C-242/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że ogólny zakaz łączenia działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami z działalnością zarządcy wspólnot mieszkaniowych we Włoszech jest niezgodny z prawem UE, ponieważ jest nieproporcjonalny i nadmiernie restrykcyjny.
Sprawa dotyczyła włoskiego przepisu zakazującego łączenia działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami z działalnością zarządcy wspólnot mieszkaniowych. Sąd odsyłający zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy taki zakaz jest zgodny z prawem UE, w szczególności z dyrektywą o usługach na rynku wewnętrznym. Trybunał uznał, że choć cel ochrony konsumentów i zapewnienia niezależności jest uzasadniony, ogólny zakaz jest zbyt restrykcyjny i nieproporcjonalny, sugerując mniej inwazyjne środki, takie jak ograniczenie zakazu do sytuacji dotyczących tej samej nieruchomości lub wprowadzenie obowiązków informacyjnych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski Consiglio di Stato w związku ze sporem dotyczącym włoskiego przepisu (art. 5 ust. 3 ustawy nr 39/89) zakazującego łączenia działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami z działalnością zarządcy wspólnot mieszkaniowych. Sąd odsyłający zastanawiał się nad zgodnością tego przepisu z prawem Unii, w szczególności z art. 49 TFUE, art. 25 ust. 1 dyrektywy 2006/123/WE (o usługach na rynku wewnętrznym) oraz art. 59 ust. 3 dyrektywy 2005/36/WE (o uznawaniu kwalifikacji zawodowych). Trybunał Sprawiedliwości UE najpierw rozpatrzył kwestię dopuszczalności pytań. Stwierdził, że pytania dotyczące art. 49 TFUE i art. 59 ust. 3 dyrektywy 2005/36 są niedopuszczalne, ponieważ sprawa miała charakter wyłącznie wewnętrzny i nie wykazywała związku z prawem Unii w tym zakresie. Następnie Trybunał rozpatrzył pytania dotyczące art. 25 ust. 1 dyrektywy 2006/123/WE, uznając, że przepis ten ma zastosowanie również do sytuacji o charakterze wewnętrznym. Analizując meritum, Trybunał uznał, że choć cel włoskiego zakazu – ochrona konsumentów oraz zapewnienie niezależności i bezstronności pośrednika w obrocie nieruchomościami poprzez zapobieganie konfliktom interesów – jest zgodny z prawem Unii, sam zakaz w jego ogólnej formie jest nieproporcjonalny. Trybunał wskazał, że ryzyko konfliktu interesów nie występuje w każdej sytuacji i że istnieją mniej restrykcyjne środki, które mogłyby osiągnąć ten sam cel, takie jak ograniczenie zakazu do sytuacji, gdy działalność dotyczy tej samej nieruchomości, lub wprowadzenie obowiązków informacyjnych i kontroli ex post. W związku z tym Trybunał orzekł, że włoskie uregulowanie w jego obecnej, ogólnej formie, stoi na przeszkodzie prawu Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, zakończenie postępowania przez Komisję nie oznacza automatycznie zgodności z prawem Unii. Wyłącznie Trybunał jest właściwy do stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Uzasadnienie
Decyzja Komisji o wszczęciu lub zakończeniu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest wykonywaniem jej uprawnienia dyskrecjonalnego. Komisja nie jest uprawniona do ostatecznego określania praw i obowiązków państwa członkowskiego ani do udzielania gwarancji zgodności z prawem UE. Tylko Trybunał może stwierdzić uchybienie zobowiązaniom.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Tecno*37) w zakresie interpretacji prawa UE
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tecno*37 | spolka | skarżący |
| Ministero dello Sviluppo economico | organ_krajowy | pozwany |
| Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura di Bologna | organ_krajowy | pozwany |
| FIMAA – Federazione Italiana Mediatori Agenti D’Affari | inne | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
TFUE art. 258
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakończenie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przez Komisję nie przesądza o zgodności krajowego uregulowania z prawem UE.
Dyrektywa 2006/123/WE art. 25 § 1
Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Państwa członkowskie nie mogą nakładać na usługodawców wymogów ograniczających prowadzenie różnych rodzajów działalności, chyba że jest to uzasadnione w celu zapewnienia niezależności i bezstronności zawodów regulowanych i nie wykracza poza niezbędne minimum.
Ustawa nr 39/89 art. 5 § 3
Ustawa 3 lutego 1989, n. 39 – Modifiche ed integrazioni alla legge 21 marzo 1958, n. 253, concernente la disciplina della professione di mediatore
Włoski przepis przewidujący ogólny zakaz łączenia działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami z działalnością zarządcy wspólnot mieszkaniowych.
Pomocnicze
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Nie ma zastosowania do sytuacji o charakterze wyłącznie wewnętrznym, chyba że sąd krajowy wykaże związek z prawem UE.
Dyrektywa 2005/36 art. 59 § 3
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
Wymogi dotyczące zawodów regulowanych muszą być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, odpowiednie i niezbędne, a także nie mogą prowadzić do dyskryminacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogólny zakaz łączenia działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy wspólnot mieszkaniowych jest nieproporcjonalny i nadmiernie restrykcyjny. Istnieją mniej inwazyjne środki niż ogólny zakaz, które mogą zapewnić ochronę konsumentów i niezależność zawodową (np. ograniczenie do tej samej nieruchomości, obowiązki informacyjne, kontrola ex post). Zakończenie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przez Komisję nie przesądza o zgodności krajowego uregulowania z prawem UE.
Odrzucone argumenty
Włoski przepis o zakazie łączenia działalności jest uzasadniony celem ochrony konsumentów i zapewnienia niezależności pośrednika. Praktyczne trudności we wdrożeniu alternatywnych środków uzasadniają utrzymanie ogólnego zakazu. Art. 25 ust. 1 dyrektywy 2006/123/WE nie ma zastosowania do sytuacji o charakterze wyłącznie wewnętrznym.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia w tym zakresie nie wykraczają poza to, co jest niezbędne w celu zapewnienia bezstronności, niezależności i uczciwości zawodów regulowanych nie można domniemywać istnienia takiego konfliktu interesów praktyczne trudności [...] nie są niemożliwe do przezwyciężenia
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
L. Bay Larsen
sprawozdawca
T. von Danwitz
sędzia
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 dyrektywy usługowej w kontekście zawodów regulowanych i zakazów łączenia działalności; znaczenie proporcjonalności i konieczności środków restrykcyjnych; brak wpływu zakończenia postępowania o uchybienie zobowiązaniom na ocenę zgodności z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia zawodów pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy wspólnot mieszkaniowych; zastosowanie do innych zawodów wymaga analizy podobieństwa sytuacji i celów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania prawa UE do regulacji zawodowych, które mają bezpośredni wpływ na rynek i konsumentów, a także porusza kwestię relacji między Komisją Europejską a sądami krajowymi w kontekście postępowań o uchybienie zobowiązaniom.
“Czy zakaz łączenia zawodów pośrednika i zarządcy nieruchomości jest zgodny z prawem UE? TSUE odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI