna krzywdy ze strony pracodawcy z powodu braku woli zawarcia umowy o wykonywanie pracy w wymiarze przekraczającym 48 godzin tygodniowo.

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

ArbZVO-FW 1998 art. 2 § ust. 1

Verordnung über die Arbeitszeit der Beamtinnen und Beamten im feuerwehrtechnischen Dienst der Städte und Gemeinden des Landes Sachsen-Anhalt

Zwykły czas pracy urzędników zatrudnionych w systemie zmianowym, których tygodniowa działalność odbywa się zasadniczo na dyżurze, wynosi średnio 54 godziny.

ArbZVO-FW 2007 art. 2 § ust. 1

Verordnung über die Arbeitszeit der Beamtinnen und Beamten im feuerwehrtechnischen Dienst der Städte und Gemeinden des Landes Sachsen-Anhalt

Zwykły tygodniowy czas pracy urzędników wynosi średnio 48 godzin w okresie rocznym, wraz z godzinami nadliczbowymi.

ArbZVO-FW 2007 art. 4 § ust. 1 i 2

Verordnung über die Arbeitszeit der Beamtinnen und Beamten im feuerwehrtechnischen Dienst der Städte und Gemeinden des Landes Sachsen-Anhalt

Czas pracy zmianowej może przekraczać zwykły średni tygodniowy czas pracy, jeżeli pracodawca wykaże, że osoby zainteresowane wyraziły na to zgodę, która może być cofnięta.

BGB art. 612

Bürgerliches Gesetzbuch

Pracodawca nie może traktować pracownika mniej korzystnie z powodu powołania się przez niego na przysługujące mu prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Artykuł 6 lit. b) dyrektywy 2003/88/WE ma bezpośrednią skuteczność i stanowi zasadę prawa socjalnego UE. Przekroczenie maksymalnego tygodniowego czasu pracy samo w sobie stanowi naruszenie, niezależnie od wystąpienia dodatkowej krzywdy. Przymusowe przeniesienie pracownika z powodu żądania przestrzegania przepisów o czasie pracy pozbawia go treści jego praw i narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej. Państwa członkowskie nie mogą ograniczać stosowania przepisu o maksymalnym tygodniowym czasie pracy, jeśli nie spełniają ściśle określonych warunków odstępstwa.

Odrzucone argumenty

Przeniesienie pracownika na inne stanowisko, nawet wbrew jego woli, jest dopuszczalne, jeśli służy zapewnieniu przestrzegania przepisów o czasie pracy i pracownik nie doznaje z tego tytułu krzywdy (np. niższe wynagrodzenie jest rekompensowane krótszym czasem pracy).

Godne uwagi sformułowania

Przekroczenie średniego maksymalnego tygodniowego czasu pracy określonego w art. 6 lit. b) dyrektywy 2003/88 stanowi samo w sobie naruszenie tego przepisu, bez konieczności wykazywania dodatkowo wystąpienia konkretnej krzywdy. Przymusowe przeniesienie [...] pozbawione jest jakiejkolwiek treści. [...] środek ten znosi skuteczność przywołanego przepisu wobec takiego pracownika. Podstawowe prawo do skutecznej ochrony sądowej [...] byłoby istotnie naruszone, gdyby pracodawca w reakcji na skargę [...] mógł zastosować tego rodzaju sankcję.

Skład orzekający

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

A. Arabadjiev

sędzia

A. Rosas

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

A. Ó Caoimh

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezpośredniej skuteczności przepisów dyrektyw dotyczących czasu pracy i zakazu dyskryminacji pracowników dochodzących swoich praw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strażaków w służbie interwencyjnej, ale zasady są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo UE chroni pracowników przed niekorzystnymi działaniami pracodawców, nawet w sektorze publicznym, i podkreśla znaczenie bezpośredniej skuteczności przepisów unijnych.

Czy strażak może zostać zdegradowany za żądanie przestrzegania 48-godzinnego tygodnia pracy? TSUE odpowiada!

Sektor

służby publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI