C-240/14

Trybunał Sprawiedliwości2015-09-09
cjeuprawo_ue_ogolneodpowiedzialność cywilnaWysokatrybunal
odpowiedzialność przewoźnika lotniczegokonwencja montrealskaodesłanie prejudycjalneubezpieczeniepowództwo bezpośrednieprawo właściweloty nieodpłatneloty lokalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że konwencja montrealska nie ma zastosowania do nieodpłatnych lotów demonstracyjnych nieruchomości, ale poszkodowany może wnieść bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi na podstawie prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych.

Sprawa dotyczyła odszkodowania za wypadek lotniczy podczas nieodpłatnego lotu demonstracyjnego nieruchomości. Sąd odsyłający pytał, czy konwencja montrealska ma zastosowanie i czy poszkodowany może wnieść bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi. Trybunał stwierdził, że konwencja montrealska nie ma zastosowania, ponieważ lot nie był wykonywany przez licencjonowanego przewoźnika lotniczego i był lotem lokalnym. Jednakże, Trybunał orzekł, że poszkodowany może wnieść bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi na podstawie prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rozporządzenie Rzym II), niezależnie od prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika lotniczego w przypadku wypadku oraz możliwości wniesienia bezpośredniego powództwa przeciwko ubezpieczycielowi. Sprawa dotyczyła wypadku lotniczego, który miał miejsce podczas nieodpłatnego lotu wiatrakowcem, którego celem była prezentacja nieruchomości potencjalnemu nabywcy. Poszkodowana pasażerka dochodziła odszkodowania od pilota i jego ubezpieczyciela. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy w tej sytuacji zastosowanie ma konwencja montrealska, która reguluje odpowiedzialność przewoźnika lotniczego, zwłaszcza w kontekście rozporządzenia nr 2027/97 rozszerzającego jej stosowanie na loty krajowe. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że konwencja montrealska nie ma zastosowania, ponieważ lot nie był wykonywany przez licencjonowanego przewoźnika lotniczego, a był to lot lokalny, niepodlegający obowiązkowi posiadania koncesji. W związku z tym, roszczenia odszkodowawcze nie mogą być oceniane wyłącznie na podstawie art. 17 konwencji montrealskiej. Jednakże, w odniesieniu do możliwości wniesienia bezpośredniego powództwa przeciwko ubezpieczycielowi, Trybunał stwierdził, że art. 18 rozporządzenia Rzym II (dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych) należy interpretować w ten sposób, że umożliwia on poszkodowanemu wniesienie takiego powództwa, jeżeli jest ono przewidziane w prawie właściwym dla zobowiązania pozaumownego, niezależnie od prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia wybranego przez strony. Oznacza to, że sąd krajowy powinien zbadać, czy prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego lub prawo właściwe dla umowy ubezpieczenia dopuszcza takie powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, konwencja montrealska nie ma zastosowania, ponieważ lot nie był wykonywany przez licencjonowanego przewoźnika lotniczego i był lotem lokalnym, niepodlegającym obowiązkowi posiadania koncesji.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nr 2027/97 stosuje się tylko do licencjonowanych przewoźników lotniczych. Lot demonstracyjny nieruchomości, wykonywany nieodpłatnie przez właściciela, nie spełniał tych kryteriów i był lotem lokalnym, wyłączonym z obowiązku posiadania koncesji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

poszkodowana (w zakresie możliwości wniesienia powództwa)

Strony

NazwaTypRola
Eleonore Prüller-Freyosoba_fizycznaskarżący
Norbert Brodnigosoba_fizycznapozwany
Axa Versicherung AGspolkapozwany
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

konwencja montrealska art. 1 § 1

Konwencja w sprawie ujednolicenia niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Nie ma zastosowania do nieodpłatnych lotów demonstracyjnych nieruchomości wykonywanych przez właściciela, które są lotami lokalnymi i nie wymagają koncesji.

rozporządzenie nr 2027/97 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Rozszerza stosowanie konwencji montrealskiej na loty krajowe, ale tylko w odniesieniu do licencjonowanych przewoźników lotniczych.

rozporządzenie nr 2027/97 art. 2 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Definiuje 'przewoźnika lotniczego' jako przedsiębiorstwo z ważną koncesją, co wyklucza zastosowanie rozporządzenia w niniejszej sprawie.

rozporządzenie nr 2027/97 art. 2 § 1 lit. c)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Definiuje 'osobę uprawnioną do odszkodowania', ale zastosowanie rozporządzenia jest warunkowane statusem przewoźnika.

rozporządzenie nr 864/2007 art. 4

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)

Określa prawo właściwe dla zobowiązań pozaumownych, co jest kluczowe dla ustalenia możliwości wniesienia bezpośredniego powództwa.

rozporządzenie nr 864/2007 art. 18

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)

Umożliwia bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi, jeśli jest ono przewidziane w prawie właściwym dla zobowiązania pozaumownego lub umowy ubezpieczenia. W tym przypadku kluczowe jest prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego.

Pomocnicze

konwencja montrealska art. 17

Konwencja w sprawie ujednolicenia niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

konwencja montrealska art. 29

Konwencja w sprawie ujednolicenia niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

konwencja montrealska art. 33

Konwencja w sprawie ujednolicenia niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

rozporządzenie nr 785/2004 art. 3 § lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 785/2004 w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

rozporządzenie nr 785/2004 art. 3 § lit. g)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 785/2004 w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

rozporządzenie nr 44/2001 art. 67

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji oraz uznania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

dyrektywa 88/357 art. 7 § 1 lit. f)

Dyrektywa Rady 88/357/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie

rozporządzenie nr 1008/2008 art. 2 § ust. 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Definiuje 'lot lokalny', który nie podlega wymogowi posiadania koncesji.

rozporządzenie nr 1008/2008 art. 3 § ust. 3 lit. b)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Wyłącza loty lokalne z obowiązku posiadania koncesji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konwencja montrealska nie ma zastosowania do nieodpłatnych lotów demonstracyjnych nieruchomości, ponieważ nie są one wykonywane przez licencjonowanych przewoźników lotniczych i stanowią loty lokalne. Artykuł 18 rozporządzenia Rzym II umożliwia bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi, jeśli jest ono przewidziane w prawie właściwym dla zobowiązania pozaumownego, niezależnie od prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Konwencja montrealska powinna mieć zastosowanie do wszystkich lotów krajowych na mocy rozporządzenia nr 2027/97. Prawo właściwe dla umowy ubezpieczenia (niemieckie) powinno decydować o możliwości wniesienia bezpośredniego powództwa, a prawo to wyklucza takie powództwo.

Godne uwagi sformułowania

lot wykonywany nieodpłatnie przez właściciela nieruchomości w celu prezentacji tej nieruchomości potencjalnemu nabywcy nie są objęci zakresem pojęcia „przewoźnik lotniczy” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 2027/97, gdyż nie są przedsiębiorstwami transportu lotniczego z ważną koncesją stanowi „lot lokalny” w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 1008/2008 prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego ma pierwszeństwo w kwestii możliwości wniesienia bezpośredniego powództwa

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

S. Rodin

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania konwencji montrealskiej do nieodpłatnych lotów oraz interpretacja przepisów dotyczących bezpośredniego powództwa przeciwko ubezpieczycielowi w kontekście rozporządzenia Rzym II."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieodpłatnego lotu demonstracyjnego nieruchomości; zastosowanie do innych nieodpłatnych lotów może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nietypowego lotu i ważnej kwestii możliwości dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela, co ma praktyczne znaczenie dla prawników i ubezpieczycieli.

Czy lot demonstracyjny nieruchomości to podróż samolotem? TSUE wyjaśnia zakres konwencji montrealskiej i prawo do pozwu przeciwko ubezpieczycielowi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI