C-235/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-08
cjeupodatkiVAT — zwolnieniaWysokatrybunal
VATzwolnienietransakcje ubezpieczeniowefundusze emerytalnezarządzanie inwestycjamiryzyko ubezpieczeniowedyrektywa VAT

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że usługi zarządzania funduszami emerytalnymi, bez ryzyka ubezpieczeniowego, nie są transakcjami ubezpieczeniowymi i nie podlegają zwolnieniu z VAT.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy VAT w kontekście usług zarządzania funduszami emerytalnymi świadczonych przez ubezpieczycieli i inne podmioty. Sąd apelacyjny Zjednoczonego Królestwa pytał, czy takie usługi, pozbawione elementu ryzyka ubezpieczeniowego, można uznać za transakcje ubezpieczeniowe podlegające zwolnieniu z VAT. Trybunał, opierając się na ścisłej wykładni pojęcia transakcji ubezpieczeniowych, orzekł, że usługi te nie spełniają kryteriów transakcji ubezpieczeniowych, ponieważ nie obejmują przeniesienia ryzyka.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Court of Appeal (England & Wales) dotyczył wykładni art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sprawa rozstrzygała o tym, czy usługi zarządzania funduszami emerytalnymi, świadczone na rzecz spółek powierniczych przez ubezpieczycieli lub inne podmioty, mogą być uznane za „transakcje ubezpieczeniowe” w rozumieniu tego przepisu, a tym samym podlegać zwolnieniu z VAT. Sąd odsyłający wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy usługi te, pozbawione jakiejkolwiek formy zwolnienia z odpowiedzialności z tytułu ryzyka, kwalifikują się jako transakcje ubezpieczeniowe. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przypomniał, że pojęcia użyte do sformułowania zwolnień w dyrektywie VAT należy interpretować w sposób ścisły, jako wyjątki od ogólnej zasady opodatkowania VAT. Transakcje ubezpieczeniowe charakteryzują się tym, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zamian za składkę, do zapewnienia świadczenia w razie urzeczywistnienia się ryzyka. W analizowanym przypadku usługi zarządzania inwestycjami nie obejmowały przeniesienia ryzyka, co wykluczało ich kwalifikację jako transakcji ubezpieczeniowych w rozumieniu dyrektywy. Trybunał odniósł się również do przepisów dyrektyw dotyczących ubezpieczeń (w tym dyrektywy 79/267/EWG i dyrektywy 2009/138/WE), wskazując, że choć zarządzanie grupowymi funduszami emerytalnymi jest tam wymienione jako rodzaj działalności, to nie jest ono tożsame z „ubezpieczeniem” w potocznym rozumieniu. Analiza kontekstowa i porównanie wersji językowych załączników do dyrektyw potwierdziły, że zarządzanie funduszami emerytalnymi stanowi działalność pomocniczą, a nie samo ubezpieczenie. W konsekwencji, usługi te nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT przewidzianego dla transakcji ubezpieczeniowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, usługi zarządzania inwestycjami świadczone w ramach pracowniczego programu emerytalnego, z wyłączeniem jakiejkolwiek formy zwolnienia z odpowiedzialności z tytułu ryzyka, nie mogą być uznane za „transakcje ubezpieczeniowe” w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE i w związku z tym nie mogą być objęte zwolnieniem z VAT.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcia zwolnień z VAT należy interpretować ściśle. Transakcje ubezpieczeniowe charakteryzują się przeniesieniem ryzyka. Usługi zarządzania funduszami emerytalnymi, pozbawione tego elementu, nie spełniają definicji transakcji ubezpieczeniowych. Analiza dyrektyw ubezpieczeniowych wykazała, że zarządzanie funduszami emerytalnymi jest działalnością pomocniczą, a nie samym ubezpieczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
United Biscuits (Pensions Trustees) Limitedspolkaskarżący
United Biscuits Pension Investments Limitedspolkaskarżący
Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customsorgan_krajowypozwany

Przepisy (14)

Główne

Dyrektywa VAT art. 135 § 1 lit. a

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Zwolnienie dotyczy transakcji ubezpieczeniowych, które charakteryzują się przeniesieniem ryzyka. Usługi zarządzania funduszami emerytalnymi bez elementu ryzyka nie są transakcjami ubezpieczeniowymi.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. c

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 131

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

szósta dyrektywa art. 13 § część B lit. a

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie art. 1 § ust. 1 lit. b

Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie

pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie art. 1 § ust. 2 lit. c

Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie

pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie art. 6

Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie

pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie art. 7 § ust. 2

Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie

pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie art. 8 § ust. 1 lit. b

Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie

dyrektywa 2002/83/WE art. 2

Dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie

dyrektywa 2002/83/WE art. 5 § ust. 2

Dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie

dyrektywa – wypłacalność II art. 2 § ust. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (wypłacalność II)

dyrektywa – wypłacalność II art. 14 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (wypłacalność II)

dyrektywa – wypłacalność II art. 15 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (wypłacalność II)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi zarządzania funduszami emerytalnymi, pozbawione elementu ryzyka ubezpieczeniowego, nie spełniają definicji transakcji ubezpieczeniowych. Analiza dyrektyw ubezpieczeniowych wskazuje, że zarządzanie funduszami emerytalnymi jest działalnością pomocniczą, a nie samym ubezpieczeniem. Ścisła wykładnia pojęć zwolnień z VAT jest konieczna.

Odrzucone argumenty

Usługi zarządzania funduszami emerytalnymi, nawet bez elementu ryzyka, powinny być traktowane jako transakcje ubezpieczeniowe na podstawie ich powiązania z przepisami dyrektyw ubezpieczeniowych. Orzecznictwo TSUE (wyroki CPP i Skandia) powinno być interpretowane jako rozszerzające pojęcie ubezpieczenia na usługi z nim związane.

Godne uwagi sformułowania

pojęcia użyte do sformułowania zwolnień w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w sposób ścisły transakcje ubezpieczeniowe [...] charakteryzują się tym, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zamian za zapłatę składki z góry, do zapewnienia ubezpieczonemu, w razie urzeczywistnienia się ryzyka objętego zakresem ochrony, świadczenia uzgodnionego przy zawarciu umowy działalność obejmuje między innymi „zarządzanie grupowymi funduszami emerytalnymi” [...] Chodzi zatem o działalność pomocniczą, która jest objęta pierwszą dyrektywą dotyczącą ubezpieczeń na życie i zastępującymi ją aktami prawnymi, lecz która nie stanowi „ubezpieczeń” w rozumieniu dyrektyw z dziedziny ubezpieczeń.

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia transakcji ubezpieczeniowych na gruncie VAT, zwłaszcza w kontekście funduszy emerytalnych i braku ryzyka ubezpieczeniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku elementu ryzyka w usługach zarządzania funduszami emerytalnymi. Interpretacja może być odmienna dla usług zawierających ryzyko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w VAT i prawie ubezpieczeniowym, ponieważ precyzuje granice zwolnienia VAT dla usług związanych z funduszami emerytalnymi.

Czy zarządzanie funduszem emerytalnym to ubezpieczenie? TSUE wyjaśnia, kiedy VAT jest należny.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI