C-237/04
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że włoskie przepisy pozwalające wspólnikom spółki kontrolowanej przez państwo na wystąpienie z niej pod warunkiem zrzeczenia się praw do majątku nie stanowią pomocy państwa.
Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię prawa UE w przedmiocie włoskich przepisów pozwalających wspólnikom spółki Sotacarbo na wystąpienie z niej pod warunkiem zrzeczenia się praw do majątku. Sąd krajowy pytał, czy takie uregulowanie stanowi pomoc państwa niezgodną z art. 87 Traktatu WE oraz czy jest sprzeczne z zasadami swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług. Trybunał uznał, że choć Sotacarbo może być uznana za przedsiębiorstwo, to sporne przepisy nie przyznają ani wspólnikom, ani spółce korzyści w rozumieniu pomocy państwa, ponieważ jedynie regulują nadzwyczajne uprawnienie do wystąpienia ze spółki bez wynagrodzenia, nie zmniejszając jej zwykłych kosztów.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunale di Cagliari w związku ze sporem między Enirisorse SpA a Sotacarbo SpA. Enirisorse, wycofując swój kapitał z Sotacarbo, żądała wykupienia akcji, jednak spółka odmówiła. Spór dotyczył interpretacji włoskich przepisów, w szczególności art. 33 ustawy nr 273/2002, który pozwalał wspólnikom na wystąpienie ze spółki pod warunkiem zrzeczenia się wszelkich praw do jej majątku. Sąd krajowy pytał, czy takie uregulowanie stanowi pomoc państwa niezgodną z art. 87 Traktatu WE oraz czy jest sprzeczne z zasadami swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług (art. 43, 44, 48, 49 TFUE). Trybunał Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu uwag stron, uznał wniosek za dopuszczalny w zakresie pytania o pomoc państwa, odrzucając jednak drugie pytanie jako niedostatecznie uzasadnione przez sąd krajowy. Analizując pojęcie „przedsiębiorstwa” w prawie konkurencji, Trybunał stwierdził, że Sotacarbo, prowadząc działalność polegającą na rozwoju technologii i świadczeniu usług, może być uznana za przedsiębiorstwo, niezależnie od jej formy prawnej czy sposobu finansowania. Następnie Trybunał zbadał przesłanki pomocy państwa. Stwierdził, że choć włoskie ustawy nr 140/1999 i 273/2002 przyznają wspólnikom nadzwyczajne uprawnienie do wystąpienia ze spółki pod warunkiem zrzeczenia się praw do majątku, co odbiega od prawa powszechnego (art. 2437 włoskiego kodeksu cywilnego), to jednak nie można tego uznać za korzyść w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE. Uregulowanie to nie przyznaje korzyści ani wspólnikom (którzy nie są zobowiązani do wystąpienia), ani samej spółce, ponieważ jedynie zapobiega obciążeniu jej budżetu kosztami, które nie wystąpiłyby w zwykłej sytuacji. W związku z tym, ponieważ nie wszystkie przesłanki pomocy państwa zostały spełnione, Trybunał orzekł, że sporne włoskie przepisy nie stanowią pomocy państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie uregulowanie nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 87 WE.
Uzasadnienie
Przepisy te przyznają wspólnikom nadzwyczajne uprawnienie do wystąpienia ze spółki, które odbiega od prawa powszechnego, jednak nie przyznają one korzyści ani wspólnikom, ani samej spółce, ponieważ jedynie regulują sytuację bez obciążania budżetu spółki kosztami, które nie wystąpiłyby w zwykłej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Sotacarbo SpA (w zakresie pytania o pomoc państwa)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Enirisorse SpA | spolka | skarżący |
| Sotacarbo SpA | spolka | pozwany |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
TWE art. 87 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Pojęcie pomocy państwa obejmuje interwencję państwa lub przy użyciu zasobów państwowych, która jest w stanie wpłynąć na wymianę handlową, przyznaje beneficjentowi korzyść i zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji. Nie obejmuje środków, które jedynie regulują nadzwyczajne uprawnienia wspólników do wystąpienia ze spółki bez przyznawania korzyści.
TWE art. 234
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
ustawa nr 273/2002 art. 33
Ustawa nr 273 z dnia 12 grudnia 2002 r.
Regulowała możliwość wystąpienia ze spółki pod warunkiem zrzeczenia się praw do majątku i uiszczenia zaległych wkładów.
Pomocnicze
TWE art. 88 § 3
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Wspomniane w pytaniu prejudycjalnym jako podstawa zarzutu bezprawnego przyznania pomocy.
Statut TSUE art. 23
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Dotyczy możliwości przedstawienia uwag przez zainteresowane strony.
TWE art. 43
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dotyczy swobody przedsiębiorczości, przywołane w pytaniu prejudycjalnym.
TWE art. 44
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dotyczy swobody przedsiębiorczości, przywołane w pytaniu prejudycjalnym.
TWE art. 48
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dotyczy swobody przedsiębiorczości, przywołane w pytaniu prejudycjalnym.
TWE art. 49
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dotyczy swobody świadczenia usług, przywołane w pytaniu prejudycjalnym.
k.c. art. 2437
Włoski kodeks cywilny
Reguluje prawo wspólników do wystąpienia ze spółki w określonych sytuacjach.
ustawa nr 351/1985 art. 5
Ustawa nr 351 z dnia 27 czerwca 1985 r.
Umożliwiała utworzenie spółki Sotacarbo przez przedsiębiorstwa publiczne.
ustawa nr 351/1985 art. 6
Ustawa nr 351 z dnia 27 czerwca 1985 r.
Przewidywała finansowanie utworzenia Sotacarbo przez państwo.
ustawa nr 140/1999 art. 7 § 4
Ustawa nr 140 z dnia 11 maja 1999 r.
Przyznawała akcjonariuszom Sotacarbo uprawnienie do wystąpienia ze spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Włoskie przepisy nie przyznają korzyści wspólnikom ani spółce, ponieważ jedynie regulują nadzwyczajne uprawnienie do wystąpienia ze spółki bez wynagrodzenia, nie zmniejszając jej zwykłych kosztów. Pojęcie przedsiębiorstwa obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą, niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania.
Odrzucone argumenty
Włoskie przepisy stanowią pomoc państwa, ponieważ przyznają korzyść wspólnikom i/lub spółce. Włoskie przepisy są sprzeczne z zasadami swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie „przedsiębiorstwa” w prawie konkurencji obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą, niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Działalność gospodarczą stanowi każda działalność polegająca na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku. Fakt powierzenia danej jednostce pewnych zadań leżących w interesie ogólnym nie stoi w sprzeczności z uznaniem spornej działalności za działalność gospodarczą. Uregulowania krajowego [...] które przyznaje wspólnikom spółki kontrolowanej przez państwo uprawnienie odbiegające od prawa powszechnego do wystąpienia z tej spółki pod warunkiem zrzeczenia się wszelkich praw do jej majątku, nie można uznać za pomoc państwa w rozumieniu art. 87 WE.
Skład orzekający
C. W. A. Timmermans
prezes izby
R. Schintgen
sprawozdawca
R. Silva de Lapuerta
sędzia
P. Kūris
sędzia
G. Arestis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pomocy państwa w kontekście przepisów krajowych regulujących prawa wspólników do wystąpienia ze spółki, zwłaszcza gdy spółka jest kontrolowana przez państwo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej we Włoszech, ale zasady dotyczące pojęcia pomocy państwa są uniwersalne w UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii pomocy państwa i jej definicji, a także interpretacji pojęcia przedsiębiorstwa w prawie UE. Choć nie zawiera dramatycznych zwrotów akcji, jest istotna dla prawników specjalizujących się w prawie konkurencji i pomocy państwa.
“Czy specjalne prawa dla wspólników spółek państwowych to pomoc państwa? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI