C-228/24

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 2 i 3 dyrektywy 2011/96/UE, wprowadzającej klauzulę zapobiegającą nadużyciom. Sprawa rozpatrywana przez litewską komisję do spraw sporów podatkowych dotyczyła odmowy zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dywidend wypłaconych przez spółkę zależną z Wielkiej Brytanii litewskiej spółce dominującej "Nordcurrent group" UAB. Litewska inspekcja podatkowa uznała spółkę zależną za "jednostkowe uzgodnienie, które nie jest rzeczywiste", ponieważ nie dysponowała odpowiednimi zasobami ludzkimi i materialnymi, a jej działalność była prowadzona przez pracowników spółki dominującej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania prejudycjalne, wyjaśnił zasady stosowania klauzuli zapobiegającej nadużyciom. W pierwszym pytaniu sąd odsyłający pytał, czy praktyka krajowa odmawiająca zwolnienia podatkowego dla dywidend od spółki zależnej uznanej za fikcyjną jest zgodna z celami klauzuli zapobiegającej nadużyciom, gdy spółka zależna nie jest pośrednikiem, a zyski pochodzą z jej własnej działalności. Trybunał stwierdził, że klauzula zapobiegająca nadużyciom nie stoi na przeszkodzie takiej praktyce, pod warunkiem że spełnione są przesłanki praktyki stanowiącej nadużycie, co oznacza konieczność wykazania nie tylko fikcyjności uzgodnienia, ale także celu uzyskania korzyści podatkowej naruszającej dyrektywę. Drugie pytanie dotyczyło oceny rzeczywistości uzgodnienia. Sąd odsyłający pytał, czy można uwzględniać jedynie sytuację w momencie wypłaty dywidendy, ignorując uzasadnione powody handlowe utworzenia spółki zależnej i jej wcześniejszą działalność. Trybunał orzekł, że praktyka krajowa, która bez wyjątku uwzględnia jedynie sytuację w momencie wypłaty dywidend, jest niezgodna z dyrektywą. Ocena rzeczywistości uzgodnienia powinna uwzględniać wszystkie stosowne fakty i okoliczności, w tym te zaistniałe po utworzeniu spółki, aby zapewnić proporcjonalność i skuteczność klauzuli zapobiegającej nadużyciom. Trzecie pytanie dotyczyło tego, czy samo uznanie spółki zależnej za fikcyjne uzgodnienie jest wystarczające do stwierdzenia uzyskania korzyści podatkowej naruszającej cel dyrektywy. Trybunał podkreślił, że do stwierdzenia nadużycia prawa konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze, istnienie obiektywnych okoliczności wskazujących na brak osiągnięcia celu dyrektywy, oraz po drugie, subiektywny element w postaci woli uzyskania korzyści podatkowej poprzez sztuczne stworzenie warunków. Samo uznanie spółki zależnej za fikcyjną nie jest wystarczające; należy wykazać, że głównym celem było uzyskanie korzyści podatkowej naruszającej przedmiot lub cel dyrektywy. Różnica w stawkach podatkowych między państwami członkowskimi może być jednym z elementów oceny tego celu.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający