C-24/21

Trybunał Sprawiedliwości2022-07-07
cjeurolnictwoGMO, żywność genetycznie modyfikowanaWysokatrybunal
GMOkukurydzawspółistnienie uprawprawo żywnościowerolnictwo ekologicznezasada proporcjonalnościswobodny przepływ towarówprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że zakaz uprawy GMO na poziomie regionalnym jest dopuszczalny, jeśli służy zapewnieniu wyboru konsumentom i producentom oraz jest proporcjonalny do celu.

Sprawa dotyczyła zgodności regionalnego zakazu uprawy genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy w regionie Friuli-Wenecja Julijska z prawem UE. Trybunał orzekł, że taki zakaz jest dopuszczalny na mocy art. 26a dyrektywy 2001/18, pod warunkiem że służy on zapewnieniu wyboru między uprawami GMO, konwencjonalnymi i ekologicznymi, a także jest konieczny i proporcjonalny do tego celu, uwzględniając specyfikę regionalną. Trybunał stwierdził również, że w takim przypadku nie ma potrzeby odrębnej analizy zgodności z art. 34-36 TFUE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) oraz rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 dotyczącego genetycznie zmodyfikowanej żywności i pasz. Sprawa wyłoniła się z postępowania dotyczącego kary nałożonej na rolnika za uprawę genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 810, co było sprzeczne z regionalną ustawą nr 5/2011 regionu Friuli-Wenecja Julijska. Sąd odsyłający pytał, czy zakaz uprawy GMO na poziomie regionalnym jest zgodny z prawem UE i czy nie narusza swobodnego przepływu towarów (art. 34-36 TFUE). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał, że art. 26a dyrektywy 2001/18 pozwala państwom członkowskim na podejmowanie właściwych środków zapobiegających niezamierzonemu występowaniu GMO w innych produktach, w celu zapewnienia konsumentom i producentom wyboru między różnymi rodzajami upraw. TSUE podkreślił, że celem takich środków nie jest ochrona zdrowia czy środowiska (co jest przedmiotem procedury zatwierdzania GMO), lecz zapewnienie współistnienia upraw i możliwości wyboru. Zakaz regionalny jest dopuszczalny, jeśli jest konieczny i proporcjonalny do tego celu, uwzględniając specyfikę regionalną, takie jak warunki klimatyczne, topografia, struktura gospodarstw rolnych oraz docelowy poziom mieszania się upraw. TSUE zaznaczył, że sądy krajowe powinny brać pod uwagę wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące środków współistnienia upraw. W odniesieniu do drugiego pytania, TSUE stwierdził, że ponieważ dziedzina wprowadzania do obrotu GMO jest wyczerpująco zharmonizowana na poziomie UE przez dyrektywę 2001/18 i rozporządzenie 1829/2003, krajowe środki dotyczące uprawy GMO należy oceniać wyłącznie w świetle tych przepisów harmonizujących. W związku z tym nie ma potrzeby odrębnego badania zgodności z art. 34-36 TFUE, jeśli środek jest zgodny z prawem UE dotyczącym GMO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że środek ten służy zapewnieniu wyboru między uprawami GMO, konwencjonalnymi i ekologicznymi, jest konieczny i proporcjonalny do tego celu, uwzględniając specyfikę regionalną.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2001/18 pozwala państwom członkowskim na podejmowanie środków zapobiegających niezamierzonemu występowaniu GMO w celu zapewnienia wyboru konsumentom i producentom. Celem tych środków nie jest ochrona zdrowia czy środowiska, lecz współistnienie upraw. Zakaz regionalny jest dopuszczalny, jeśli jest proporcjonalny i konieczny, uwzględniając czynniki takie jak docelowy poziom mieszania upraw i specyfika regionalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie ma jednoznacznego zwycięzcy, sąd udzielił odpowiedzi na pytania prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
PHosoba_fizycznaskarżący
Regione Autonoma Friuli Venezia Giuliaorgan_krajowypozwany
Direzione centrale risorse agroalimentari, forestali e ittiche – Servizio foreste e corpo forestale della Regione Autonoma Friuli Venezia Giuliaorgan_krajowypozwany
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

Dyrektywa 2001/18 art. 26a

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE

Legge regionale FVG n. 5/2011 art. 2.1

Ustawa regionalna Friuli-Wenecja Julijska nr 5/2011

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/18 art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE

Dyrektywa 2001/18 art. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE

Dyrektywa 2001/18 art. 22

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE

Dyrektywa 2001/18 art. 23

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE

Rozporządzenie 1829/2003 art. 1

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 3

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 4

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 16

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 19

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 20

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

Rozporządzenie 1829/2003 art. 23

Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

TFUE art. 34

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 35

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 36

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz regionalny uprawy GMO jest dopuszczalny na mocy art. 26a dyrektywy 2001/18, jeśli służy zapewnieniu wyboru konsumentom i producentom oraz jest proporcjonalny. Harmonizacja prawa UE w zakresie GMO wyklucza odrębną analizę zgodności z art. 34-36 TFUE.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące, że zakaz regionalny jest sprzeczny z prawem UE lub art. 34-36 TFUE (choć nie zostały one szczegółowo przedstawione w tekście wyroku).

Godne uwagi sformułowania

Celem tych środków nie może być ochrona zdrowia ludzi lub środowiska naturalnego. Środki te służą natomiast zapewnieniu wielości upraw i w szczególności, w miarę możliwości, współistnienia upraw GMO z uprawami ekologicznymi i konwencjonalnymi. Właśnie na podstawie owego przepisu region FVG przyjął ustawę regionalną nr 5/2011, której art. 2.1 wprowadza zakaz uprawy genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy na całym jego terytorium.

Skład orzekający

A. Prechal

sprawozdawca

J. Passer

sędzia

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności regionalnych zakazów uprawy GMO w kontekście prawa UE, zasada proporcjonalności i konieczności w środkach dotyczących współistnienia upraw, wyczerpująca harmonizacja prawa UE w dziedzinie GMO."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakazu uprawy GMO na poziomie regionalnym i wymaga oceny proporcjonalności przez sąd krajowy w oparciu o konkretne czynniki regionalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu GMO i pokazuje, jak prawo UE równoważy swobodny przepływ towarów z możliwością ochrony lokalnych preferencji rolniczych i konsumenckich.

Czy region może zakazać uprawy GMO? TSUE wyznacza granice.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI