C-219/17

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że akty przygotowawcze organów krajowych w ramach procedury nadzoru bankowego nad nabyciem znacznych pakietów akcji podlegają wyłącznej kontroli sądów UE, a nie sądów krajowych.

Sprawa dotyczyła pytania, czy sądy krajowe mogą kontrolować akty przygotowawcze organów krajowych (w tym przypadku włoskiego banku centralnego) w ramach procedury nadzoru nad nabyciem znacznych pakietów akcji w instytucji kredytowej, która ostatecznie podlega decyzji Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Sąd odsyłający zadał pytanie, czy skarga krajowa oparta na naruszeniu powagi rzeczy osądzonej może być rozpoznana przez sąd krajowy. Trybunał uznał, że akty przygotowawcze organów krajowych w ramach procedury, która prowadzi do ostatecznej decyzji instytucji UE, podlegają wyłącznej kontroli sądów UE. Oznacza to, że sądy krajowe nie mogą badać zgodności z prawem takich aktów, nawet jeśli skarga krajowa dotyczy naruszenia powagi rzeczy osądzonej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 263 TFUE w kontekście kontroli sądowej aktów przygotowawczych organów krajowych w ramach procedury nadzoru nad nabyciem znacznych pakietów akcji w instytucjach kredytowych, która kończy się decyzją Europejskiego Banku Centralnego (EBC). W postępowaniu głównym włoski sąd administracyjny (Consiglio di Stato) miał rozpoznać skargę dotyczącą nieważności aktów przygotowawczych włoskiego banku centralnego (Banca d’Italia), które stanowiły podstawę decyzji EBC o sprzeciwie wobec nabycia znacznego pakietu akcji przez Silvio Berlusconiego i Fininvest. Skarga ta opierała się na zarzucie naruszenia powagi rzeczy osądzonej przez wcześniejszy wyrok włoskiego sądu. Sąd odsyłający zadał pytanie, czy rozpatrzenie takich aktów przygotowawczych należy do właściwości sądów UE, czy sądów krajowych, a także czy odpowiedź jest inna, gdy skarga krajowa dotyczy naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, przypomniał, że wyłączną właściwość do kontrolowania zgodności z prawem aktów instytucji UE (w tym EBC) posiada sąd UE na mocy art. 263 TFUE. Stwierdził, że nawet jeśli akty przygotowawcze zostały wydane przez organy krajowe, to w sytuacji, gdy stanowią one etap postępowania, w którym instytucja UE wykonuje ostateczne uprawnienia decyzyjne i nie jest związana tymi aktami, kontrola sądowa należy wyłącznie do sądów UE. Podkreślono, że współistnienie krajowych środków odwoławczych wobec aktów przygotowawczych i skargi do sądu UE wobec ostatecznej decyzji instytucji UE mogłoby prowadzić do rozbieżności ocen i podważać wyłączną kompetencję Trybunału. W związku z tym Trybunał orzekł, że art. 263 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by sądy krajowe przeprowadzały kontrolę zgodności z prawem aktów w przedmiocie wszczęcia postępowania, przygotowania lub niewiążącej propozycji przyjętych przez właściwe organy krajowe w ramach procedury nadzoru bankowego, która prowadzi do decyzji EBC. Podkreślono, że jest w tym względzie bez znaczenia okoliczność, że do sądu krajowego wniesiona została szczególna skarga o stwierdzenie nieważności ze względu na podniesione naruszenie powagi rzeczy osądzonej orzeczenia sądu krajowego.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (14)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy