C-236/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-05-08
cjeuochrona_srodowiskaocena oddziaływania na środowiskoWysokatrybunal
ochrona środowiskaocena oddziaływania na środowiskokonflikt interesówpreselekcjaprawo UEdyrektywa 2011/92rozdział funkcjiobiektywizmzezwolenie środowiskoweBelgia

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące oceny oddziaływania na środowisko wymagają rozdziału funkcji, gdy organ decydujący o ocenie jest jednocześnie wykonawcą przedsięwzięcia.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 9a dyrektywy 2011/92/UE w kontekście belgijskiego prawa dotyczącego zezwoleń środowiskowych. Sąd odsyłający pytał, czy wymóg obiektywizmu i zapobiegania konfliktom interesów dotyczy również etapu preselekcji, czyli ustalania, czy dane przedsięwzięcie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Trybunał uznał, że art. 9a dyrektywy ma zastosowanie również do tego etapu, nakazując rozdział funkcji, gdy organ decydujący jest jednocześnie wykonawcą.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez belgijski Raad van State dotyczył wykładni art. 9a dyrektywy 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko. Chodziło o sytuację, w której organ właściwy do ustalenia, czy dane przedsięwzięcie (wymienione w załączniku II do dyrektywy) podlega ocenie oddziaływania na środowisko (tzw. preselekcja), jest jednocześnie wykonawcą tego przedsięwzięcia. Belgijskie prawo przewidywało, że w takich przypadkach kompetencje mogą być połączone, co budziło wątpliwości co do zgodności z prawem UE, zwłaszcza z wymogiem obiektywizmu i zapobiegania konfliktom interesów. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując brzmienie, kontekst i cele dyrektywy, w tym zmiany wprowadzone dyrektywą 2014/52/UE, orzekł, że art. 9a dyrektywy 2011/92 ma zastosowanie również do etapu preselekcji. Oznacza to, że państwa członkowskie muszą zapewnić właściwy rozdział funkcji między organem decydującym a wykonawcą, aby zagwarantować obiektywność i uniknąć konfliktu interesów na wszystkich etapach postępowania środowiskowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 9a dyrektywy 2011/92/UE należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie również do etapu preselekcji.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na brzmieniu art. 9a, który odnosi się do 'obowiązków wynikających z dyrektywy', kontekście dyrektywy 2014/52/UE oraz celach dyrektywy, które obejmują zapewnienie obiektywności na wszystkich etapach oceny środowiskowej. Skuteczność przepisów o zapobieganiu konfliktom interesów wymaga ich stosowania od samego początku procesu decyzyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Provincie Oost-Vlaanderenorgan_krajowyskarżący
Sogentorgan_krajowyskarżący
KGosoba_fizycznapozwany
WAosoba_fizycznapozwany
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2011/92/UE art. 9a

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko

Ma zastosowanie również do procedury preselekcji (ustalania, czy przedsięwzięcie podlega ocenie oddziaływania na środowisko), nakładając obowiązek właściwego rozdziału funkcji, gdy organ właściwy jest jednocześnie wykonawcą.

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/92/UE art. 4 § 2

Dyrektywa 2011/92/UE

Dotyczy przedsięwzięć wymienionych w załączniku II, w odniesieniu do których państwa członkowskie ustalają, czy podlegają ocenie oddziaływania na środowisko.

Dyrektywa 2011/92/UE art. 5-10

Dyrektywa 2011/92/UE

Przepisy dotyczące oceny oddziaływania na środowisko.

Dyrektywa 2014/52/UE

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r.

Zmieniająca dyrektywę 2011/92/UE, zawiera motywy wyjaśniające cel art. 9a.

Dekret ogólny art. 4.3.3 § 2

Dekret zawierający przepisy ogólne dotyczące polityki ochrony środowiska

Belgijski przepis dotyczący decyzji o konieczności sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Dekret o zezwolenie środowiskowe art. 9 § 2

Dekret w sprawie zezwolenia środowiskowego

Stanowi o niezależności i neutralności urzędnika ds. środowiska.

Dekret o zezwolenie środowiskowe art. 15/1

Dekret w sprawie zezwolenia środowiskowego

Belgijski przepis określający kompetencje organów w przypadku, gdy organ właściwy jest inicjatorem przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej.

Dekret o zezwolenie środowiskowe art. 20

Dekret w sprawie zezwolenia środowiskowego

Belgijski przepis dotyczący badania noty ze wstępnej weryfikacji i decyzji o konieczności oceny środowiskowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 9a dyrektywy 2011/92 ma zastosowanie do etapu preselekcji, ponieważ jest to 'obowiązek wynikający z dyrektywy', a zapewnienie obiektywności jest kluczowe na wszystkich etapach oceny środowiskowej. Kontekst i cele dyrektywy, w tym zmiany wprowadzone dyrektywą 2014/52/UE, potwierdzają konieczność stosowania wymogu rozdziału funkcji również w fazie preselekcji. Skuteczność przepisów o zapobieganiu konfliktom interesów wymaga ich stosowania od początku procesu decyzyjnego, aby zagwarantować obiektywizm.

Odrzucone argumenty

Argument, że art. 9a dyrektywy 2011/92 dotyczy jedynie procedury oceny oddziaływania na środowisko, a nie preselekcji. Argument oparty na poprawce do sprawozdania Parlamentu Europejskiego, która nie obejmowała preselekcji i została przyjęta po pewnym wyroku TSUE.

Godne uwagi sformułowania

„obiektywny rozdział funkcji pozostających w konflikcie” „zapobieganie konfliktom interesów” „właściwy rozdział funkcji pozostających w konflikcie przy wykonywaniu tego obowiązku” „rzeczywista autonomia” organu administracyjnego

Skład orzekający

Koen Lenaerts

prezes

Alexander Arabadjiev

wiceprezes

Lars Bay Larsen

sędzia

Miroslav Lazaňský

sędzia

Küllike Jürimäe

sędzia

Nuno Piçarra

sędzia

Janusz Mazur

sędzia

Katarzyna Kufel-Dybczyńska

sędzia

Miroslav Šutovec

sędzia

Marek Szydłowski

sędzia

Ján Mazur

sędzia

Katarzyna Kufel-Dybczyńska

sędzia

Miroslav Šutovec

sędzia

Marek Szydłowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 9a dyrektywy 2011/92/UE w kontekście konfliktu interesów i rozdziału funkcji w procedurach oceny oddziaływania na środowisko, w tym na etapie preselekcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa UE i jego implementacji w państwach członkowskich; wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i przejrzystości procedur administracyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.

Czy urzędnik może decydować o środowisku, gdy sam jest inwestorem? TSUE wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI