C-24/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe dotyczące budowy turbin wiatrowych, które nie przeszły oceny wpływu na środowisko, mogą być uznane za 'plany i programy' w rozumieniu dyrektywy UE, a sądy krajowe mogą wyjątkowo utrzymać w mocy ich skutki w celu uniknięcia luk prawnych lub zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy UE w sprawie oceny wpływu na środowisko planów i programów. Sąd krajowy zapytał, czy belgijskie przepisy dotyczące budowy turbin wiatrowych, które nie przeszły wymaganej oceny, mogą być uznane za 'plany i programy' w rozumieniu dyrektywy. Trybunał stwierdził, że tak, podkreślając potrzebę szerokiej interpretacji dla ochrony środowiska. Dodatkowo, sąd zapytał o możliwość utrzymania w mocy skutków wadliwych przepisów, na co Trybunał zezwolił w wyjątkowych okolicznościach, takich jak zapobieganie lukom prawnym lub zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, pod warunkiem ścisłego ograniczenia czasowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2001/42/WE w sprawie oceny wpływu na środowisko niektórych planów i programów. Sprawa wyłoniła się z postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę pięciu turbin wiatrowych we Flandrii. Skarżący podnosili, że belgijskie przepisy (rozporządzenie Vlarem II i okólnik z 2006 r.) regulujące warunki budowy turbin wiatrowych nie przeszły wymaganej oceny wpływu na środowisko, co narusza dyrektywę. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy te akty krajowe w ogóle kwalifikują się jako 'plany i programy' w rozumieniu dyrektywy, oraz czy mogą one ustalać ramy dla przyszłych pozwoleń na inwestycje. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w składzie wielkiej izby orzekł, że pojęcie 'planów i programów' w rozumieniu dyrektywy 2001/42 obejmuje akty krajowe, takie jak rozporządzenie i okólnik, które zawierają przepisy dotyczące wznoszenia i eksploatacji turbin wiatrowych, nawet jeśli nie są one częścią formalnej procedury planistycznej, pod warunkiem, że są one 'wymagane' przez przepisy ustawowe lub wykonawcze. TSUE podkreślił, że szeroka interpretacja jest konieczna dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ponadto, TSUE rozpatrzył kwestię możliwości utrzymania w mocy skutków wadliwych przepisów krajowych i wydanych na ich podstawie pozwoleń. Stwierdził, że sądy krajowe mogą to zrobić w wyjątkowych okolicznościach, gdy uchylenie tych przepisów mogłoby stworzyć lukę prawną lub zagrozić bezpieczeństwu dostaw energii elektrycznej, ale tylko przez ściśle niezbędny okres do usunięcia niezgodności z prawem UE. Sąd odsyłający został zobowiązany do dokonania oceny tych okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'planów i programów' obejmuje akty krajowe, które zawierają różne przepisy dotyczące wznoszenia i eksploatacji turbin wiatrowych, nawet jeśli nie są one częścią formalnej procedury planistycznej, pod warunkiem, że są 'wymagane' przez przepisy ustawowe lub wykonawcze.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił potrzebę szerokiej interpretacji dla zapewnienia skuteczności dyrektywy i ochrony środowiska, uwzględniając genezę przepisu i jego cele. Analiza brzmienia, kontekstu i celów dyrektywy wskazuje na potrzebę objęcia zakresem pojęcia 'planów i programów' również tych aktów, które nie są obowiązkowe, ale są uregulowane przepisami krajowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar van het departement Ruimte Vlaanderen, afdeling Oost-Vlaanderen | organ_krajowy | pozwany |
| Organisatie voor Duurzame Energie Vlaanderen VZW | inne | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2001/42/WE art. 2 § lit. a)
Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko
Pojęcie 'planów i programów' obejmuje akty krajowe, które zawierają różne przepisy dotyczące wznoszenia i eksploatacji turbin wiatrowych, nawet jeśli nie są częścią formalnej procedury planistycznej, pod warunkiem, że są 'wymagane' przez przepisy ustawowe lub wykonawcze.
Dyrektywa 2001/42/WE art. 3 § ust. 2 lit. a)
Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko
Plany i programy, które ustalają ramy dla przyszłego zezwolenia na inwestycję dotyczącą projektów wymienionych w załącznikach I i II do dyrektywy 85/337/EWG (obecnie dyrektywy 2011/92/UE), muszą podlegać ocenie wpływu na środowisko.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
konwencja z Espoo art. 2 § ust. 7
Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym
Dyrektywa 2011/92/UE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Karta Praw Podstawowych art. 37
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 4 § ust. 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy.
TFUE art. 288
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 91/676/EWG
Dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
Dyrektywa 2009/28/WE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe dotyczące turbin wiatrowych, nawet jeśli nie są częścią formalnego planu, mogą być uznane za 'plany i programy' w rozumieniu dyrektywy 2001/42, jeśli są 'wymagane' przez prawo krajowe. Szeroka interpretacja pojęcia 'planów i programów' jest konieczna dla zapewnienia skuteczności dyrektywy i ochrony środowiska. Sądy krajowe mogą wyjątkowo utrzymać w mocy skutki niezgodnych z prawem UE aktów, jeśli jest to niezbędne do uniknięcia luk prawnych lub zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, pod warunkiem ścisłego ograniczenia czasowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące zawężającą interpretację pojęcia 'planów i programów' lub ograniczające możliwość utrzymania w mocy skutków wadliwych aktów.
Godne uwagi sformułowania
za 'wymagane' w rozumieniu i do celów stosowania dyrektywy 2001/42 należy uznać plany i programy, których przyjęcie jest uregulowane w krajowych przepisach ustawowych lub wykonawczych aby zachować skuteczność (effet utile) tego przepisu w świetle jego celu, środek należy uznać za 'wymagany', jeżeli podstawą prawną uprawnienia do przyjęcia środka jest przepis szczególny, nawet jeśli faktycznie nie istnieje żaden obowiązek przygotowania tego środka pojęcie 'znaczącej liczby kryteriów i szczegółowych zasad' należy rozumieć w sposób jakościowy, a nie ilościowy utrzymanie w mocy skutków środków krajowych sprzecznych z prawem Unii jest możliwe jedynie w ramach bezpośredniej skargi na potencjalnie wadliwe środki, a nie na zasadzie wyjątku, gdy skarga wniesiona do sądu krajowego dotyczy aktów wydanych w celu wykonania tych środków jedynie Trybunał może, w drodze wyjątku oraz kierując się nadrzędnymi względami pewności prawa, tymczasowo zawiesić wywierany przez prawo Unii skutek w postaci uchylenia przepisów prawa krajowego sprzecznych z prawem Unii.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
A. Prechal
sędzia
M. Vilaras
sędzia
E. Regan
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
E. Juhász
sędzia
M. Ilešič
sędzia
J. Malenovský
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sprawozdawczyni
F. Biltgen
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'planów i programów' w kontekście dyrektywy SEA oraz możliwość utrzymania w mocy skutków wadliwych aktów prawnych w celu ochrony środowiska lub bezpieczeństwa energetycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2001/42/WE i jej zastosowania do belgijskiego prawa krajowego. Możliwość utrzymania w mocy skutków wadliwych aktów jest ograniczona do wyjątkowych sytuacji i ściśle określonych warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony środowiska i stosowania prawa UE w kontekście inwestycji w energię odnawialną. Wyjaśnia, kiedy przepisy krajowe muszą przejść ocenę wpływu na środowisko i jakie są konsekwencje naruszenia tych zasad, co jest istotne dla prawników i inwestorów.
“Czy przepisy dotyczące turbin wiatrowych bez oceny środowiskowej są legalne? TSUE daje odpowiedź.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI