C-222/23
Podsumowanie
TSUE orzekł, że prawo krajowe nie może automatycznie wiązać miejsca zamieszkania obywatela z jego stałym adresem w kraju, jeśli faktycznie mieszka on w innym państwie członkowskim, naruszając tym zasady swobodnego przemieszczania się i jurysdykcji UE.
Sofiyski rayonen sad zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy bułgarskie przepisy pozwalające na ustalenie jurysdykcji sądu krajowego na podstawie stałego adresu obywatela, nawet jeśli faktycznie mieszka on w innym państwie UE, są zgodne z prawem Unii. TSUE stwierdził, że takie przepisy naruszają zasady jurysdykcji określone w rozporządzeniu Bruksela I bis oraz prawo do swobodnego przemieszczania się, ponieważ uniemożliwiają ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania i prowadzą do dyskryminacji.
Sprawa dotyczyła pytania prejudycjalnego złożonego przez bułgarski sąd rejonowy w Sofii w związku z postępowaniem o wydanie nakazu zapłaty przeciwko obywatelowi Bułgarii, który posiadał stały adres w Bułgarii, ale faktycznie mieszkał w innym państwie członkowskim UE. Bułgarskie prawo (Zakon za grazhdanskata registratsia) wymagało od obywateli posiadania stałego adresu w Bułgarii, który nie mógł być zmieniony, nawet jeśli osoba faktycznie zamieszkiwała za granicą. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie uregulowanie jest zgodne z rozporządzeniem Bruksela I bis (nr 1215/2012) i zasadami UE dotyczącymi jurysdykcji i swobodnego przemieszczania się. TSUE orzekł, że art. 62 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które automatycznie wiążą miejsce zamieszkania obywatela z jego stałym adresem w kraju, nawet jeśli faktycznie mieszka on w innym państwie członkowskim. Taka praktyka narusza zasadę jurysdykcji opartą na miejscu zamieszkania pozwanego i podważa skuteczność rozporządzenia. Ponadto, TSUE stwierdził, że art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 stoją na przeszkodzie przyznaniu jurysdykcji sądowi krajowemu w sytuacjach innych niż te przewidziane w rozporządzeniu. Wreszcie, TSUE wyjaśnił, że sąd, który ustalił swoją jurysdykcję, może korzystać z mechanizmów przewidzianych w rozporządzeniu o doręczaniu dokumentów (2020/1784) w celu ustalenia adresu dłużnika w innym państwie członkowskim.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie art. 62 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012, ponieważ naruszają zasadę jurysdykcji opartą na miejscu zamieszkania i podważają skuteczność rozporządzenia.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 1215/2012 opiera się na kryterium miejsca zamieszkania, a nie obywatelstwa. Państwo członkowskie nie może zmienić tego wyboru poprzez przepisy krajowe, które automatycznie wiążą miejsce zamieszkania z obowiązkowym, stałym adresem, nawet jeśli jest on fikcyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „Toplofikatsia Sofia” EAD | spolka | powód |
| V.Z.A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
TFUE art. 18 § akapit pierwszy
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Ogólna zasada jurysdykcji: sądy państwa członkowskiego są właściwe dla osób mających miejsce zamieszkania na jego terytorium.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Osoby mające miejsce zamieszkania w państwie członkowskim mogą być pozywane przed sądy innego państwa członkowskiego tylko zgodnie z przepisami sekcji 2-7 rozdziału II.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 62 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Do ustalenia miejsca zamieszkania strony stosuje się prawo państwa członkowskiego, którego sądy rozpoznają sprawę.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 62 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania w państwie członkowskim sądu, sąd stosuje prawo tego innego państwa członkowskiego do ustalenia miejsca zamieszkania.
Rozporządzenie 2020/1784 art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784
Pomoc w ustalaniu adresu: państwo członkowskie zapewnia pomoc w ustalaniu adresu, jeśli adres odbiorcy w innym państwie członkowskim nie jest znany.
ZGR art. 90 § ust. 1
Zakon za grazhdanskata registratsia
Obowiązek zgłoszenia stałego i aktualnego adresu.
ZGR art. 93 § ust. 2 i 5
Zakon za grazhdanskata registratsia
Stały adres znajduje się zawsze na terytorium Bułgarii i jest adresem do korespondencji z organami państwa.
ZGR art. 94 § ust. 3
Zakon za grazhdanskata registratsia
Aktualny adres obywateli bułgarskich mieszkających za granicą jest rejestrowany jedynie z nazwą państwa, w którym mieszkają.
KMChP art. 4 § ust. 1
Kodeks na mezhdunarodnoto chastno pravo
Jurysdykcja międzynarodowa sądów bułgarskich, gdy pozwany ma miejsce zwykłego pobytu w Bułgarii.
KMChP art. 48 § ust. 7
Kodeks na mezhdunarodnoto chastno pravo
Definicja miejsca zwykłego pobytu osoby fizycznej.
GPK art. 38
Grazhdanski protsesualen kodeks
Adres do doręczeń: stały, aktualny lub adres wskazany w aktach sprawy.
GPK art. 411 § ust. 1 i 2
Grazhdanski protsesualen kodeks
Właściwość sądu rejonowego w sprawach o wydanie nakazu zapłaty; odmowa wydania nakazu w przypadku braku stałego adresu lub miejsca zwykłego pobytu w Bułgarii.
Pomocnicze
Karta art. 47 § akapit drugi
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § pkt 1 lit. b) tiret drugie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jurysdykcja w sprawach dotyczących umowy: miejsce wykonania zobowiązania (w przypadku usług) to miejsce, w którym usługi były świadczone lub miały być świadczone.
Rozporządzenie 2020/1784 art. 1 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784
Rozporządzenie nie stosuje się, gdy nie jest znany adres osoby, której ma zostać doręczony dokument, z wyjątkiem art. 7.
Rozporządzenie 2020/1784 art. 22 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784
Obowiązki sądu w przypadku niewdania się w spór przez pozwanego, gdy dokument został przekazany do innego państwa członkowskiego.
GPK art. 53
Grazhdanski protsesualen kodeks
Doręczenia cudzoziemcom zamieszkałym w kraju.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo krajowe nie może naruszać skuteczności prawa Unii. Kryterium miejsca zamieszkania w rozporządzeniu nr 1215/2012 jest kluczowe dla jurysdykcji. Obywatele UE mają prawo do swobodnego przemieszczania się i wyboru miejsca zamieszkania. Przepisy krajowe nie mogą prowadzić do dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Sądy mogą korzystać z mechanizmów pomocy w ustalaniu adresu w innych państwach członkowskich.
Godne uwagi sformułowania
państwo członkowskie nie może zmienić tego podstawowego wyboru poprzez stosowanie przepisów krajowych, zgodnie z którymi jego obywatele mają obowiązkowe miejsce zamieszkania na jego terytorium. system ustanowiony rozporządzeniem nr 1215/2012 opiera się na decyzji prawodawcy Unii, by jednolite przepisy jurysdykcyjne oprzeć na kryterium miejsca zamieszkania, a nie na kryterium obywatelstwa pozwanego. ustawodawstwo bułgarskie, w kształcie opisanym przez ten sąd, zrównuje miejsce zamieszkania obywateli bułgarskich z ich stałym adresem, który zawsze znajduje się w Bułgarii, niezależnie od tego, czy mieszkają oni w Bułgarii, czy za granicą, i nie pozwala tym obywatelom na zarejestrowanie pełnego adresu znajdującego się w innym państwie członkowskim.
Skład orzekający
C. Lycourgos
prezes izby
O. Spineanu-Matei
sprawozdawczyni
J.-C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sędzia
L. S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji w sprawach transgranicznych, gdy miejsce zamieszkania pozwanego jest niejasne lub sporne z powodu przepisów krajowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji rozporządzenia Bruksela I bis i jego relacji z prawem krajowym dotyczącym miejsca zamieszkania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania jurysdykcji sądowej w kontekście swobodnego przemieszczania się obywateli UE i potencjalnych konfliktów między prawem krajowym a unijnym.
“Czy Twój stały adres w Polsce oznacza, że możesz być pozwany tylko w Polsce, nawet jeśli mieszkasz w Niemczech?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI