C-235/17

Trybunał Sprawiedliwości2019-05-21
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ kapitałuWysokatrybunal
nieruchomościprawo własnościswobodny przepływ kapitałuprawo rolneKarta Praw Podstawowych UEpozbawienie własnościodszkodowanieWęgry

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że Węgry naruszyły prawo UE, znosząc prawa użytkowania gruntów rolnych obywateli innych państw członkowskich bez uzasadnienia i odszkodowania.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Węgrom, zarzucając naruszenie art. 63 TFUE i art. 17 Karty Praw Podstawowych UE poprzez zniesienie z mocy prawa praw użytkowania gruntów rolnych posiadanych przez obywateli innych państw członkowskich. Węgry argumentowały, że przepisy te miały na celu zapobieganie spekulacji i ochronę porządku publicznego. Trybunał uznał, że zniesienie praw użytkowania stanowi pozbawienie własności, które nie zostało należycie uzasadnione ani nie zapewniono za nie odszkodowania, co narusza prawo UE.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła węgierskich przepisów z 2013 r. (art. 108 ust. 1 ustawy nr CCXII z 2013 r.), które znosiły z mocy prawa prawa użytkowania gruntów rolnych ustanowione wcześniej na rzecz osób fizycznych lub prawnych niebędących bliskimi członkami rodziny właściciela. Komisja zarzuciła Węgrom naruszenie art. 63 TFUE (swobodny przepływ kapitału) oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych UE (prawo własności). Węgry argumentowały, że przepisy te miały na celu zapobieganie spekulacjom gruntami rolnymi, ochronę porządku publicznego oraz eliminację nieprawidłowości związanych z nabywaniem praw użytkowania. Podnosiły również, że zniesienie tych praw nie stanowi pozbawienia własności w rozumieniu Karty, a jeśli nawet, to jest uzasadnione interesem ogólnym i proporcjonalne. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) uznał, że zniesienie praw użytkowania stanowi pozbawienie własności w rozumieniu art. 17 ust. 1 Karty. Stwierdził, że Węgry nie wykazały, iż takie zniesienie jest uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego ani że jest proporcjonalne do zamierzonych celów. Ponadto, przepisy te nie przewidywały słusznego odszkodowania za utratę własności, co jest wymogiem wynikającym z Karty. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 63 TFUE w związku z art. 17 Karty, obciążając ich kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zniesienie praw użytkowania gruntów rolnych przez Węgry stanowi naruszenie art. 63 TFUE i art. 17 Karty Praw Podstawowych UE, ponieważ nie zostało ono należycie uzasadnione ani nie zapewniono za nie słusznego odszkodowania.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zniesienie praw użytkowania stanowi pozbawienie własności. Stwierdził, że Węgry nie wykazały, iż takie zniesienie jest uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego ani że jest proporcjonalne. Ponadto, przepisy te nie przewidywały słusznego odszkodowania, co jest wymogiem z Karty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżący
Węgrypanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 63

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ograniczenie swobodnego przepływu kapitału jest dopuszczalne tylko pod warunkiem, że jest uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego i jest zgodne z zasadą proporcjonalności.

Karta art. 17 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności - nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, na warunkach ustawowych, za słusznym odszkodowaniem. Ograniczenia muszą być proporcjonalne i konieczne.

Ustawa nr CCXII z 2013 r. wprowadzająca przepisy różne i przepisy przejściowe art. art. 108 ust. 1

Wygasanie z mocy prawa praw użytkowania ustanowionych przed 1 maja 2014 r. na rzecz osób niebędących bliskimi członkami rodziny.

Pomocnicze

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy swobody przedsiębiorczości, ale Trybunał uznał, że ograniczenie to jest nierozerwalnie związane z ograniczeniem swobodnego przepływu kapitału i nie badał go odrębnie.

Karta art. 51 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakres zastosowania Karty - stosuje się do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę praw, być proporcjonalne, konieczne i odpowiadać celom interesu ogólnego.

Karta art. 52 § 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Znaczenie i zakres praw odpowiadają prawom gwarantowanym w EKPC, ale prawo UE może przyznawać szerszą ochronę.

Akt przystąpienia z 2003 r. art. Załącznik X, Rozdział 3, pkt 2

Okres przejściowy dotyczący nabywania gruntów rolnych przez osoby niebędące obywatelami Węgier.

Ustawa nr LV z 1994 r. o ziemi uprawnej art. art. 11 ust. 1

Zakaz ustanawiania prawa użytkowania na rzecz osób niebędących bliskimi członkami rodziny.

Ustawa nr CCXIII z 2012 r. o zmianie niektórych ustaw rolnych art. art. 91 ust. 1

Wygasanie z mocy prawa praw użytkowania ustanowionych przed 1 stycznia 2013 r. do 1 stycznia 2033 r.

Ustawa nr CXXII z 2013 r. o sprzedaży gruntów rolnych i leśnych art. art. 37 ust. 1

Utrzymanie zasady nieważności prawa użytkowania ustanowionego na rzecz osób niebędących bliskimi członkami rodziny.

Ustawa nr CXLI z 1997 r. o księgach wieczystych art. art. 94 ust. 5

Wykreślenie z urzędu praw użytkowania wpisanych na rzecz osób prawnych lub jednostek nieposiadających osobowości prawnej.

TFUE art. 65 § 1 lit. b

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Możliwość podejmowania środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ustaw lub do ustanowienia procedur informacyjnych/statystycznych, lub podejmowania środków uzasadnionych porządkiem/bezpieczeństwem publicznym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zniesienie praw użytkowania stanowi pozbawienie własności w rozumieniu art. 17 Karty Praw Podstawowych UE. Węgry nie wykazały, że zniesienie praw użytkowania jest uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego ani że jest proporcjonalne. Przepisy węgierskie nie przewidziały słusznego odszkodowania za utratę własności. Węgry nie wykazały, że przepisy służą zapobieganiu naruszeniom prawa krajowego w dziedzinie kontroli dewizowej lub zwalczaniu praktyk stanowiących nadużycie, a jeśli nawet, to nie są proporcjonalne.

Odrzucone argumenty

Argument Węgier, że zniesione umowy użytkowania były nieważne ab initio z powodu obejścia przepisów krajowych. Argument Węgier, że zniesienie praw użytkowania jest uzasadnione celami polityki rolnej. Argument Węgier, że zniesienie praw użytkowania jest uzasadnione wolą zakończenia niezgodności z prawem umów zawartych bez zezwolenia kursowego. Argument Węgier, że zniesienie praw użytkowania nie stanowi wywłaszczenia i jest uzasadnione interesem ogólnym, a przepisy prawa cywilnego umożliwiają uzyskanie rekompensaty.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie w sposób oczywiście nieproporcjonalny praw użytkowania gruntów rolnych i leśnych zniesienie ex lege i bez zapewnienia odszkodowania praw użytkowania gruntów rolnych i leśnych ograniczenie swobodnego przepływu kapitału zagwarantowanego przez art. 63 TFUE pozbawienie własności w rozumieniu art. 17 ust. 1 karty nie można uwzględnić argumentacji Węgier opartej na względach natury budżetowej i na względach ekonomii wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.C. Bonichot

sędzia

A. Prechal

sprawozdawca

E. Regan

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

A. Rosas

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

C. Vajda

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 63 TFUE i art. 17 Karty Praw Podstawowych UE w kontekście ograniczeń prawa własności i swobodnego przepływu kapitału, zwłaszcza w odniesieniu do nieruchomości rolnych i praw użytkowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów węgierskich i ich zgodności z prawem UE. Konieczność wykazania uzasadnienia i proporcjonalności wszelkich ograniczeń swobód podstawowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw własności i swobodnego przepływu kapitału w kontekście polityki rolnej, co ma znaczenie dla inwestorów i prawników zajmujących się rynkiem nieruchomości rolnych w UE.

Węgry przegrały przed TSUE: zniesienie praw do ziemi rolnej narusza prawo UE!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI