C-218/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zakaz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pracownikowi sektora publicznego, który sam rozwiązał stosunek pracy, jest niezgodny z prawem UE, jeśli pracownik nie miał możliwości skorzystania z urlopu.
Sprawa dotyczyła pracownika sektora publicznego we Włoszech, który po ustaniu stosunku pracy domagał się ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Włoskie przepisy zakazywały takiej wypłaty, jeśli pracownik sam rozwiązał umowę. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że zakaz ten jest niezgodny z dyrektywą o czasie pracy i kartą praw podstawowych, jeśli pracownik nie miał faktycznej możliwości wykorzystania urlopu w trakcie zatrudnienia, niezależnie od powodu ustania stosunku pracy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 7 dyrektywy 2003/88/WE dotyczącej czasu pracy oraz art. 31 ust. 2 Karty praw podstawowych UE. Sprawa rozpatrywana przez Tribunale di Lecce (Włochy) dotyczyła byłego urzędnika gminy Copertino, który po ustaniu stosunku pracy w celu przejścia na emeryturę domagał się ekwiwalentu pieniężnego za 79 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Włoski dekret z mocą ustawy nr 95/2012 zakazywał wypłaty takiego ekwiwalentu w przypadku ustania stosunku pracy z inicjatywy pracownika, powołując się na potrzebę ograniczenia wydatków publicznych i względy organizacyjne. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności tego przepisu z prawem Unii, zwłaszcza w świetle orzecznictwa TSUE. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że prawo do corocznego płatnego urlopu jest fundamentalną zasadą prawa socjalnego UE, a prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w chwili ustania stosunku pracy jest jego nieodłącznym elementem. Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 nie ustanawia żadnych warunków przyznania tego ekwiwalentu poza ustaniem stosunku pracy i niewykorzystaniem urlopu. Powód ustania stosunku pracy nie ma znaczenia. Włoski przepis, wprowadzając zakaz wypłaty ekwiwalentu w przypadku rozwiązania umowy przez pracownika, wprowadza warunek wykraczający poza przewidziane w dyrektywie. Trybunał podkreślił, że pracodawca ma obowiązek zapewnić, aby pracownik faktycznie mógł skorzystać z urlopu, informując go o konsekwencjach jego niewykorzystania. Jeśli pracodawca nie wykaże należytej staranności, wygaśnięcie prawa do urlopu i brak ekwiwalentu narusza prawo UE. W związku z tym, zakaz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, gdy pracownik sam rozwiązał stosunek pracy, jest niezgodny z prawem UE, jeśli pracownik nie miał możliwości skorzystania z urlopu w trakcie zatrudnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przepisy krajowe zakazujące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pracownikowi sektora publicznego, który sam rozwiązał stosunek pracy, są niezgodne z prawem Unii Europejskiej, jeśli pracownik nie miał faktycznej możliwości skorzystania z urlopu w trakcie zatrudnienia.
Uzasadnienie
Prawo do corocznego płatnego urlopu i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w chwili ustania stosunku pracy jest fundamentalną zasadą prawa socjalnego UE. Art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88/WE nie przewiduje warunków ograniczających to prawo poza ustaniem stosunku pracy i niewykorzystaniem urlopu. Powód ustania stosunku pracy nie ma znaczenia. Wprowadzenie dodatkowych warunków, takich jak rozwiązanie umowy przez pracownika, jest niezgodne z prawem UE. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi możliwość skorzystania z urlopu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (BU)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| BU | osoba_fizyczna | skarżący |
| Comune di Copertino | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy pracownik był uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni, zgodnie z warunkami uprawniającymi i przyznającymi mu taki urlop, przewidzianymi w ustawodawstwie krajowym i/lub w praktyce krajowej.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 2
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Minimalny okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu.
Karta art. 31 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Każdy pracownik ma prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego oraz ograniczenia maksymalnego czasu pracy.
dekretem z mocą ustawy nr 95 art. 5 § 8
Decreto-legge n. 95 – Disposizioni urgenti per la revisione della spesa pubblica con invarianza dei servizi ai cittadini nonché misure di rafforzamento patrimoniale delle imprese del settore bancario
Zakaz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pracownikom administracji publicznej, w tym w przypadku ustania stosunku pracy z powodu wypowiedzenia przez pracownika.
Pomocnicze
Konstytucja Włoch art. 36 § 3
Konstytucja Republiki Włoskiej
Pracownik ma prawo do cotygodniowego odpoczynku oraz do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego. Powyższe prawa są niezbywalne.
k.c. art. 2109 § 1, 2
Codice civile (kodeks cywilny)
Pracownik ma prawo do jednego dnia odpoczynku w tygodniu i corocznego płatnego urlopu.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Karta art. 52 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę prawa i być proporcjonalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest nieodłącznym elementem prawa do corocznego płatnego urlopu. Art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88/WE nie przewiduje warunków ograniczających prawo do ekwiwalentu poza ustaniem stosunku pracy i niewykorzystaniem urlopu. Powód ustania stosunku pracy nie ma znaczenia dla prawa do ekwiwalentu. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi możliwość skorzystania z urlopu i udowodnić dołożenie należytej staranności w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Zakaz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest uzasadniony ograniczeniem wydatków publicznych i potrzebami organizacyjnymi pracodawcy publicznego. Pracownik, który sam rozwiązał stosunek pracy, traci prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Włoski przepis jest zgodny z prawem UE, ponieważ promuje faktyczne korzystanie z urlopu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo każdego pracownika do corocznego płatnego urlopu należy uważać za zasadę prawa socjalnego Unii Europejskiej o szczególnej wadze, od której to zasady nie może być odstępstw. Minimalny okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu. Powód ustania stosunku pracy nie ma w tym względzie żadnego znaczenia. Pracodawca jest w szczególności zobowiązany do dopilnowania w sposób konkretny i w pełni transparentny, aby pracownik rzeczywiście był w stanie skorzystać z corocznego płatnego urlopu...
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
T. von Danwitz
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sprawozdawczyni
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie roszczeń o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zwłaszcza w sektorze publicznym, gdy pracownik sam rozwiązał stosunek pracy. Podkreślanie obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia możliwości skorzystania z urlopu."
Ograniczenia: Dotyczy wykładni prawa UE, w szczególności dyrektywy 2003/88/WE i Karty praw podstawowych. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i ich zgodności z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracowniczego – urlopu wypoczynkowego i jego ekwiwalentu, a także konfliktu między prawami pracownika a interesami finansowymi i organizacyjnymi pracodawcy publicznego. Wykładnia TSUE ma istotne implikacje praktyczne.
“Czy pracownik sektora publicznego może stracić pieniądze za niewykorzystany urlop, jeśli sam złożył wypowiedzenie? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI