C-220/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-01-11
cjeupomoc_panstwapomoc państwa - obowiązek notyfikacjiWysokatrybunal
pomoc państwanotyfikacjarynek wewnętrznykara pieniężnaprawo energetyczneodnawialne źródła energiiTFUETSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie może nałożyć kary pieniężnej na przedsiębiorstwo za naruszenie przepisów dotyczących pomocy państwa, jeśli naruszenie miało miejsce przed wydaniem przez Komisję Europejską decyzji stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na polską spółkę R. za naruszenie przepisów dotyczących świadectw pochodzenia energii odnawialnej, które stanowiły pomoc państwa. Spółka twierdziła, że kara jest nieuzasadniona, ponieważ pomoc została wprowadzona z naruszeniem procedury notyfikacji Komisji Europejskiej. Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy można nałożyć karę za naruszenie przepisów dotyczących pomocy państwa, która została wprowadzona przed uzyskaniem zgody Komisji, nawet jeśli pomoc została później uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym.

Sprawa C-220/23 dotyczyła wykładni art. 108 ust. 3 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE, w kontekście polskiego systemu wsparcia dla producentów energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, który został wprowadzony w 2005 r. bez uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej. Spółka R. została ukarana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) karą pieniężną za naruszenie obowiązku uzyskania i przedstawienia świadectw pochodzenia energii elektrycznej w 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie częściowo uchylił tę decyzję, uznając, że art. 108 ust. 3 TFUE stał na przeszkodzie nałożeniu kary, ponieważ system pomocy został wprowadzony z naruszeniem procedury. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpatrując apelację Prezesa URE, zawiesił postępowanie i zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prejudycjalnym. Pytanie dotyczyło tego, czy brak notyfikacji pomocy państwa, mimo późniejszego uznania jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym przez Komisję, wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów realizujących tę pomoc w okresie poprzedzającym decyzję Komisji. Trybunał, powołując się na swoje utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że pomoc wprowadzona z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE jest niezgodna z prawem, a decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym nie konwaliduje aktów wykonawczych wydanych z naruszeniem tego zakazu. W konsekwencji, kary za nieprzestrzeganie obowiązków stanowiących część takiego systemu pomocy, wymierzone za naruszenia popełnione przed wydaniem decyzji Komisji, są sprzeczne z prawem Unii. Trybunał odpowiedział, że art. 108 ust. 3 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu kary pieniężnej przedsiębiorstwu za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 108 ust. 3 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał, że pomoc wprowadzona z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE jest niezgodna z prawem. Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym nie konwaliduje aktów wykonawczych wydanych z naruszeniem zakazu. Kary za nieprzestrzeganie obowiązków stanowiących część takiego systemu pomocy, wymierzone za naruszenia popełnione przed wydaniem decyzji Komisji, są same w sobie sprzeczne z prawem Unii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (R. sp. z o.o.)

Strony

NazwaTypRola
R. sp. z o.o.spolkaskarżący
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_krajowypozwany

Przepisy (4)

Główne

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz wprowadzania w życie pomocy państwa przed jej notyfikacją i uzyskaniem zgody Komisji. Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym nie konwaliduje wcześniejszych naruszeń.

Prawo energetyczne art. 9a § 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne

Obowiązek uzyskania i przedstawienia świadectwa pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej dla energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych.

Prawo energetyczne art. 56 § 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne

Kara pieniężna za nieprzestrzeganie obowiązku uzyskania i przedstawienia świadectwa pochodzenia lub nieuiszczenie opłaty zastępczej.

Pomocnicze

TFUE art. 4 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy, nakazująca sądom krajowym stosowanie wszelkich właściwych środków w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z prawa Unii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc państwa wprowadzona z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE jest niezgodna z prawem. Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym nie konwaliduje wcześniejszych naruszeń. Kary za naruszenie obowiązków stanowiących część pomocy państwa wprowadzonej z naruszeniem procedury notyfikacji, wymierzone za naruszenia popełnione przed wydaniem decyzji Komisji, są sprzeczne z prawem Unii.

Odrzucone argumenty

Możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorstwo za naruszenie przepisów dotyczących pomocy państwa, nawet jeśli pomoc została wprowadzona z naruszeniem procedury notyfikacji, ale została później uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym.

Godne uwagi sformułowania

brak notyfikacji pomocy państwa [...] wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej pomoc wprowadzona w życie przed wydaniem decyzji końcowej [...] należy [...] uznać za niezgodną z prawem w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji systemy kar [...] należy tylko z tego powodu uznać za sprzeczne z tym prawem

Skład orzekający

A. Prechal

prezes_izby

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 3 TFUE w kontekście kar za naruszenie przepisów dotyczących pomocy państwa wprowadzonych z naruszeniem procedury notyfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pomoc państwa została wprowadzona przed decyzją Komisji, a kara została nałożona za naruszenie popełnione w tym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy państwa i procedury notyfikacji, z bezpośrednim wpływem na polskie przedsiębiorstwa i organy regulacyjne. Pokazuje konsekwencje naruszenia prawa UE.

Czy można ukarać firmę za pomoc państwa, której nie zgłoszono, ale która została później zaakceptowana?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI