C-228/11

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-05-16
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_cywilnaWysokatrybunal
jurysdykcjaczyn niedozwolonyrozporządzenie Bruksela Imiejsce zdarzenia wywołującego szkodęwspółsprawcytransgranicznyprawo prywatne międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 nie pozwala na ustalenie jurysdykcji sądu na podstawie miejsca działania innego sprawcy szkody, jeśli pozwany nie działał na jego obszarze.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 w kontekście jurysdykcji w sprawach o czyn niedozwolony. Sąd krajowy zapytał, czy można ustalić właściwość miejscową sądu na podstawie miejsca działania innego współsprawcy szkody, nawet jeśli pozwany nie działał na jego obszarze. Trybunał orzekł, że taka możliwość nie istnieje, ponieważ prowadziłoby to do niepewności prawnej i stosowania prawa krajowego, co jest sprzeczne z celami rozporządzenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji sądowej w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa wywodziła się ze sporu między panem Melzerem a MF Global UK Ltd, gdzie powód dochodził odszkodowania z tytułu realizacji kontraktów terminowych na giełdzie. Pan Melzer, zamieszkały w Niemczech, twierdził, że został wprowadzony w błąd przez spółkę WWH (z siedzibą w Niemczech) oraz MF Global (z siedzibą w Londynie) co do ryzyka i ukrytych prowizji. Landgericht Düsseldorf, rozpatrując sprawę, uznał, że szkoda wystąpiła w Niemczech, ale miał wątpliwości co do swojej jurysdykcji, ponieważ MF Global nie działała na jego obszarze. Sąd zastanawiał się, czy można zastosować niemiecką koncepcję „przemiennego łącznika jurysdykcyjnego miejsca wystąpienia zdarzenia wywołującego szkodę” (wechselseitige Handlungsortzurechnung), która pozwalałaby na przypisanie jurysdykcji na podstawie miejsca działania innego współsprawcy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pytanie, podkreślił, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować ściśle. Stwierdził, że możliwość ustalenia jurysdykcji na podstawie miejsca działania innego sprawcy, który nie jest stroną sporu, jest niedopuszczalna, gdyż prowadziłoby to do stosowania krajowych koncepcji prawnych, naruszenia pewności prawa i celów rozporządzenia, jakim jest ujednolicenie przepisów o jurysdykcji. Trybunał wskazał, że sprawca zawsze może zostać pozwany przed sądem miejsca, w którym działał, lub przed sądem miejsca swojego zamieszkania, a w przypadku pozwanych łącznie kilku osób, można zastosować art. 6 pkt 1 rozporządzenia, jeśli istnieje ścisły związek między sprawami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 nie zezwala na takie ustalenie jurysdykcji.

Uzasadnienie

Ustalenie jurysdykcji na podstawie miejsca działania innego sprawcy, który nie jest stroną sporu, prowadziłoby do stosowania krajowych koncepcji prawnych, naruszenia pewności prawa i celów rozporządzenia dotyczących ujednolicenia przepisów o jurysdykcji. Jurysdykcja powinna być ustalana na podstawie miejsca działania pozwanego lub miejsca jego zamieszkania, ewentualnie na podstawie art. 6 pkt 1 rozporządzenia w przypadku pozwanych łącznie kilku osób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Melzerosoba_fizycznapowód
MF Global UK Ltdspolkapozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd szwajcarskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Wyrażenie „miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce, w którym szkoda zaistniała, jak i miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące przyczynę leżącą u jej podstaw. Jednakże nie zezwala na ustalenie jurysdykcji na podstawie miejsca działania innego sprawcy, jeśli pozwany nie działał na obszarze właściwości sądu.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Podstawowa zasada jurysdykcji – sądy państwa członkowskiego miejsca zamieszkania pozwanego.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 6 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Możliwość pozwania kilku osób łącznie przed sąd miejsca zamieszkania jednego z pozwanych, o ile między sprawami istnieje ścisła więź.

BGB art. 830

Bürgerliches Gesetzbuch (niemiecki kodeks cywilny)

Przepis dotyczący współsprawców i pomocników, który stanowił podstawę rozważań sądu krajowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować ściśle i zgodnie z celami rozporządzenia. Ustalenie jurysdykcji na podstawie miejsca działania innego sprawcy naruszałoby pewność prawa i prowadziłoby do stosowania prawa krajowego. Rozporządzenie nr 44/2001 ma na celu ujednolicenie przepisów o jurysdykcji.

Odrzucone argumenty

Możliwość zastosowania niemieckiego prawa krajowego (§ 830 BGB) do ustalenia jurysdykcji w sprawach transgranicznych. Uznanie, że miejsce działania innego współsprawcy może stanowić podstawę jurysdykcji sądu, przed którym pozwany nie działał.

Godne uwagi sformułowania

„przemienny łącznik jurysdykcyjny miejsca wystąpienia zdarzenia wywołującego szkodę” „autonomiczna wykładnia art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, zgodna z celami i systematyką rzeczonego rozporządzenia, stoi na przeszkodzie uznaniu, że zdarzenie będące przyczyną powstania szkody miało miejsce na obszarze właściwości tego sądu.”

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

A. Borg Barthet

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach o czyn niedozwolony w kontekście transgranicznym, zwłaszcza gdy w szkodę zamieszanych jest wielu sprawców."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 i nie wyklucza innych podstaw jurysdykcji (np. art. 6 pkt 1).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu jurysdykcji w sprawach transgranicznych o charakterze deliktowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego i handlowego. Wyjaśnia granice stosowania zasady miejsca zdarzenia wywołującego szkodę.

Gdzie pozwać sprawcę szkody? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji w sprawach transgranicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI