C-232/09
Podsumowanie
Członek zarządu spółki kapitałowej, wykonujący pracę pod kierownictwem i za wynagrodzeniem, jest pracownikiem w rozumieniu prawa UE, a jego zwolnienie z powodu ciąży jest niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła członkini zarządu spółki kapitałowej, która została odwołana w trakcie ciąży. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że osoba wykonująca pracę pod kierownictwem i za wynagrodzeniem, nawet jeśli jest członkiem zarządu, jest pracownikiem w rozumieniu prawa UE. Zwolnienie takiej osoby z powodu ciąży jest niedopuszczalne, narusza dyrektywę o bezpieczeństwie pracownic w ciąży oraz zasadę równego traktowania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 92/85/EWG i dyrektywy 76/207/EWG w sprawie ochrony pracownic w ciąży i równości płci. Sprawa dotyczyła odwołania Dity Danosy z funkcji członka zarządu spółki LKB Līzings SIA w trakcie jej ciąży. Sąd krajowy pytał, czy członkowie zarządu spółek kapitałowych są pracownikami w rozumieniu prawa UE oraz czy łotewskie przepisy pozwalające na odwołanie członka zarządu bez ograniczeń są zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że członek zarządu, który wykonuje pracę przez określony czas pod kierownictwem lub kontrolą innego organu spółki i otrzymuje za to wynagrodzenie, musi być uznany za pracownika w rozumieniu dyrektywy 92/85. Weryfikacja tych okoliczności należy do sądu krajowego. Ponadto, Trybunał stwierdził, że artykuł 10 dyrektywy 92/85 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym na odwołanie członka zarządu bez ograniczeń, jeśli jest on w ciąży, a uchwała o odwołaniu jest głównie uzasadniona tym stanem. Nawet jeśli członek zarządu nie jest uznany za pracownika w ścisłym tego słowa znaczeniu, jego odwołanie z powodu ciąży stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając dyrektywę 76/207. Ochrona kobiet w ciąży nie może zależeć od formalnej kwalifikacji ich stosunku pracy w prawie krajowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu spółki kapitałowej świadczący pracę na rzecz tej ostatniej i będący jej integralną częścią musi zostać uznany za pracownika, jeżeli wykonuje swe obowiązki przez określony czas pod kierownictwem lub kontrolą innego organu tej spółki i w zamian za swą działalność otrzymuje wynagrodzenie. Weryfikacja tych okoliczności należy do sądu krajowego.
Uzasadnienie
Pojęcie pracownika w prawie UE jest autonomiczne i opiera się na obiektywnych kryteriach: wykonywanie pracy przez pewien okres, na rzecz innej osoby, pod jej kierownictwem i za wynagrodzeniem. Sytuacja prawna w prawie krajowym nie ma znaczenia. Kluczowe jest istnienie podporządkowania, które należy ocenić na podstawie warunków powołania, charakteru funkcji, zakresu uprawnień i kontroli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Dita Danosa)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dita Danosa | osoba_fizyczna | skarżący w postępowaniu głównym |
| LKB Līzings SIA | spolka | pozwany |
| Rząd łotewski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd węgierski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 92/85/EWG art. 2 § lit. a)
Dyrektywa Rady 92/85/EWG
Definiuje pracownicę w ciąży jako pracownicę, która poinformuje o swoim stanie pracodawcę, zgodnie z prawem krajowym i/lub praktyką krajową. Pojęcie to ma autonomiczne znaczenie w prawie UE.
Dyrektywa 92/85/EWG art. 10
Dyrektywa Rady 92/85/EWG
Zakazuje zwolnień pracownic w ciąży, chyba że zachodzą szczególne przyczyny niezwiązane z ich stanem, dopuszczone w prawie krajowym i/lub praktyce, oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednie władze wyraziły na to zgodę.
Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § ust. 1
Dyrektywa Rady 76/207/EWG
Zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć, przez odniesienie w szczególności do stanu cywilnego lub rodzinnego.
Dyrektywa 76/207/EWG art. 3 § ust. 1 lit. c)
Dyrektywa Rady 76/207/EWG
Zasada równego traktowania oznacza brak dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do warunków zatrudnienia i pracy, włączając zwolnienia.
Darba likums art. 109 § ust. 1
Kodeks pracy
Zakaz rozwiązania umowy o pracę z kobietą w ciąży, a także w okresie jednego roku od czasu porodu, lub, jeżeli kobieta karmi piersią, w trakcie całego okresu karmienia, poza określonymi wyjątkami.
Pomocnicze
Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § ust. 7
Dyrektywa Rady 76/207/EWG
Dyrektywa jest bez uszczerbku dla przepisów dotyczących ochrony kobiet, w szczególności dotyczących ciąży i macierzyństwa. Mniej preferencyjne traktowanie kobiety związane z ciążą lub urlopem macierzyńskim stanowi dyskryminację.
Darba likums art. 3
Kodeks pracy
Definicja pracownika.
Komerclikums art. 224 § ust. 4
Kodeks handlowy
Członkowie zarządu mogą być odwołani uchwałą wspólników. Umowa spółki może przewidywać, że mogą być odwołani tylko z ważnych powodów.
Likums par valsts sociālo apdrošināšanu art. 1 § lit. c)
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym
Uznaje członków zarządu spółek handlowych za pracowników.
Karta Praw Podstawowych art. 23
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zasada równości kobiet i mężczyzn.
Dyrektywa 97/80/WE art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Rady 97/80/WE
Przepisy dotyczące ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Członek zarządu, który wykonuje pracę pod kierownictwem i za wynagrodzeniem, jest pracownikiem w rozumieniu prawa UE. Ochrona pracownic w ciąży przed zwolnieniem jest fundamentalna i nie może być ograniczana przez przepisy krajowe. Odwołanie z powodu ciąży stanowi dyskryminację ze względu na płeć.
Odrzucone argumenty
Członkowie zarządu spółek kapitałowych nie są pracownikami, ponieważ działają niezależnie i nie podlegają kierownictwu. Przepisy krajowe pozwalające na odwołanie członka zarządu bez ograniczeń są zgodne z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
Swoisty charakter prawny stosunku pracy w świetle prawa krajowego nie może mieć żadnego wpływu na to, czy uważa się kogoś za pracownika w rozumieniu prawa Unii. Fakt pełnienia funkcji członka zarządu spółki kapitałowej nie może jako taki wykluczać, że dana osoba pozostawała w stosunku podporządkowania względem tej spółki. Cel ochrony przed zwolnieniem przyznanej przez prawo Unii kobietom w ciąży nie mógłby zostać osiągnięty, gdyby zależała od formalnej kwalifikacji ich stosunku pracy w prawie krajowym.
Skład orzekający
J.N. Cunha Rodrigues
prezes
A. Arabadjiev
sędzia
A. Rosas
sędzia
A. Ó Caoimh
sprawozdawca
P. Lindh
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pracownika w prawie UE, ochrona pracownic w ciąży, zakaz dyskryminacji ze względu na płeć w kontekście odwoływania z funkcji zarządczych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenie statusu pracownika zależy od oceny faktycznej przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat ochrony praw kobiet w ciąży w kontekście zatrudnienia, a także kwestię statusu prawnego członków zarządów spółek, co jest istotne dla wielu profesjonalistów i przedsiębiorców.
“Ciężarna członkini zarządu zwolniona? TSUE: To niedopuszczalne naruszenie praw kobiet!”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI