C-234/17

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy Austrii) w związku z postępowaniem dotyczącym wniosku o wzajemną pomoc prawną w sprawach karnych. Sprawa dotyczyła XC, YB i ZA, podejrzanych o uchylanie się od zapłaty podatków w Szwajcarii. Po prawomocnym zakończeniu postępowań w Niemczech i Liechtensteinie, podejrzani wnieśli w Austrii skargi, powołując się na zasadę ne bis in idem (art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen - KWUS). Po oddaleniu tych skarg, zwrócili się do sądu najwyższego o wznowienie postępowania karnego na podstawie austriackiego art. 363a kodeksu postępowania karnego, który umożliwia wznowienie w przypadku naruszenia EKPC. Sąd odsyłający pytał, czy zasady prawa Unii (art. 4 ust. 3 TUE, zasady równoważności i skuteczności) zobowiązują go do rozszerzenia tej procedury na naruszenia prawa Unii, w tym prawa podstawowego z art. 50 Karty praw podstawowych (zasada ne bis in idem) i art. 54 KWUS. Trybunał uznał wniosek za dopuszczalny, stwierdzając, że sytuacja wchodzi w zakres stosowania prawa Unii. Analizując istotę sprawy, Trybunał rozważył zasady równoważności i skuteczności. Stwierdził, że procedura wznowienia postępowania na podstawie art. 363a kodeksu postępowania karnego, ze względu na jej ścisły związek z EKPC i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, nie jest podobna do środka ochrony praw Unii. Prawo Unii ma bowiem autonomiczny charakter, pierwszeństwo przed prawem krajowym i bezpośredni skutek. Zasada skuteczności nie wymaga od państw członkowskich ustanawiania dodatkowych środków prawnych, a zasada powagi rzeczy osądzonej jest ważna dla stabilności stosunków prawnych. W związku z tym, Trybunał orzekł, że prawo Unii nie zobowiązuje sądu krajowego do rozszerzenia krajowego środka zaskarżenia na naruszenia prawa Unii, jeśli środek ten jest przeznaczony wyłącznie do ochrony praw wynikających z EKPC.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający