C-216/18 PPU

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku istnienia systemowych nieprawidłowości w państwie wydającym europejski nakaz aresztowania, sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić szczegółową ocenę ryzyka naruszenia prawa do rzetelnego procesu.

Sprawa dotyczyła wykonania europejskich nakazów aresztowania wydanych przez polskie sądy przeciwko osobie podejrzanej o handel narkotykami. Irlandzki High Court zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy w sytuacji, gdy istnieją dowody na naruszenie praworządności w Polsce, sąd wykonujący nakaz musi nadal przeprowadzać indywidualną ocenę ryzyka naruszenia prawa do rzetelnego procesu, czy też może odmówić wykonania nakazu na podstawie systemowych nieprawidłowości. Trybunał stwierdził, że sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić szczegółową ocenę ryzyka, biorąc pod uwagę sytuację osobistą podejrzanego, charakter przestępstwa oraz informacje od państwa wydającego nakaz.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 3 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Sprawa wyłoniła się w kontekście wykonywania ENA wydanych przez polskie sądy przeciwko LM, podejrzanemu o handel narkotykami. LM sprzeciwił się przekazaniu, argumentując, że niedawne reformy sądownictwa w Polsce naruszają zasadę państwa prawnego i prawo do rzetelnego procesu sądowego, co stanowiłoby naruszenie art. 6 EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Irlandzki High Court, rozpatrujący wniosek o przekazanie, zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy w sytuacji stwierdzenia systemowych nieprawidłowości w państwie wydającym nakaz, nadal obowiązuje wymóg indywidualnej oceny ryzyka naruszenia prawa do rzetelnego procesu, czy też można łatwo dojść do wniosku o niemożności udzielenia gwarancji rzetelnego procesu. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując sprawę w trybie pilnym, przypomniał, że mechanizm ENA opiera się na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi. Jednakże, w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych, można wstrzymać wykonanie ENA. Trybunał orzekł, że sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić szczegółową i dokładną ocenę, czy istnieją poważne i sprawdzone podstawy do uznania, że osoba ścigana będzie narażona na ryzyko naruszenia prawa do niezawisłego sądu i rzetelnego procesu. Ocena ta powinna uwzględniać sytuację osobistą podejrzanego, charakter przestępstwa, kontekst faktyczny oraz informacje uzyskane od państwa wydającego nakaz. W przypadku braku decyzji Rady Europejskiej stwierdzającej naruszenie zasad UE przez państwo wydające nakaz, sąd wykonujący nakaz nie może automatycznie odmówić wykonania ENA, lecz musi przeprowadzić indywidualną analizę ryzyka.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (9)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy