C-234/02 P

Trybunał Sprawiedliwości2004-03-23
cjeuprawo_ue_ogolnefunkcjonowanie instytucji UEWysokatrybunal
rzecznik praw obywatelskichodpowiedzialność pozaumownakontrola sądowadopuszczalność skargipostępowanie administracyjneprawo instytucjonalne UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, potwierdzając dopuszczalność skargi o odszkodowanie przeciwko Rzecznikowi za niewłaściwe rozpatrzenie skargi, ale oddalając ją co do istoty.

Sprawa dotyczyła odwołania Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu, który uznał za dopuszczalną skargę o odszkodowanie złożoną przez F. Lambertsa. Lamberts domagał się odszkodowania za sposób, w jaki Rzecznik rozpatrzył jego skargę dotyczącą konkursu wewnętrznego. Trybunał uznał, że sądowa kontrola działalności Rzecznika jest dopuszczalna, nawet jeśli Parlament sprawuje nad nim kontrolę, ponieważ odpowiedzialność dotyczy Wspólnoty, a nie Rzecznika osobiście. Jednakże, po analizie sprawy, Trybunał oddalił zarówno odwołanie Rzecznika, jak i odwołanie wzajemne Lambertsa, stwierdzając, że Sąd prawidłowo ocenił brak wystarczająco istotnego naruszenia prawa przez Rzecznika.

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej „Rzecznik”) złożył odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji, który uznał za dopuszczalną skargę o odszkodowanie złożoną przez F. Lambertsa. Lamberts domagał się naprawienia szkody wynikającej z rzekomo niewłaściwego rozpatrzenia jego skargi przez Rzecznika, dotyczącej konkursu wewnętrznego w Komisji Wspólnot Europejskich. Rzecznik argumentował, że sądowa kontrola jego działalności jest niedopuszczalna, ponieważ kontrolę tę sprawuje Parlament Europejski, a jego działania nie wywierają bezpośredniego skutku prawnego. Trybunał Sprawiedliwości (pełny skład) oddalił odwołanie Rzecznika, stwierdzając, że sądowa kontrola jego działalności jest dopuszczalna i nie narusza równowagi instytucjonalnej ani jego niezależności, gdyż odpowiedzialność w takich przypadkach spoczywa na Wspólnocie. Trybunał podkreślił, że uznanie prawa do odszkodowania wymaga spełnienia trzech przesłanek: naruszona norma musi przyznawać prawa jednostkom, naruszenie musi być wystarczająco istotne, a musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy. W przypadku Rzecznika, który dysponuje szerokim zakresem swobodnego uznania, naruszenie musi być oczywiste i poważne. Trybunał oddalił również odwołanie wzajemne F. Lambertsa, uznając, że Rzecznik nie miał obowiązku informowania go o możliwości złożenia skargi do sądu ani doradzania w tej kwestii, a także że nie popełnił błędu, nie znajdując polubownego rozwiązania sprawy. Ostatecznie, Trybunał oddalił główne odwołanie Rzecznika i odwołanie wzajemne Lambertsa, uznając, że Sąd prawidłowo ocenił brak wystarczająco istotnego naruszenia prawa przez Rzecznika, co skutkowało oddaleniem skargi o odszkodowanie co do istoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga o odszkodowanie przeciwko Rzecznikowi jest dopuszczalna, jeśli obywatel wykaże, że Rzecznik popełnił oczywisty błąd w ramach wykonywania swoich funkcji, czym wyrządził szkodę.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że sądowa kontrola działalności Rzecznika jest dopuszczalna, ponieważ odpowiedzialność w takich przypadkach spoczywa na Wspólnocie, a nie na Rzeczniku osobiście. Kontrola ta nie narusza niezależności Rzecznika ani równowagi instytucjonalnej, a jej celem jest zapewnienie skuteczności środków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (oddalono oba odwołania)

Strony

NazwaTypRola
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskichinstytucja_ueskarżący
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Frank Lambertsosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 195 § ust. 1, 2 i 3

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Określa funkcje i niezależność Rzecznika Praw Obywatelskich.

TFUE art. 235

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa do wniesienia skargi o odszkodowanie przeciwko organom Wspólnoty.

TFUE art. 288 § akapit drugi

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa do wniesienia skargi o odszkodowanie przeciwko organom Wspólnoty.

Decyzja 94/262 art. 2 § ust. 4, 5, 6, 7 i 8

Decyzja Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom

Reguluje procedurę analizy skargi przez Rzecznika, w tym możliwość doradzania innych organów.

Decyzja 94/262 art. 3 § ust. 1, 5

Decyzja Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom

Określa obowiązek Rzecznika do przeprowadzania dochodzeń i poszukiwania rozwiązań polubownych.

Przepisy wykonawcze art. 6 § ust. 1 i 3

Przepisy wykonawcze do decyzji 94/262

Reguluje współpracę Rzecznika z instytucjami w celu znalezienia polubownego rozwiązania.

Statut TS art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości

Reguluje dopuszczalność odwołania od orzeczeń Sądu rozstrzygających kwestie proceduralne.

Pomocnicze

Statut TS art. 49

Statut Trybunału Sprawiedliwości

Decyzja 94/262 art. 7 § ust. 1

Decyzja Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom

Dotyczy formułowania uwag krytycznych przez Rzecznika.

Przepisy wykonawcze art. 4 § ust. 5

Przepisy wykonawcze do decyzji 94/262

Dotyczy informowania składającego skargę o wyniku dochodzenia.

Reg. post. TS art. 112 § § 1 akapit pierwszy lit. c)

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Wymogi formalne dotyczące odwołania.

Reg. post. TS art. 69 § § 2, § 3, § 4

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sądowa kontrola działalności Rzecznika jest dopuszczalna, ponieważ odpowiedzialność spoczywa na Wspólnocie, a nie na Rzeczniku osobiście. Kontrola sądowa nie narusza niezależności Rzecznika ani równowagi instytucjonalnej. Skarga o odszkodowanie pozwala na ocenę zgodności z prawem postępowania Rzecznika. Rzecznik nie ma obowiązku informowania o możliwościach prawnych ani doradzania w kwestii składania skarg. Rzecznik ma swobodę w ocenie możliwości poszukiwania polubownego rozwiązania sprawy.

Odrzucone argumenty

Sądowa kontrola działalności Rzecznika jest niedopuszczalna, ponieważ kontrolę sprawuje Parlament. Działania Rzecznika nie wywierają bezpośredniego skutku prawnego i nie mogą być przedmiotem skargi o odszkodowanie. Skarga o odszkodowanie przeciwko Rzecznikowi jest nadużyciem środków prawnych i próbą obejścia terminów. Rzecznik miał obowiązek poinformować o możliwości złożenia skargi do sądu. Rzecznik miał obowiązek poszukiwania polubownego rozwiązania i nie mógł zamknąć sprawy bez jego znalezienia.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć przypadku, że w całkowicie wyjątkowych okolicznościach obywatel może wykazać, że Rzecznik popełnił oczywisty błąd w ramach wykonywania swych funkcji, czym wyrządził szkodę zainteresowanemu obywatelowi odpowiedzialność Wspólnoty za szkody wyrządzone jednostkom przez naruszenie prawa wspólnotowego naruszenie musi być wystarczająco istotne nie można zarzucać Rzecznikowi, że niewłaściwie wypełnił funkcję, jaka została mu powierzona, tylko z tego powodu, że niemożliwe jest znalezienie rozwiązania satysfakcjonującego składającego skargę.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

P. Jann

sędzia

C.W.A. Timmermans

sędzia

C. Gulmann

sprawozdawca

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

J.P. Puissochet

sędzia

R. Schintgen

sędzia

F. Macken

sędzia

N. Colneric

sędzia

S. von Bahr

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty za działania instytucji UE, w tym Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz dopuszczalności kontroli sądowej ich działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika Praw Obywatelskich i jego relacji z innymi instytucjami UE. Wymaga wykazania wystarczająco istotnego naruszenia prawa wspólnotowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem instytucji UE, w szczególności Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz zakresu kontroli sądowej nad jego działaniami. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie UE.

Czy Rzecznik Praw Obywatelskich może uniknąć odpowiedzialności za błędy? Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnia granice kontroli sądowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI