C-242/22 PPU
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ograniczające możliwość powołania się na naruszenie prawa do tłumaczenia w postępowaniu karnym ze względu na upływ terminu są niezgodne z prawem UE, jeśli termin ten rozpoczął bieg przed poinformowaniem o prawach.
Sprawa dotyczyła obywatela Mołdawii, który nie znał języka portugalskiego i nie otrzymał tłumaczenia istotnych dokumentów procesowych ani pomocy tłumacza ustnego. Portugalski sąd krajowy oddalił jego wniosek o stwierdzenie nieważności czynności procesowych z powodu przekroczenia terminu na ich podniesienie. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że przepisy dyrektyw 2010/64/UE i 2012/13/UE, dotyczące prawa do tłumaczenia i informacji w postępowaniu karnym, mają bezpośrednią skuteczność. Ograniczenie możliwości powołania się na naruszenie tych praw ze względu na upływ terminu, zanim osoba została odpowiednio poinformowana, narusza zasadę skuteczności i prawo do rzetelnego procesu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 2010/64/UE (prawo do tłumaczenia ustnego i pisemnego) oraz 2012/13/UE (prawo do informacji w postępowaniu karnym) w kontekście sprawy obywatela Mołdawii, TL, który nie znał języka portugalskiego. TL nie otrzymał tłumaczenia istotnych dokumentów procesowych, w tym TIR (oświadczenia o tożsamości i miejscu pobytu), ani pomocy tłumacza ustnego podczas jego sporządzania. Później nie otrzymał również tłumaczenia postanowień dotyczących uchylenia zawieszenia wykonania kary. Portugalski sąd pierwszej instancji oddalił jego wniosek o stwierdzenie nieważności tych czynności z powodu przekroczenia terminu na ich podniesienie. Sąd odsyłający powziął wątpliwości co do zgodności tego przepisu krajowego z prawem UE i zwrócił się do Trybunału. Trybunał przypomniał, że wspomniane dyrektywy mają na celu zapewnienie rzetelnego procesu i prawa do obrony, a ich przepisy mają bezpośrednią skuteczność. Uznał, że trzy czynności procesowe (TIR, wezwanie do stawiennictwa, postanowienie o uchyleniu zawieszenia kary) są objęte zakresem stosowania dyrektyw i stanowią istotne dokumenty. Stwierdził, że naruszenie praw TL nastąpiło w postępowaniu. W kwestii skutków, Trybunał podkreślił, że zasada skuteczności wymaga, aby terminy na powołanie się na naruszenie praw nie rozpoczynały biegu, zanim osoba zostanie odpowiednio poinformowana o swoich prawach i treści istotnych dokumentów. W przeciwnym razie prawo do informacji i prawo do obrony zostałyby pozbawione treści. W związku z tym, jeśli sąd krajowy nie jest w stanie zinterpretować przepisów krajowych w sposób zgodny z prawem UE, powinien odstąpić od ich stosowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie prawu UE, jeśli bieg terminu rozpoczyna się, zanim dana osoba zostanie poinformowana o istnieniu i zakresie przysługującego jej prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego, a także o istnieniu i treści istotnego dokumentu oraz o jego skutkach.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że naruszenie prawa do informacji o prawach do tłumaczenia (art. 3 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2012/13) oraz prawa do samego tłumaczenia (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 dyrektywy 2010/64) jest naruszeniem zasady skuteczności i prawa do rzetelnego procesu (art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych). Termin na podniesienie zarzutu nieważności nie może rozpocząć biegu, zanim osoba zostanie w pełni poinformowana o swoich prawach i konsekwencjach ich naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
TL (pośrednio, poprzez wykładnię prawa UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| TL | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Ministério Público | organ_krajowy | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd portugalski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Dyrektywa 2010/64/UE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Państwa członkowskie zapewniają niezwłoczne tłumaczenie ustne podejrzanym lub oskarżonym, którzy nie mówią lub nie rozumieją języka postępowania.
Dyrektywa 2010/64/UE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Państwa członkowskie zapewniają w rozsądnym terminie pisemne tłumaczenie wszystkich istotnych dokumentów dla zapewnienia prawa do obrony i rzetelności postępowania.
Dyrektywa 2012/13/UE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE
Państwa członkowskie zapewniają niezwłoczne udzielenie informacji o prawach procesowych, w tym o prawie do tłumaczenia ustnego i pisemnego.
Dyrektywa 2012/13/UE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE
lit. d) prawo do tłumaczenia ustnego i pisemnego
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Karta art. 48 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Poszanowanie prawa do obrony.
Pomocnicze
Dyrektywa 2010/64/UE art. 3 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Istotne dokumenty obejmują orzeczenia o pozbawieniu wolności, zarzuty, akty oskarżenia i wyroki.
CPP art. 92 § 1
Kodeks postępowania karnego
Język czynności procesowych - portugalski.
CPP art. 92 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zapewnienie tłumacza ustnego dla osób nieznających języka portugalskiego.
CPP art. 120 § 2
Kodeks postępowania karnego
Nieważność czynności w przypadku braku tłumacza ustnego, gdy jest to obowiązkowe.
CPP art. 120 § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymóg podniesienia nieważności przed zakończeniem czynności.
CPP art. 122 § 1
Kodeks postępowania karnego
Skutki stwierdzenia nieważności.
CPP art. 196
Kodeks postępowania karnego
Oświadczenie o tożsamości i miejscu pobytu (TIR) - obowiązki podejrzanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dyrektyw 2010/64/UE i 2012/13/UE mają bezpośrednią skuteczność. Terminy na podniesienie zarzutu nieważności nie mogą rozpocząć biegu, zanim osoba zostanie w pełni poinformowana o swoich prawach i treści istotnych dokumentów. Naruszenie prawa do informacji o prawach do tłumaczenia oraz prawa do samego tłumaczenia narusza zasadę skuteczności i prawo do rzetelnego procesu.
Odrzucone argumenty
Portugalski przepis krajowy (art. 120 CPP) ograniczający możliwość powołania się na nieważność do określonego terminu jest zgodny z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
zasada skuteczności prawo do rzetelnego procesu prawo do obrony bezpośrednia skuteczność dyrektyw istotny dokument
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału
L. Bay Larsen
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby
I. Ziemele
sprawozdawca
A. Kumin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących prawa do tłumaczenia i informacji w postępowaniu karnym, zasada skuteczności, bezpośrednia skuteczność dyrektyw, ochrona praw podstawowych w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie w konkretnych sprawach krajowych zależy od oceny sądów krajowych, czy przepisy krajowe są zgodne z tą wykładnią lub czy można je zinterpretować w sposób zgodny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego procesu jest prawo do zrozumienia języka postępowania i otrzymania tłumaczeń. Podkreśla znaczenie praw podstawowych w kontekście współpracy sądowej i konsekwencje błędów proceduralnych.
“Czy brak tłumacza może zniweczyć wyrok? TSUE stawia granice dla terminów w sprawach karnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI