C-23/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy kodeksu granicznego Schengen dotyczące prawa do odwołania od decyzji o odmowie wjazdu nie obejmują naruszeń popełnionych podczas postępowania, nawet jeśli decyzja zezwala na wjazd.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów kodeksu granicznego Schengen w kontekście skargi obywatela państwa trzeciego na zachowanie łotewskich funkcjonariuszy straży granicznej podczas kontroli, które miało naruszać jego godność. Mimo że zezwolono mu na wjazd, skarżący domagał się odszkodowania za doznaną krzywdę. Sądy krajowe odrzuciły jego żądania, uznając je za niedopuszczalne w ramach postępowania administracyjnego. Sąd odsyłający pytał Trybunał, czy przepisy te obejmują prawo do zaskarżenia naruszeń proceduralnych oraz czy nakładają obowiązek zapewnienia środka odwoławczego do sądu lub równoważnego organu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 47 Karty praw podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 562/2006 (kodeks graniczny Schengen). Sprawa wywodziła się ze skargi M. Zakarii, obywatela państwa trzeciego, który po wylądowaniu na Łotwie w drodze do Szwecji, doświadczył, jego zdaniem, grubiańskiego i obraźliwego traktowania ze strony łotewskiej straży granicznej podczas kontroli dokumentów. Mimo że ostatecznie zezwolono mu na wjazd, skarżący domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie jego godności. Łotewskie sądy administracyjne odrzuciły jego żądania, uznając je za niedopuszczalne w ramach postępowania administracyjnego, wskazując jednocześnie, że ewentualne roszczenia cywilne można dochodzić przed sądem powszechnym. Sąd odsyłający (Augstākās Tiesas Senāts) miał wątpliwości co do zgodności łotewskich przepisów z prawem UE, w szczególności z art. 13 ust. 3 kodeksu granicznego Schengen, który przewiduje prawo odwołania od decyzji o odmowie wjazdu, ale niekoniecznie od naruszeń proceduralnych w przypadku decyzji pozytywnej. Sąd pytał, czy prawo UE gwarantuje prawo do zaskarżenia naruszeń proceduralnych oraz czy nakłada obowiązek zapewnienia skutecznego środka odwoławczego do sądu lub równoważnego organu. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 562/2006 przewiduje dla państw członkowskich jedynie obowiązek ustanowienia możliwości zaskarżenia decyzji o odmowie wjazdu na ich terytorium. Trybunał podkreślił, że nie jest właściwy do wykładni prawa krajowego, ale wskazał, że to do sądu odsyłającego należy ocena, czy sytuacja skarżącego jest objęta zakresem stosowania prawa UE i czy odmowa przyznania prawa do dochodzenia roszczeń narusza art. 47 Karty praw podstawowych. Wskazał również, że funkcjonariusze straży granicznej są zobowiązani do poszanowania godności ludzkiej (art. 6 kodeksu granicznego Schengen), a państwa członkowskie muszą zapewnić środki ochrony praw wywodzonych z tego przepisu. W przypadku braku zastosowania prawa UE, sąd krajowy powinien ocenić sprawę w świetle prawa krajowego i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 562/2006 przewiduje jedynie obowiązek ustanowienia możliwości zaskarżenia decyzji o odmowie wjazdu.
Uzasadnienie
Przepis ten jest poświęcony wyłącznie kwestiom odmowy wjazdu i nie obejmuje naruszeń proceduralnych w przypadku decyzji pozytywnej. Trybunał podkreślił, że nie jest właściwy do wykładni prawa krajowego, ale wskazał na obowiązek państw członkowskich zapewnienia ochrony prawnej zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych w odniesieniu do praw wynikających z art. 6 kodeksu granicznego Schengen (poszanowanie godności ludzkiej).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mohamad Zakaria | osoba_fizyczna | skarżący |
| Rząd łotewski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej i sprawiedliwego procesu.
kodeks graniczny Schengen art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Nakłada na straż graniczną obowiązek pełnego poszanowania godności osoby ludzkiej podczas dokonywania odprawy granicznej.
kodeks graniczny Schengen art. 13 § ust. 3
Rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Przewiduje prawo odwołania od decyzji o odmowie wjazdu, prowadzone zgodnie z prawem krajowym. Nie obejmuje prawa do zaskarżenia naruszeń proceduralnych w przypadku decyzji pozytywnej.
Pomocnicze
Imigrācijas likums art. 20
Ustawa o imigracji (Łotwa)
Reguluje prawo do odwołania od decyzji o odmowie wjazdu do przedstawicielstwa dyplomatycznego, z rozpatrzeniem przez dyrektora straży granicznej, bez możliwości dalszego zaskarżenia.
Administratīvā procesa likums art. 76 § ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego (Łotwa)
Reguluje zaskarżalność aktów administracyjnych do organu wyższego stopnia lub sądu.
Administratīvā procesa likums art. 89
Kodeks postępowania administracyjnego (Łotwa)
Definiuje czynność faktyczną organu jako działanie niebędące aktem prawnym, które wywołuje skutki faktyczne i może naruszać prawa lub interesy prawne osoby.
Administratīvā procesa likums art. 92
Kodeks postępowania administracyjnego (Łotwa)
Przyznaje prawo do odszkodowania z tytułu szkody na mieniu i osobie, w tym zadośćuczynienia za krzywdę, poniesionych w następstwie aktu administracyjnego lub czynności faktycznej organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 13 ust. 3 kodeksu granicznego Schengen dotyczy wyłącznie decyzji o odmowie wjazdu i nie obejmuje naruszeń proceduralnych w przypadku decyzji pozytywnej.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że naruszenie jego godności podczas kontroli granicznej, mimo zezwolenia na wjazd, powinno podlegać zaskarżeniu i skutkować odszkodowaniem.
Godne uwagi sformułowania
Straż graniczna, wykonując swoje zadania, zachowuje pełne poszanowanie dla godności osoby ludzkiej. Państwa członkowskie muszą zapewnić środki ochrony prawnej zgodne z art. 47 Karty praw podstawowych w odniesieniu do praw wynikających z art. 6 rozporządzenia nr 562/2006.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes izby
A. Rosas
sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
D. Šváby
sędzia
C. Vajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 13 ust. 3 kodeksu granicznego Schengen oraz obowiązków państw członkowskich w zakresie ochrony prawnej i poszanowania godności ludzkiej na granicach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o wjeździe była pozytywna, a skarga dotyczyła naruszeń proceduralnych. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy prawo UE ma zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw człowieka na granicach UE – godności osobistej i prawa do skutecznej ochrony sądowej w kontekście kontroli granicznych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i prawami podstawowymi.
“Czy naruszenie godności na granicy UE pozostaje bezkarne, jeśli wjazd zostanie zezwolony?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI