C-229/14

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-07-09
cjeuprawo_pracyzwolnienia grupoweWysokatrybunal
zwolnienia grupowepracownikczłonek zarząduszkolenie zawodoweochrona pracownikówprawo pracy UETSUEdyrektywa 98/59/WE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że członek zarządu spółki kapitałowej oraz osoba odbywająca płatne szkolenie zawodowe mogą być uznani za pracowników w rozumieniu dyrektywy o zwolnieniach grupowych, nawet jeśli nie otrzymują wynagrodzenia bezpośrednio od pracodawcy.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o zwolnieniach grupowych w kontekście niemieckich przepisów dotyczących ochrony pracowników. Sąd odsyłający pytał, czy członek zarządu spółki kapitałowej oraz osoba odbywająca szkolenie zawodowe finansowane ze środków publicznych mogą być uznani za pracowników w rozumieniu dyrektywy. Trybunał orzekł, że obie te grupy osób, pod pewnymi warunkami (np. wykonywanie czynności pod kierownictwem, otrzymywanie wynagrodzenia lub pomocy finansowej), powinny być wliczane do liczby pracowników przy ustalaniu progów zwolnień grupowych, co ma na celu zapewnienie spójnej i wyższej ochrony pracownikom w całej UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 98/59/WE w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między pracownikiem a spółką, która rozwiązała z nim umowę o pracę, nie powiadamiając wcześniej właściwego organu o planowanym zwolnieniu grupowym. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy do liczby pracowników, od której zależał obowiązek powiadomienia, należy wliczyć członka zarządu spółki kapitałowej oraz osobę odbywającą szkolenie zawodowe finansowane ze środków publicznych. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że pojęcie 'pracownika' w prawie Unii należy interpretować autonomicznie i obiektywnie, niezależnie od krajowej kwalifikacji prawnej stosunku zatrudnienia. W odniesieniu do członka zarządu, Trybunał stwierdził, że jeśli wykonuje on czynności pod kierownictwem i kontrolą innego organu spółki, otrzymuje wynagrodzenie i nie posiada udziałów, należy go uznać za pracownika. Podobnie, osoba odbywająca szkolenie zawodowe, która wykonuje praktyczne czynności w przedsiębiorstwie i otrzymuje pomoc finansową od organu publicznego, jest traktowana jako pracownik, nawet jeśli nie otrzymuje bezpośredniego wynagrodzenia od pracodawcy. Celem dyrektywy jest zapewnienie porównywalnej ochrony pracownikom w całej UE, dlatego jej zakres nie może być nadmiernie zawężany przez krajowe przepisy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnia obiektywne kryteria stosunku pracy, takie jak wykonywanie czynności przez pewien okres na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem, w zamian za wynagrodzenie.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcie pracownika należy interpretować autonomicznie w prawie UE. Nawet jeśli krajowe prawo traktuje stosunek prawny inaczej, kluczowe są obiektywne kryteria: wykonywanie pracy pod kierownictwem, otrzymywanie wynagrodzenia. W przypadku członka zarządu, możliwość odwołania, podleganie kontroli i brak udziałów mogą świadczyć o stosunku podporządkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Ender Balkaya)

Strony

NazwaTypRola
Ender Balkayaosoba_fizycznaskarżący
Kiesel Abbruch- und Recycling Technik GmbHspolkapozwany
Rząd estońskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa 98/59/WE art. 1 § 1 lit. a)

Dyrektywa Rady 98/59/WE

Pojęcie 'pracownika' należy interpretować autonomicznie i obiektywnie, obejmując członków zarządu spółek kapitałowych oraz osoby odbywające szkolenia zawodowe, jeśli spełniają kryteria stosunku pracy (wykonywanie czynności pod kierownictwem, otrzymywanie wynagrodzenia lub pomocy finansowej).

KSchG art. 17 § 1 pkt 1

Kündigungsschutzgesetz

Niemiecki przepis dotyczący obowiązku powiadomienia o zwolnieniach grupowych, transponujący art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 98/59/WE.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.

GmbHG art. 17 § 5 pkt 1

Gesetz betreffend die Gesellschaft mit beschränkter Haftung

Niemiecki przepis wyłączający członków organu reprezentacji prawnej z definicji pracowników w kontekście KSchG.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie pracownika w prawie UE powinno być interpretowane autonomicznie i obiektywnie, niezależnie od krajowych przepisów. Członek zarządu, wykonujący czynności pod kierownictwem, otrzymujący wynagrodzenie i nieposiadający udziałów, spełnia kryteria pracownika. Osoba odbywająca szkolenie zawodowe, otrzymująca pomoc finansową od organu publicznego i wykonująca pracę pod kierownictwem, jest pracownikiem. Cel dyrektywy o zwolnieniach grupowych to zapewnienie wysokiej ochrony pracownikom, co wymaga szerokiej interpretacji pojęcia pracownika.

Odrzucone argumenty

Krajowe przepisy wyłączające członków zarządu z definicji pracowników powinny być stosowane. Stosunek prawny członka zarządu nie jest umową o pracę w rozumieniu prawa krajowego. Osoba odbywająca szkolenie zawodowe nie otrzymuje wynagrodzenia od pracodawcy, a pomoc finansowa pochodzi ze środków publicznych. Członkowie zarządu, zwłaszcza w małych spółkach, nie potrzebują ochrony przed zwolnieniami grupowymi.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie »pracownika« nie można definiować poprzez odesłanie do prawodawstw państw członkowskich, lecz należy je interpretować w sposób autonomiczny i jednolity w ramach porządku prawnego Unii cechą charakterystyczną stosunku pracy jest okoliczność, że dana osoba wykonuje przez pewien okres na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem świadczenia, w zamian za które otrzymuje wynagrodzenie charakter prawny stosunku zatrudnienia w świetle prawa krajowego nie może mieć żadnego wpływu na to, czy uważa się kogoś za pracownika w rozumieniu prawa Unii fakt, że osoba pełni funkcję członka zarządu spółki kapitałowej nie może jako taki wykluczać pozostawania przez tę osobę w stosunku podporządkowania względem tej spółki ani kontekst prawny stosunku zatrudnienia w prawie krajowym, w ramach którego to stosunku odbywane jest kształcenie zawodowe lub odbywana jest praktyka, ani pochodzenie środków przeznaczonych na wynagrodzenie zainteresowanego [...] nie mają żadnego wpływu na uznanie danej osoby za pracownika

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

S. Rodin

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pracownika w kontekście dyrektywy o zwolnieniach grupowych, w szczególności w odniesieniu do członków zarządu spółek kapitałowych oraz osób odbywających szkolenia zawodowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i wykładni konkretnej dyrektywy UE. Konieczna jest analiza indywidualnych przypadków pod kątem spełnienia obiektywnych kryteriów stosunku pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnych sytuacji zatrudnienia (członek zarządu, stażysta) i ich statusu prawnego w kontekście ochrony pracowniczej, co jest istotne dla wielu prawników i przedsiębiorców.

Czy członek zarządu to już pracownik? TSUE wyjaśnia kluczowe kryteria ochrony przed zwolnieniami grupowymi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI