C-233/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-11-12
cjeuazyl_imigracjaprzyjmowanie wnioskodawców o ochronę międzynarodowąWysokatrybunal
ochrona międzynarodowaazylświadczenia materialnesankcjemałoletni bez opiekigodność ludzkaproporcjonalnośćTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwa członkowskie nie mogą cofać świadczeń materialnych dla uchodźców (w tym zakwaterowania, wyżywienia, odzieży) jako sankcji za naruszenie regulaminu ośrodka lub agresywne zachowanie, gdyż prowadziłoby to do pozbawienia podstawowych potrzeb, naruszając godność ludzką i zasadę proporcjonalności, zwłaszcza w przypadku małoletnich bez opieki.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2013/33 w kontekście sankcji nakładanych na wnioskodawców o ochronę międzynarodową. Sąd belgijski zapytał, czy można cofnąć świadczenia materialne (zakwaterowanie, wyżywienie, odzież) jako sankcję za naruszenie regulaminu ośrodka lub agresywne zachowanie, zwłaszcza wobec małoletnich bez opieki. Trybunał uznał, że takie cofnięcie jest niedopuszczalne, gdyż narusza godność ludzką i zasadę proporcjonalności, pozbawiając wnioskodawców możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Inne sankcje są dopuszczalne, o ile spełniają wymogi dyrektywy, a w przypadku małoletnich priorytetem jest ich najlepszy interes.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 dyrektywy 2013/33, który reguluje możliwość ograniczenia lub cofnięcia świadczeń materialnych w ramach przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową. Sprawa wywodziła się ze skargi małoletniego bez opieki, który został pozbawiony świadczeń materialnych na 15 dni w wyniku udziału w bójce w ośrodku dla cudzoziemców. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy art. 20 ust. 4 dyrektywy, który dopuszcza określenie sankcji za poważne naruszenie reguł lub agresywne zachowanie, pozwala na cofnięcie świadczeń materialnych, czy też te świadczenia mogą być ograniczane jedynie na podstawie ust. 1-3. Ponadto, sąd pytał o obowiązek zapewnienia godnego poziomu życia w trakcie trwania sankcji oraz o dopuszczalność takich sankcji wobec małoletnich. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, orzekł, że państwa członkowskie nie mogą przewidzieć sankcji polegającej na całkowitym cofnięciu świadczeń materialnych (zakwaterowanie, wyżywienie, odzież) za naruszenie regulaminu ośrodka lub agresywne zachowanie, gdyż prowadziłoby to do pozbawienia wnioskodawcy możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb, co narusza godność ludzką i zasadę proporcjonalności, a także art. 1 Karty praw podstawowych. Inne sankcje są dopuszczalne, pod warunkiem że są obiektywne, bezstronne, uzasadnione i proporcjonalne, a także zapewniają dostęp do opieki zdrowotnej i godny poziom życia. W przypadku małoletnich bez opieki, sankcje te muszą być stosowane z uwzględnieniem nadrzędnego interesu dziecka, zgodnie z art. 24 Karty praw podstawowych i art. 23 dyrektywy 2013/33.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, państwo członkowskie nie może przewidzieć sankcji polegającej na cofnięciu, nawet czasowo, świadczeń materialnych w ramach przyjmowania związanych z zakwaterowaniem, wyżywieniem lub odzieżą, ponieważ jej skutkiem byłoby pozbawienie wnioskodawcy możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb.

Uzasadnienie

Takie cofnięcie świadczeń naruszałoby godność ludzką i zasadę proporcjonalności, a także art. 1 Karty praw podstawowych. Państwa członkowskie muszą zapewnić godny poziom życia i nie mogą pozbawiać wnioskodawców możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Zubair Haqbin)

Strony

NazwaTypRola
Zubair Haqbinosoba_fizycznaskarżący
Federaal Agentschap voor de opvang van asielzoekersorgan_krajowypozwany
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd węgierskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 2013/33/UE art. 20 § 1-6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE

Artykuł 20 ust. 4 i 5 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie nie może przewidzieć sankcji polegającej na cofnięciu świadczeń materialnych (zakwaterowanie, wyżywienie, odzież) za naruszenie regulaminu ośrodka lub agresywne zachowanie, gdyż narusza to godność ludzką i zasadę proporcjonalności. Inne sankcje są dopuszczalne, o ile spełniają wymogi ust. 5, a w przypadku małoletnich priorytetem jest ich najlepszy interes.

Karta praw podstawowych art. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Poszanowanie godności ludzkiej wymaga, by dana osoba nie znalazła się w sytuacji skrajnej deprywacji materialnej, która nie pozwalałaby jej na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb.

Karta praw podstawowych art. 24

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

W przypadku małoletnich, w tym małoletnich bez opieki, sankcje muszą być stosowane z uwzględnieniem nadrzędnego interesu dziecka.

Pomocnicze

Dyrektywa 2013/33/UE art. 21

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE

Małoletni bez opieki są osobami szczególnej troski, co wymaga szczególnego uwzględnienia ich sytuacji przy nakładaniu sankcji.

Dyrektywa 2013/33/UE art. 17 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE

Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić osobom szczególnej troski odpowiedni poziom życia.

ustawa o przyjmowaniu art. 45

Ustawa z dnia 12 stycznia 2007 r. o przyjmowaniu osób ubiegających się o azyl i niektórych innych kategorii cudzoziemców

Belgijska ustawa przewidująca możliwość tymczasowego pozbawienia prawa do pomocy materialnej w ośrodku recepcyjnym jako sankcję za naruszenie regulaminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie świadczeń materialnych jako sankcja za naruszenie regulaminu lub agresywne zachowanie prowadzi do pozbawienia podstawowych potrzeb, naruszając godność ludzką i zasadę proporcjonalności. Małoletni bez opieki są osobami szczególnie wrażliwymi, a sankcje wobec nich muszą uwzględniać nadrzędny interes dziecka. Państwa członkowskie mają obowiązek aktywnie zapewnić godny poziom życia wnioskodawcom, nawet po nałożeniu sankcji.

Odrzucone argumenty

Możliwość cofnięcia świadczeń materialnych jako sankcji za poważne naruszenie regulaminu lub agresywne zachowanie wynika z art. 20 ust. 4 dyrektywy 2013/33. Państwa członkowskie mają swobodę w określaniu sankcji, a wskazanie prywatnych ośrodków dla bezdomnych wystarcza do zapewnienia godnego poziomu życia.

Godne uwagi sformułowania

państwo członkowskie nie może przewidzieć sankcji polegającej na cofnięciu, nawet czasowo, świadczeń materialnych w ramach przyjmowania [...] ponieważ jej skutkiem byłoby pozbawienie wnioskodawcy możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb. poszanowanie godności ludzkiej w rozumieniu tego artykułu wymaga, by dana osoba nie znalazła się w sytuacji skrajnej deprywacji materialnej, która nie pozwalałaby jej na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka jest jednym z priorytetów obowiązek zapewnienia godnego poziomu życia [...] zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania takiego poziomu życia w sposób trwały i bez przerwy.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.C. Bonichot

sędzia

M. Vilaras

sprawozdawca

M. Safjan

prezes izby

S. Rodin

prezes izby

L. Bay Larsen

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

D. Šváby

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sankcji wobec wnioskodawców o ochronę międzynarodową, zwłaszcza w kontekście ochrony godności ludzkiej, zasady proporcjonalności i praw małoletnich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 2013/33/UE, ale jego zasady dotyczące godności ludzkiej i proporcjonalności mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw uchodźców, w tym małoletnich, oraz ograniczeń nakładanych przez państwa członkowskie. Pokazuje, jak prawo UE chroni godność ludzką i podstawowe potrzeby w kontekście polityki migracyjnej.

Czy można odebrać uchodźcy dach nad głową i jedzenie jako karę? TSUE: Nie, to narusza godność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI