C-221/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że utrata obywatelstwa państwa członkowskiego, skutkująca utratą obywatelstwa UE, jest dopuszczalna, pod warunkiem że krajowe organy dokonają indywidualnej oceny proporcjonalności konsekwencji tej utraty.
Sprawa dotyczyła osób, które utraciły obywatelstwo niderlandzkie (a tym samym obywatelstwo UE) z mocy prawa, ponieważ przez dziesięć lat mieszkały poza Niderlandami, posiadając jednocześnie obywatelstwo innego państwa. Sąd odsyłający pytał, czy takie automatyczne pozbawienie obywatelstwa UE jest zgodne z zasadą proporcjonalności. Trybunał stwierdził, że utrata obywatelstwa krajowego jest dopuszczalna, jeśli państwo członkowskie ma ku temu uzasadnione cele (np. brak rzeczywistego związku z krajem). Jednakże, aby zachować zgodność z prawem UE, krajowe organy muszą mieć możliwość indywidualnej oceny proporcjonalności konsekwencji utraty obywatelstwa dla danej osoby i jej rodziny, a w razie potrzeby umożliwić odzyskanie obywatelstwa.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 i 21 TFUE oraz art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa rozpatrywana przez holenderską radę stanu dotyczyła osób, które utraciły obywatelstwo niderlandzkie (a tym samym obywatelstwo Unii) z mocy prawa, ponieważ przez dziesięć lat mieszkały poza Niderlandami, posiadając jednocześnie obywatelstwo państwa trzeciego. Holenderska ustawa o obywatelstwie przewidywała taką utratę obywatelstwa, co skutkowało utratą statusu obywatela UE. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności tej regulacji z zasadą proporcjonalności, zwłaszcza w kontekście indywidualnej sytuacji osób dotkniętych utratą obywatelstwa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że choć państwa członkowskie mają kompetencję do określania zasad nabycia i utraty obywatelstwa, muszą one wykonywać tę kompetencję z poszanowaniem prawa Unii. Utrata obywatelstwa krajowego, która skutkuje utratą obywatelstwa UE, jest dopuszczalna, jeśli służy uzasadnionym celom, takim jak utrzymanie rzeczywistego związku między obywatelem a państwem lub ochrona jednolitości obywatelstwa w rodzinie. Jednakże, aby zapewnić zgodność z zasadą proporcjonalności, krajowe organy i sądy muszą mieć możliwość dokonania indywidualnej oceny konsekwencji utraty obywatelstwa dla danej osoby i jej rodziny. Jeśli taka indywidualna ocena nie jest możliwa lub jeśli konsekwencje utraty obywatelstwa są nieproporcjonalne, utrata ta może być niezgodna z prawem Unii. W szczególności należy uwzględnić najlepszy interes dziecka w przypadku małoletnich. W razie stwierdzenia nieproporcjonalności, organy krajowe powinny umożliwić odzyskanie obywatelstwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Utrata obywatelstwa krajowego jest dopuszczalna, pod warunkiem że krajowe organy i sądy są w stanie dokonać indywidualnej oceny proporcjonalności konsekwencji tej utraty dla zainteresowanej osoby i jej rodziny, a w razie potrzeby umożliwić odzyskanie obywatelstwa.
Uzasadnienie
Państwa członkowskie mają prawo regulować kwestie obywatelstwa, ale muszą przestrzegać prawa UE. Utrata obywatelstwa krajowego może być uzasadniona brakiem rzeczywistego związku z państwem lub potrzebą zachowania jednolitości obywatelstwa w rodzinie. Jednakże, aby zapewnić zgodność z zasadą proporcjonalności, konieczna jest indywidualna ocena sytuacji każdej osoby, uwzględniająca jej prawa i prawa rodziny, a w przypadku dzieci – ich najlepszy interes.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. Tjebbes | osoba_fizyczna | skarżący |
| G.J.M. Koopman | osoba_fizyczna | skarżący |
| E. Saleh Abady | osoba_fizyczna | skarżący |
| L. Duboux | osoba_fizyczna | skarżący |
| Minister van Buitenlandse Zaken | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
TFUE art. 20
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ustanawia obywatelstwo Unii, które jest dodatkowe do obywatelstwa krajowego i przyznaje prawa, w tym prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Karta art. 24 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Najlepszy interes dziecka jako priorytet we wszystkich działaniach dotyczących dzieci.
ustawa o obywatelstwie niderlandzkim art. 15 § 1c
Rijkswet op het Nederlanderschap
Pełnoletni traci obywatelstwo niderlandzkie, jeśli posiada obywatelstwo innego państwa i przez 10 lat mieszka poza Niderlandami i terytoriami UE.
ustawa o obywatelstwie niderlandzkim art. 16 § 1d
Rijkswet op het Nederlanderschap
Małoletni traci obywatelstwo niderlandzkie w razie utraty obywatelstwa przez rodzica na podstawie art. 15 ust. 1 lit. c).
Pomocnicze
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie ograniczania bezpaństwowości art. 6
Utrata obywatelstwa przez rodzica nie może pociągać za sobą utraty przez dzieci, jeśli nie nabędą one innego obywatelstwa.
Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie ograniczania bezpaństwowości art. 7 § 3-6
Zakaz utraty obywatelstwa, jeśli prowadzi to do bezpaństwowości.
Europejska konwencja o obywatelstwie art. 7 § 1e
Możliwość utraty obywatelstwa w przypadku braku rzeczywistego związku z państwem.
Europejska konwencja o obywatelstwie art. 7 § 2
Możliwość utraty obywatelstwa przez dzieci, jeśli rodzice je utracili.
ustawa o obywatelstwie niderlandzkim art. 15 § 4
Rijkswet op het Nederlanderschap
Wydanie dokumentu podróży lub dowodu osobistego przerywa bieg 10-letniego terminu utraty obywatelstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność indywidualnej oceny proporcjonalności konsekwencji utraty obywatelstwa UE. Znaczenie najlepszego interesu dziecka w przypadku małoletnich. Możliwość odzyskania obywatelstwa w przypadku stwierdzenia nieproporcjonalności.
Odrzucone argumenty
Automatyczna utrata obywatelstwa UE z mocy prawa, bez indywidualnej oceny. Utrata obywatelstwa UE wyłącznie z powodu długotrwałego pobytu za granicą, bez uwzględnienia innych czynników.
Godne uwagi sformułowania
obywatelstwo Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich państwa członkowskie winny zatem wykonywać swoje kompetencje z dziedziny dotyczącej obywatelstwa z poszanowaniem prawa Unii państwo członkowskie ma prawo chronić szczególny stosunek solidarności i lojalności pomiędzy tym państwem a jego obywatelami utrata z mocy prawa obywatelstwa danego państwa członkowskiego jest niezgodna z zasadą proporcjonalności, jeżeli właściwe przepisy krajowe w żadnym momencie nie pozwalają na dokonanie indywidualnej oceny konsekwencji
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Prechal
prezes izby
M. Vilaras
prezes izby
K. Jürimäe
prezes izby
C. Lycourgos
sprawozdawca
A. Rosas
sędzia
E. Juhász
sędzia
J. Malenovský
sędzia
E. Levits
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
D. Šváby
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata obywatelstwa krajowego a obywatelstwo UE, zasada proporcjonalności, indywidualna ocena konsekwencji utraty obywatelstwa, prawa dzieci."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy utrata obywatelstwa krajowego prowadzi do utraty obywatelstwa UE i gdy nie ma indywidualnej oceny proporcjonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatelstwa UE i jego utraty w wyniku przepisów krajowych, co ma istotne implikacje dla milionów obywateli.
“Czy możesz stracić obywatelstwo UE, bo mieszkasz za granicą? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI