C-221/24 i C-222/24
Podsumowanie
W dwóch połączonych sprawach C-221/24 i C-222/24 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał pytania prejudycjalne dotyczące wykładni art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz ważności tego przepisu w świetle prawa własności gwarantowanego przez Kartę praw podstawowych. Sprawy dotyczyły sytuacji, w których szwedzka agencja ochrony środowiska (Naturvårdsverket) przejęła odpady, które zostały nielegalnie przemieszczone z Szwecji do innych państw, a następnie nakazała ich powrót do Szwecji w celu unieszkodliwienia lub odzysku. Pierwotni nadawcy (UQ i IC) kwestionowali tę decyzję, powołując się m.in. na naruszenie prawa własności. Sądy krajowe pytały, czy lit. c) i d) art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 stosuje się alternatywnie, czy też lit. c) nakłada na organ wysyłki obowiązek poddania odebranych odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu, nawet wbrew woli nadawcy. Ponadto pytano o zgodność takiej wykładni z art. 17 Karty praw podstawowych. Trybunał orzekł, że lit. c) i d) stosuje się alternatywnie, a lit. c) nakłada na organ wysyłki obowiązek poddania odebranych odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu. Wyjaśniono, że celem rozporządzenia jest ochrona środowiska i zdrowia ludzkiego, a prawo własności, choć chronione, może podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym. W tym przypadku, ze względu na nielegalny charakter przemieszczania i potencjalne ryzyko ponownego nielegalnego przemieszczenia lub braku właściwego przetworzenia odpadów, obowiązek organu wysyłki poddania odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu jest proporcjonalny i zgodny z prawem UE, nie stanowiąc nadmiernego naruszenia prawa własności. Analiza nie wykazała niczego, co mogłoby wpłynąć na ważność art. 24 ust. 2 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązków organów krajowych w zakresie nielegalnego przemieszczania odpadów, zgodność tych obowiązków z prawem własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego przemieszczania odpadów i obowiązków organu wysyłki.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 24 ust. 2 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006 nakłada na właściwy organ państwa wysyłki obowiązek poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpadów odebranych w następstwie nielegalnego przemieszczania, nawet wbrew woli pierwotnego nadawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 24 ust. 2 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006 należy interpretować w ten sposób, że nakłada on na właściwy organ państwa wysyłki obowiązek poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpadów odebranych w następstwie nielegalnego przemieszczania.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że celem rozporządzenia jest ochrona środowiska i zdrowia, a przepisy te należy interpretować w świetle celów konwencji bazylejskiej. Obowiązek odbioru przez organ wysyłki implikuje konieczność odzysku lub unieszkodliwienia, aby zapobiec dalszemu szkodzeniu środowisku.
Czy wykładnia art. 24 ust. 2 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006, zgodnie z którą organ wysyłki ma obowiązek poddać odebrane nielegalnie przemieszczone odpady odzyskowi lub unieszkodliwieniu pomimo sprzeciwu pierwotnego nadawcy, jest zgodna z ochroną prawa własności na podstawie art. 17 ust. 1 Karty praw podstawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka wykładnia jest zgodna z art. 17 ust. 1 Karty praw podstawowych.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że choć odbiór odpadów przez organ wysyłki stanowi ograniczenie prawa własności, nie jest to pozbawienie własności w rozumieniu Karty. Ograniczenie to jest uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego, jest proporcjonalne i przewidziane prawem. Decyzje organu podlegają kontroli sądowej.
Czy lit. c) i d) art. 24 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1013/2006 stosuje się alternatywnie, czy też zastosowanie lit. d) wymaga, aby procedura na mocy lit. c) nie była możliwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Lit. c) i d) stosuje się alternatywnie, przy czym lit. d) ma zastosowanie w przypadku braku możliwości zastosowania lit. c).
Uzasadnienie
Analiza systematyczna i celowościowa przepisów wskazuje na alternatywne stosowanie lit. c) i d), gdzie lit. d) stanowi rozwiązanie subsydiarne.
W jakich okolicznościach art. 24 ust. 2 akapit pierwszy lit. d) rozporządzenia nr 1013/2006 może być zastosowany przez organ wysyłki w celu poddania odzyskowi lub unieszkodliwienia w państwie wysyłki odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczania odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Lit. d) ma zastosowanie, gdy odbiór odpadów przez organ wysyłki na podstawie lit. c) jest niewykonalny.
Uzasadnienie
Lit. d) dotyczy sytuacji, gdy odpady nie mogą zostać zwrócone do państwa wysyłki, a muszą zostać poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w innym miejscu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Naturvårdsverket | organ_krajowy | skarżący |
| UQ | inne | strona w postępowaniu głównym |
| IC | inne | strona w postępowaniu głównym |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie nr 1013/2006 art. 24 § 2
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
Lit. c) i d) stosuje się alternatywnie. Lit. c) nakłada na organ wysyłki obowiązek poddania odebranych odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu. Lit. d) ma zastosowanie, gdy odbiór na podstawie lit. c) jest niewykonalny.
Karta art. 17 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym, o ile są one przewidziane ustawą, konieczne, proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa. Obowiązek organu wysyłki poddania odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu jest zgodny z tym przepisem.
Pomocnicze
Karta art. 52 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę tych praw i wolności, być konieczne i proporcjonalne do celów interesu ogólnego lub ochrony praw innych osób.
dyrektywa 2008/98 art. 15 § 1
Dyrektywa 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów
Pierwotny wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów dokonuje przetwarzania odpadów samodzielnie lub zleca je.
dyrektywa 2008/98 art. 16 § 1
Dyrektywa 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów
Państwa członkowskie stosują właściwe środki, aby ustanowić zintegrowaną i wystarczającą sieć instalacji do unieszkodliwiania odpadów.
konwencja bazylejska art. 9 § 2
Konwencja o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych
W przypadku nielegalnego przemieszczania odpadów, państwo eksportujące zapewnia ich zabranie z powrotem przez eksportera lub usunięcie w inny sposób.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
EKPC art. 1 § Protokołu dodatkowego
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek organu wysyłki poddania nielegalnie przemieszczonych odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu jest zgodny z celem ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. • Prawo własności może podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym, a obowiązek ten jest proporcjonalny. • Lit. c) i d) art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 stosuje się alternatywnie.
Odrzucone argumenty
Obowiązek organu wysyłki poddania odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu narusza prawo własności pierwotnego nadawcy. • Lit. c) i d) art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 mogą być stosowane łącznie. • Przejęcie odpadów przez organ wysyłki stanowi pozbawienie własności.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpadów odebranych w następstwie takiego przemieszczenia • ochrona środowiska i zdrowia ludzkiego ma nadrzędne znaczenie • ograniczenia prawa własności nie są nieproporcjonalne do celu
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes izby
T. von Danwitz
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby
I. Ziemele
sędzia
A. Kumin
sędzia
S. Gervasoni
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków organów krajowych w zakresie nielegalnego przemieszczania odpadów, zgodność tych obowiązków z prawem własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego przemieszczania odpadów i obowiązków organu wysyłki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i prawa własności, pokazując, jak prawo UE równoważy te wartości w kontekście transgranicznego przepływu odpadów.
“Czy organ państwa może zmusić Cię do pozbycia się własnych odpadów? TSUE odpowiada.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny