C-223/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ograniczające emerytury zakładowe nie naruszają prawa UE, jeśli są uzasadnione obiektywnymi czynnikami i proporcjonalne.
Sprawa dotyczyła austriackich przepisów ograniczających wysokość i indeksację emerytur zakładowych wypłacanych przez przedsiębiorstwa kontrolowane przez państwo. Powód, były pracownik, zakwestionował potrącenia i brak indeksacji swojej emerytury. Trybunał zbadał zgodność tych przepisów z dyrektywami UE dotyczącymi równego traktowania (wiek, płeć) oraz Kartą praw podstawowych (wolność gospodarcza, prawo własności, prawo do skutecznego środka prawnego).
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 2000/78/WE i 2006/54/WE oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w związku z austriackimi przepisami ograniczającymi emerytury zakładowe. Sprawa dotyczyła byłego pracownika, któremu potrącono część emerytury i cofnięto jej indeksację na mocy przepisów krajowych. Trybunał stwierdził, że przepisy te wchodzą w zakres stosowania dyrektyw dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu i pracy, ale nie naruszają zakazu dyskryminacji ze względu na płeć ani wiek, jeśli są obiektywnie uzasadnione i proporcjonalne. Podobnie, ograniczenia wolności gospodarczej i prawa własności wynikające z tych przepisów są dopuszczalne, jeśli służą celom interesu ogólnego, takim jak zapewnienie stabilności finansowej emerytur i zmniejszenie nierówności, a także nie naruszają istoty tych praw. Trybunał podkreślił, że ocena uzasadnienia i proporcjonalności należy do sądu krajowego. Ponadto, brak odrębnego środka prawnego do kontroli zgodności z prawem UE nie narusza prawa do skutecznej ochrony sądowej, jeśli istnieje możliwość takiej kontroli w trybie incydentalnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Przepisy te nie naruszają zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, jeśli ewentualne skutki są uzasadnione obiektywnymi czynnikami niezwiązanymi z płcią, co powinien ustalić sąd krajowy. Nie naruszają również zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, jeśli nie wykazano, że znacząco wyższy odsetek osób w określonym wieku jest negatywnie dotknięty.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że dyskryminacja pośrednia wymaga wykazania, że pozornie neutralne przepisy stawiają w szczególnie niekorzystnej sytuacji osoby jednej płci lub w określonym wieku, a także że nie są one obiektywnie uzasadnione słusznym celem i nie są właściwe i konieczne do jego osiągnięcia. W przypadku płci, sąd krajowy musi ocenić dane statystyczne i ewentualne uzasadnienie przepisów. W przypadku wieku, kluczowe jest wykazanie negatywnego wpływu na znacząco wyższy odsetek osób w danym wieku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
państwo członkowskie (Austria)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| YS | osoba_fizyczna | skarżący |
| NK AG | spolka | pozwany |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (25)
Główne
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Wyznacza ogólne ramy walki z dyskryminacją ze względu na religię, przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje zasadę równego traktowania jako brak dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje dyskryminację pośrednią jako sytuację, gdy przepis, kryterium lub praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób z określonych grup, chyba że jest obiektywnie uzasadniona słusznym celem i środki są właściwe i konieczne.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Określa zakres stosowania dyrektywy, w tym warunki zatrudnienia i pracy, łącznie z wynagradzaniem.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 1
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Wprowadza w życie zasadę równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, w tym w odniesieniu do warunków pracy i systemów zabezpieczenia społecznego pracowników.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definiuje dyskryminację pośrednią ze względu na płeć.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 4 § pierwszy
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Nakazuje eliminację bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do wszelkich aspektów i warunków wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 5 § lit. c)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników, w tym w obliczaniu wysokości świadczeń i warunkach ich wypłaty.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Określa, że przepisy dotyczące równego traktowania w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników stosuje się do systemów zapewniających ochronę przed ryzykiem starości.
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej.
Karta art. 17 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo własności.
Karta art. 20
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje równość każdej osoby wobec prawa.
Karta art. 21 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje wszelkiej dyskryminacji, w szczególności ze względu na płeć, wiek lub majątek.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Karta art. 51 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Określa zakres stosowania Karty, który obejmuje państwa członkowskie wyłącznie w sytuacji, gdy stosują prawo Unii.
Karta art. 52 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Określa warunki ograniczania praw i wolności chronionych na mocy Karty.
SpBegrG art. 1
Sonderpensionenbegrenzungsgesetz
Wprowadza zmiany do federalnej ustawy konstytucyjnej dotyczącej ograniczenia wynagrodzeń urzędników i rozszerza jej zakres na pracowników przedsiębiorstw kontrolowanych przez państwo.
BezBegrBVG art. 10 § 6
Bundesverfassungsgesetz über die Begrenzung von Bezügen öffentlicher Funktionäre
Upoważnia ustawodawcę kraju związkowego do wydania przepisów podobnych do federalnych w stosunku do pracowników osób prawnych, w których kraj związkowy posiada kontrolne udziały.
NÖ Landes- und GemeindebezügeG art. 24a
Niederösterreichisches Landes- und Gemeindebezügegesetz
Przewiduje potrącenie składki na zabezpieczenie emerytalne od części emerytur zakładowych przekraczającej maksymalną podstawę składki, w przypadku osób prawnych kontrolowanych przez kraj związkowy.
Pensionsanpassungsgesetz 2018 art. 711
Pensionsanpassungsgesetz 2018
Reguluje waloryzację emerytur w 2018 r., wprowadzając odstępstwa od standardowych zasad i ograniczając podwyższenie emerytur powyżej określonych progów, w tym świadczeń objętych SpBegrG.
Pomocnicze
TFUE art. 157 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za tę samą pracę lub pracę o równej wartości.
Dyrektywa 79/7/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG
Określa zakres stosowania dyrektywy, w tym systemy ustawowe zapewniające ochronę przed ryzykiem starości.
ASVG art. 45
Allgemeines Sozialversicherungsgesetz
Określa maksymalną miesięczną podstawę składki na ubezpieczenie społeczne.
ASVG art. 108 § 1 i 3
Allgemeines Sozialversicherungsgesetz
Dotyczy waloryzacji emerytur.
Betriebspensionsgesetz art. 2
Betriebspensionsgesetz
Definiuje świadczenia zdefiniowane w ramach emerytur zakładowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe służą realizacji zgodnych z prawem celów polityki społecznej (stabilność finansowa emerytur, zmniejszenie nierówności). Środki zastosowane w przepisach krajowych są właściwe i konieczne do osiągnięcia tych celów. Ograniczenia wolności gospodarczej i prawa własności są proporcjonalne i nie naruszają istoty tych praw. Istnieje możliwość kontroli zgodności z prawem UE w trybie incydentalnym, co zapewnia prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Odrzucone argumenty
Przepisy krajowe stanowią dyskryminację ze względu na płeć i wiek. Przepisy krajowe naruszają wolność gospodarczą i prawo własności. Brak odrębnego środka prawnego do kontroli zgodności z prawem UE narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Godne uwagi sformułowania
Dyskryminacja pośrednia występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej płci lub wieku, w stosunku do innych osób, chyba że jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki mające służyć osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne. Rozważania o charakterze budżetowym nie mogą uzasadnić dyskryminacji wyrządzającej szkodę jednej z płci. Wolność prowadzenia działalności gospodarczej nie jest uprawnieniem bezwzględnym, lecz może podlegać ingerencjom władz publicznych w interesie ogólnym. Gwarantowana przez art. 47 karty zasada skutecznej ochrony sądowej nie wymaga, jako taka, istnienia odrębnego środka prawnego mającego za główny przedmiot kontrolę zgodności przepisów prawa krajowego z prawem Unii, jeżeli istnieje jeden lub więcej środków zaskarżenia pozwalających w trybie incydentalnym zapewnić poszanowanie praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes_izby
L.S. Rossi
sędzia
J. Malenovský
sędzia
F. Biltgen
sprawozdawca
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu i pracy, stosowania Karty praw podstawowych UE do krajowych regulacji dotyczących emerytur zakładowych, a także zasad uzasadniania ograniczeń praw podstawowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych austriackich przepisów dotyczących emerytur zakładowych w przedsiębiorstwach kontrolowanych przez państwo. Konieczna jest ocena przez sąd krajowy, czy konkretne przepisy spełniają kryteria uzasadnienia i proporcjonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii równości traktowania, praw pracowniczych i ochrony praw podstawowych w kontekście emerytur zakładowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i prawie UE.
“Emerytura zakładowa pod lupą TSUE: Czy państwo może ograniczać świadczenia byłych pracowników?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI