C-227/21
Podsumowanie
TSUE orzekł, że nabywca nieruchomości nie może zostać pozbawiony prawa do odliczenia VAT tylko dlatego, że wiedział o trudnościach finansowych sprzedającego.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez litewski organ podatkowy wobec spółki HA.EN., która nabyła nieruchomość w drodze przymusowej licytacji od niewypłacalnego sprzedającego. Organ argumentował, że HA.EN. wiedziała o problemach finansowych sprzedającego i potencjalnym braku zapłaty VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że sama wiedza o trudnościach finansowych sprzedającego nie jest wystarczającą podstawą do odmowy odliczenia VAT, gdyż mogłoby to naruszać zasadę neutralności podatkowej i utrudniać obrót nieruchomościami w postępowaniach upadłościowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy VAT w sprawie prawa do odliczenia naliczonego VAT przy sprzedaży nieruchomości między podatnikami, gdy sprzedający jest objęty postępowaniem upadłościowym. Litewski organ podatkowy odmówił spółce HA.EN. prawa do odliczenia VAT, twierdząc, że wiedziała ona o trudnościach finansowych sprzedającego i potencjalnym braku zapłaty VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu VAT i służy zapewnieniu neutralności podatkowej. Choć zwalczanie oszustw i nadużyć jest celem UE, odmowa odliczenia VAT może nastąpić tylko w oparciu o obiektywne dowody oszustwa lub nadużycia. TSUE stwierdził, że sama wiedza nabywcy o trudnościach finansowych sprzedającego, zwłaszcza w kontekście przymusowej licytacji, nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy odliczenia VAT. Taka praktyka mogłaby naruszać zasadę neutralności podatkowej, utrudniać obrót aktywami dłużników w postępowaniach upadłościowych i obciążać nabywców ryzykiem, które powinno spoczywać na skarbie państwa. W związku z tym, TSUE orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie praktyce krajowej polegającej na odmowie odliczenia VAT tylko z powodu wiedzy nabywcy o trudnościach finansowych sprzedającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taka praktyka jest sprzeczna z prawem Unii.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że sama wiedza nabywcy o trudnościach finansowych sprzedającego nie jest wystarczającą podstawą do odmowy odliczenia VAT, ponieważ może to naruszać zasadę neutralności podatkowej, utrudniać obrót aktywami w postępowaniach upadłościowych i obciążać nabywców ryzykiem należącym do skarbu państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (HA.EN.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| UAB „HA.EN.” | spolka | skarżący |
| Valstybinė mokesčių inspekcija prie Lietuvos Respublikos finansų ministerijos | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd litewski | inne | interwenient |
| Rząd czeski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (3)
Główne
Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia naliczonego VAT jest podstawową zasadą systemu VAT i nie może być ograniczane, chyba że istnieją obiektywne dowody oszustwa lub nadużycia prawa.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 199 § ust. 1 lit. g
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Państwa członkowskie mogą przenieść ciężar VAT na odbiorcę w przypadku dostawy nieruchomości sprzedanej w ramach procedury przymusowej licytacji.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu VAT i służy neutralności podatkowej. Odmowa odliczenia VAT może nastąpić tylko w oparciu o obiektywne dowody oszustwa lub nadużycia prawa. Sama wiedza o trudnościach finansowych sprzedającego nie jest wystarczająca do wykazania nadużycia prawa przez nabywcę. Przymusowa licytacja jest procedurą uregulowaną ustawowo, a jej celem jest optymalne zaspokojenie wierzycieli. Odmowa odliczenia VAT w takich okolicznościach naruszałaby zasadę neutralności podatkowej i utrudniała obrót aktywami.
Odrzucone argumenty
Nabywca wiedział lub powinien był wiedzieć o niewypłacalności sprzedającego i braku zapłaty VAT, co stanowiło nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
Prawo podatników do odliczenia od VAT, który są zobowiązani zapłacić, VAT należnego lub zapłaconego z tytułu otrzymanych przez nich towarów i usług stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu VAT. System odliczeń [...] ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach całej działalności gospodarczej tego przedsiębiorcy. Podatnicy nie mogą w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać się na przepisy prawa Unii. Ponieważ odmowa przyznania prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej, jaką jest istnienie takiego prawa, organy podatkowe zobowiązane są wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że podatnik dopuścił się oszustwa względnie nadużycia prawa lub że wiedział względnie powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z oszustwem. Z ogółu obiektywnych czynników powinno wynikać, że zasadniczy cel spornych transakcji ogranicza się do uzyskania korzyści podatkowej.
Skład orzekający
J. Kokott
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku transakcji z podmiotem niewypłacalnym, zwłaszcza w kontekście postępowań egzekucyjnych i upadłościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości w ramach procedury przymusowej licytacji; wymaga analizy obiektywnych przesłanek oszustwa lub nadużycia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT i potencjalnych oszustw, a orzeczenie TSUE jasno określa granice, po których przekroczeniu można odmówić prawa do odliczenia, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy wiedza o problemach finansowych sprzedawcy pozbawia Cię prawa do odliczenia VAT? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI