C-234/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/9/WE w sprawie zwrotu VAT podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu. Sprawa dotyczyła słowackiej spółki Brose Prievidza, która ubiegała się o zwrot VAT zapłaconego w Bułgarii od zakupu sprzętu produkcyjnego. Sprzęt ten, mimo że stał się własnością Brose Prievidza, pozostał w Bułgarii i był używany przez poprzedniego właściciela (IME Bulgaria) do produkcji komponentów, które następnie były wysyłane do Brose Prievidza jako dostawy wewnątrzwspólnotowe. Bułgarskie organy podatkowe i sądy administracyjne uznały, że dostawa sprzętu była sztucznie podzielona od dostaw komponentów i powinna być traktowana jako dostawa wewnątrzwspólnotowa zwolniona z VAT, co skutkowało odmową zwrotu VAT dla Brose Prievidza. Sąd odsyłający (Varhoven administrativen sad) miał wątpliwości, czy dostawa sprzętu, który nie opuścił Bułgarii, może być uznana za zwolnioną z VAT, a tym samym czy prawo do zwrotu VAT jest wyłączone na mocy art. 4 lit. b) dyrektywy 2008/9. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że zwolnienie z VAT dla dostaw wewnątrzwspólnotowych (art. 138 dyrektywy 2006/112) wymaga fizycznego opuszczenia terytorium państwa członkowskiego dostawcy. Ponieważ sprzęt nie opuścił Bułgarii, dostawa ta nie mogła być uznana za wewnątrzwspólnotową. Trybunał podkreślił, że transakcje należy co do zasady traktować jako odrębne, chyba że tworzą one obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze lub jedno świadczenie jest pomocnicze wobec drugiego. W analizowanym przypadku, mimo powiązań między spółkami z grupy Brose i wykorzystania sprzętu do produkcji komponentów, Trybunał uznał, że dostawa sprzętu nie była ani sztucznie podzielona, ani pomocnicza w stosunku do dostaw komponentów, zwłaszcza że transakcje były odrębnie fakturowane i wynikały z odrębnych umów z niezależnymi usługodawcami. W związku z tym, odmowa zwrotu VAT była niedopuszczalna, chyba że sąd krajowy ustali inaczej w świetle wszystkich okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków zwolnienia z VAT dla dostaw wewnątrzwspólnotowych, analiza sztucznego podziału transakcji oraz charakteru pomocniczego świadczeń w kontekście prawa UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sprzęt nie opuścił kraju dostawcy, a analiza sztucznego podziału wymaga oceny wszystkich okoliczności faktycznych przez sąd krajowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do zwrotu VAT istnieje dla podatnika niemającego siedziby w państwie członkowskim nabycia towaru, gdy towar ten nie opuścił fizycznie terytorium państwa członkowskiego dostawcy, a dostawa została uznana za sztucznie podzieloną lub pomocniczą w stosunku do dostaw wewnątrzwspólnotowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do zwrotu VAT istnieje, chyba że dostawa sprzętu zostanie uznana za stanowiącą część jednego niepodzielnego świadczenia gospodarczego lub za pomocniczą w stosunku do świadczenia głównego, co wymaga analizy wszystkich okoliczności transakcji.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zwolnienie z VAT dla dostaw wewnątrzwspólnotowych wymaga fizycznego opuszczenia towaru przez państwo członkowskie dostawcy. Jeśli towar nie opuścił kraju, dostawa nie jest wewnątrzwspólnotowa, a zatem nie można odmówić zwrotu VAT na tej podstawie. Analiza, czy transakcja jest sztucznie podzielona lub pomocnicza, musi uwzględniać wszystkie okoliczności gospodarcze i handlowe, a nie tylko powiązania między podmiotami czy cel produkcji.
Czy dostawa sprzętu produkcyjnego, który pozostał w państwie członkowskim dostawcy, ale jest wykorzystywany do produkcji towarów wysyłanych do innego państwa członkowskiego, może być uznana za dostawę wewnątrzwspólnotową zwolnioną z VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dostawa taka nie może być uznana za wewnątrzwspólnotową zwolnioną z VAT, ponieważ kluczowym warunkiem jest fizyczne opuszczenie towaru przez terytorium państwa członkowskiego dostawcy.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, zwolnienie z VAT dostawy wewnątrzwspólnotowej wymaga, aby towar został wysłany lub przewieziony do innego państwa członkowskiego, co oznacza jego fizyczne opuszczenie terytorium państwa członkowskiego dostawy. Brak takiego przemieszczenia wyklucza kwalifikację jako dostawa wewnątrzwspólnotowa.
Kiedy dostawa sprzętu może być uznana za sztucznie podzieloną lub pomocniczą w stosunku do dostaw towarów wytworzonych przy jej użyciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sztuczny podział lub charakter pomocniczy można uznać, gdy świadczenia są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, lub gdy jedno świadczenie stanowi główny cel, a drugie jest pomocnicze. Analiza musi uwzględniać realia gospodarcze i handlowe, a nie tylko powiązania między podmiotami czy cel produkcji.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że transakcje należy co do zasady traktować odrębnie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy świadczenia są obiektywnie nierozłączne lub gdy jedno jest pomocnicze wobec drugiego. W analizowanej sprawie, mimo że sprzęt był niezbędny do produkcji, a transakcje były powiązane w ramach grupy, brak było sztucznego podziału ani charakteru pomocniczego, ponieważ dostawy były odrębne, fakturowane osobno i wynikały z odrębnych umów, a także nie stwierdzono zamiaru nadużycia podatkowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Brose Prievidza, spol. s r.o. | spolka | wnoszący_odwołanie |
| Direktor na Direktsia „Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” – Sofia pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2006/112/WE art. 138 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Zwalnia dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do innego państwa członkowskiego, pod warunkiem że towary są dostarczane innemu podatnikowi lub osobie prawnej niebędącej podatnikiem, działającym w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 171 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa, że zwrot VAT podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, ale mającym siedzibę w innym państwie członkowskim, jest dokonywany zgodnie z dyrektywą 2008/9.
Dyrektywa 2008/9/WE art. 4 § lit. b)
Dyrektywa Rady 2008/9/WE określająca szczegółowe zasady zwrotu VAT
Wyklucza stosowanie dyrektywy do kwot VAT zafakturowanych w odniesieniu do towarów, których dostawa jest lub może być zwolniona na mocy art. 138 dyrektywy 2006/112.
Pomocnicze
Dyrektywa 2006/112/WE art. 14 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definiuje 'dostawę towarów' jako przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 20
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definiuje 'wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów' jako nabycie prawa do rozporządzania rzeczą ruchomym wysyłanym lub transportowanym do nabywcy w innym państwie członkowskim.
Dyrektywa 2008/9/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2008/9/WE określająca szczegółowe zasady zwrotu VAT
Określa szczegółowe zasady zwrotu VAT podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu.
ZDDS art. 53 § 1
Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (bułgarska ustawa o VAT)
Stosuje zerową stawkę do dostaw wewnątrzwspólnotowych, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków.
ZDDS art. 81 § 1
Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (bułgarska ustawa o VAT)
Przewiduje zwrot zapłaconego podatku podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim.
ZDDS art. 128
Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (bułgarska ustawa o VAT)
Stanowi, że jeżeli świadczeniu głównemu towarzyszy inne świadczenie, a płatność jest wspólna, przyjmuje się, że chodzi o jedno świadczenie główne.
rozporządzenie nr N-9 art. 1 § 2
Naredba nr N-9 (bułgarskie rozporządzenie wykonawcze)
Wyklucza stosowanie rozporządzenia do kwot VAT nienależnie wykazanych na fakturze, w tym w odniesieniu do dostaw wewnątrzwspólnotowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dostawa sprzętu, który nie opuścił fizycznie terytorium państwa członkowskiego dostawcy, nie może być uznana za dostawę wewnątrzwspólnotową zwolnioną z VAT. • Odmowa zwrotu VAT na podstawie art. 4 lit. b) dyrektywy 2008/9 jest niedopuszczalna, jeśli dostawa nie spełnia warunków zwolnienia z VAT. • Transakcje należy traktować odrębnie, chyba że tworzą one obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze lub jedno świadczenie jest pomocnicze wobec drugiego. • Analiza sztucznego podziału lub charakteru pomocniczego musi uwzględniać realia gospodarcze i handlowe, a nie tylko powiązania między podmiotami czy cel produkcji.
Odrzucone argumenty
Dostawa sprzętu, mimo że nie opuściła kraju, powinna być traktowana jako część jednego świadczenia z dostawami komponentów, co uzasadniałoby jej zwolnienie z VAT i odmowę zwrotu. • Powiązania między spółkami z grupy Brose oraz wykorzystanie sprzętu do produkcji komponentów dla Brose Prievidza wskazują na sztuczny podział transakcji.
Godne uwagi sformułowania
dostawa sprzętu pozostała u IME Bulgaria, która używa go wyłącznie do produkcji wyżej wymienionych komponentów • dostawy przez IME Bulgaria, po pierwsze, komponentów do celów działalności Brose Prievidza, a po drugie, spornego sprzętu zostały sztucznie podzielone • dostawa spornego sprzętu, rozpatrywana odrębnie, wydaje się pozbawiona logiki gospodarczej • nie podniesiono ani nie wykazano jakiegokolwiek zamiaru nadużycia podatkowego • sprzęt ten nie został wywieziony z Bułgarii • prawo do zwrotu – podobnie jak prawo do odliczenia – stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu VAT • dokonania tego przeniesienia, a tym samym dokonania dostawy w rozumieniu art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112, nie podważa okoliczność, że dana osoba pozostała w posiadaniu rozpatrywanego towaru • bez transportu lub wysyłki do nabywcy poza terytorium państwa członkowskiego dostawy nie może być mowy ani o nabyciu wewnątrzwspólnotowym, ani, co za tym idzie, o dostawie wewnątrzwspólnotowej zwolnionej z podatku • każdą transakcję należy co do zasady uznać za odrębną i niezależną • nie powinno się sztucznie rozdzielać transakcji złożonej z jednego świadczenia w aspekcie gospodarczym, by nie pogarszać funkcjonowania systemu VAT • jedno świadczenie występuje, w przypadku gdy co najmniej dwa elementy albo co najmniej dwie czynności dokonane przez podatnika na rzecz klienta są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby…
Skład orzekający
J. Passer
prezes izby
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków zwolnienia z VAT dla dostaw wewnątrzwspólnotowych, analiza sztucznego podziału transakcji oraz charakteru pomocniczego świadczeń w kontekście prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sprzęt nie opuścił kraju dostawcy, a analiza sztucznego podziału wymaga oceny wszystkich okoliczności faktycznych przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT, która może być niejasna dla wielu przedsiębiorców – czy zakup sprzętu, który nie opuszcza kraju, ale jest używany do produkcji towarów eksportowanych, podlega VAT i czy można odliczyć VAT. Wyjaśnienie przez TSUE zasad podziału transakcji jest cenne.
“Czy VAT od sprzętu, który nie wyjechał z kraju, można odzyskać? TSUE wyjaśnia zasady podziału transakcji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny