C-24/26 PPU
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski sąd apelacyjny w związku ze sprawą CV, który został skazany zaocznie i ubiegał się o uchylenie prawomocnego wyroku. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności włoskich przepisów kodeksu postępowania karnego (art. 420-bis i 629-bis) z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywami 2012/29/UE (prawa ofiar) i 2016/343 (domniemanie niewinności i prawo do obecności na rozprawie), a także z Kartą Praw Podstawowych UE (art. 47 i 54) i EKPC (art. 6 i 17). Pierwsze pytanie dotyczyło praw ofiar przestępstw. Sąd odsyłający zauważył, że włoskie przepisy pozwalają na uchylenie wyroku skazującego zaocznie na wniosek skazanego, ale nie przewidują obowiązku informowania ofiary o tym środku zaskarżenia ani jej udziału w postępowaniu. Trybunał uznał, że dyrektywa 2012/29/UE nie wymaga takiego informowania ani udziału ofiary, jeśli nie jest ona stroną postępowania w świetle prawa krajowego (np. nie wniosła powództwa adhezyjnego). Podkreślono, że dyrektywa ustanawia normy minimalne i państwa członkowskie mogą zapewnić wyższy poziom ochrony. Drugie pytanie dotyczyło prawa do obecności na rozprawie i prawa do wznowienia postępowania. Sąd odsyłający wskazał, że włoskie przepisy, zgodnie z orzecznictwem, wymagają uchylenia wyroku zaocznego, jeśli nie ma bezpośredniego dowodu na umyślne unikanie przez skazanego wiedzy o postępowaniu. Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2016/343 nie wymaga takiego bezpośredniego dowodu i dopuszcza uwzględnienie obiektywnych okoliczności wskazujących na świadome unikanie wiedzy. Podkreślono, że państwa członkowskie mogą zapewnić wyższy poziom ochrony, ale nie mogą nadużywać prawa do obrony. Trybunał orzekł, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie włoskim regulacjom, które pozwalają na uchylenie wyroku zaocznego w sytuacji braku bezpośredniego dowodu na umyślne uchylanie się od wiedzy o postępowaniu, pod warunkiem że prawo krajowe zapewnia wyższy poziom ochrony niż prawo UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących praw ofiar i oskarżonych w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wyroków zaocznych i środków zaskarżenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych włoskich przepisów proceduralnych, ale jego wykładnia prawa UE ma zastosowanie ogólne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy prawa krajowego, które w ramach nadzwyczajnego środka zaskarżenia mogącego podważyć prawomocny wyrok skazujący wydany zaocznie, nie przewidują wobec ofiary przestępstwa (która nie wystąpiła z powództwem adhezyjnym) obowiązku poinformowania o wniesieniu tego środka ani możliwości jej udziału w postępowaniu, są zgodne z art. 6, 10 i 18 dyrektywy 2012/29/UE w związku z art. 47 i 54 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 i 17 EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie, pod warunkiem że prawo krajowe zapewnia wyższy poziom ochrony niż prawo UE i nie podważa to pierwszeństwa prawa UE.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2012/29/UE ustanawia normy minimalne dotyczące praw ofiar. Prawo do informacji i bycia wysłuchanym zależy od roli ofiary w krajowym systemie prawnym. Brak obowiązku informowania ofiary o środku zaskarżenia wniesionym przez skazanego zaocznie nie narusza dyrektywy, jeśli ofiara nie jest stroną postępowania w świetle prawa krajowego.
Czy przepisy prawa krajowego, które są podstawą uchylenia wyroku skazującego zaocznie, jeżeli oskarżony twierdzi, że nie miał faktycznej wiedzy o postępowaniu, w zakresie, w jakim normy te wykluczają możliwość wywiedzenia z obiektywnych zachowań lub dowodów pośrednich, że oskarżony umyślnie unikał wiedzy o postępowaniu, są zgodne z art. 8 i 9 dyrektywy 2016/343 w związku z art. 47 i 54 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 i 17 EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie, pod warunkiem że prawo krajowe zapewnia wyższy poziom ochrony niż prawo UE i nie podważa to pierwszeństwa prawa UE.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2016/343 wymaga, aby prawo do wznowienia postępowania było zapewnione, gdy warunki obecności na rozprawie nie zostały spełnione. Jednakże, nie wymaga ona bezpośredniego dowodu umyślnego uchylania się od wiedzy o postępowaniu; można wziąć pod uwagę obiektywne okoliczności. Państwa członkowskie mogą stosować wyższy poziom ochrony, ale nie mogą nadużywać prawa do obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| CV | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Procuratore generale presso la Corte d’appello di Roma | organ_krajowy | inna strona postępowania |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2012/29/UE art. 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Prawo ofiary do otrzymania informacji o postępowaniu karnym zależy od jej roli w krajowym systemie wymiaru sprawiedliwości. Nie wymaga poinformowania o nadzwyczajnym środku zaskarżenia, jeśli ofiara nie jest stroną postępowania.
Dyrektywa 2012/29/UE art. 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Prawo ofiary do bycia wysłuchaną podczas postępowania karnego nie wymaga wysłuchania na każdym etapie, a zasady proceduralne określa prawo krajowe.
Dyrektywa 2012/29/UE art. 18
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Środki ochrony ofiar przed wtórną wiktymizacją nie przyznają automatycznie prawa do uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Dyrektywa 2016/343 art. 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Prawo do obecności na rozprawie może być ograniczone, jeśli oskarżony został powiadomiony o rozprawie i jej konsekwencjach, lub jest reprezentowany przez obrońcę. Możliwe jest wydanie orzeczenia pod nieobecność, jeśli ustalenie miejsca pobytu jest niemożliwe mimo starań.
Dyrektywa 2016/343 art. 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Osoba skazana zaocznie, której nie zapewniono prawa do obecności na rozprawie, ma prawo do wznowienia postępowania lub innego środka prawnego umożliwiającego ponowne rozpoznanie sprawy co do jej istoty.
Karta art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Karta art. 54
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz nadużycia praw.
k.p.k. art. 420-bis
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące nieobecności oskarżonego na rozprawie.
k.p.k. art. 629-bis
Kodeks postępowania karnego
Nadzwyczajny środek zaskarżenia służący uzyskaniu uchylenia prawomocnego wyroku skazującego wydanego zaocznie.
Pomocnicze
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
EKPC art. 17
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Zakaz nadużycia praw.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE ustanawia normy minimalne, a państwa członkowskie mogą zapewnić wyższy poziom ochrony. • Prawo do informacji i bycia wysłuchanym przez ofiarę zależy od jej roli w krajowym systemie prawnym. • Prawo do wznowienia postępowania nie jest automatyczne i może być ograniczone, jeśli oskarżony umyślnie unikał wiedzy o postępowaniu. • Nadużycie prawa do obrony jest niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Prawo Unii ustanawia normy minimalne. • Państwa członkowskie mogą rozszerzyć zakres praw określonych w niniejszej dyrektywie w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony. • Prawo do wznowienia postępowania nie jest automatycznie nabywane, jeżeli nieobecność oskarżonego wynika ze świadomego wyboru, co można również wywieść z obiektywnych okoliczności danej sprawy. • Żadne z postanowień niniejszej Karty nie może być interpretowane jako przyznające prawo do podejmowania jakiejkolwiek działalności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu zmierzającego do zniweczenia praw i wolności uznanych w tej Karcie lub ich ograniczenia w większym stopniu, aniżeli jest to przewidziane w Karcie.
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes
M. Condinanzi
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
R. Frendo
sędzia
A. Kornezov
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących praw ofiar i oskarżonych w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wyroków zaocznych i środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych włoskich przepisów proceduralnych, ale jego wykładnia prawa UE ma zastosowanie ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważne kwestie dotyczące równowagi między prawami ofiar a prawami oskarżonych w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście wyroków zaocznych i możliwości ich uchylenia. Dotyka również kwestii proceduralnych i ich wpływu na sprawiedliwość.
“Czy prawo do obrony może unieważnić wyrok skazujący, nawet jeśli ofiara nie została poinformowana o apelacji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny