C-216/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowy ramowe dotyczące zamówień publicznych muszą precyzyjnie określać przewidywane ilości świadczeń, aby zapewnić przejrzystość i równe traktowanie wykonawców.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw o zamówieniach publicznych w kontekście umowy ramowej zawartej na 9 lat, która dopuszczała rozszerzenie na inne instytucje zamawiające bez precyzyjnego określenia ilości zamawianych usług. Trybunał orzekł, że choć instytucja zamawiająca może działać na rzecz innych, muszą być one wyraźnie wskazane, a co najważniejsze, ilość świadczeń musi być określona, aby zapewnić przejrzystość i równe traktowanie wykonawców, co zapobiega zakłóceniom konkurencji i sztucznemu podziałowi zamówień.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 2004/18/WE i 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, w szczególności zasad dotyczących umów ramowych. Spór wywołała decyzja włoskiego zakładu opieki zdrowotnej o przystąpieniu do istniejącej umowy ramowej na usługi oczyszczania i utylizacji odpadów, zawartej na 9 lat, bez ponownego przetargu. Umowa ta zawierała klauzulę rozszerzenia, która pozwalała innym instytucjom zamawiającym na przystąpienie do niej. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) miał wątpliwości, czy taka umowa ramowa, zawarta na okres dłuższy niż standardowe 4 lata, bez precyzyjnego określenia ilości zamawianych usług, jest zgodna z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę, stwierdził, że dyrektywa 2004/18/WE miała zastosowanie w momencie zawarcia umowy. Orzekł, że instytucja zamawiająca może działać na rzecz innych, wyraźnie wskazanych instytucji, które nie są bezpośrednimi stronami umowy ramowej, pod warunkiem zachowania jawności i przejrzystości. Kluczowe jest jednak to, że ilość świadczeń, których mogą żądać te instytucje, musi być jasno określona, a nie oparta jedynie na ich „zwyczajnym zapotrzebowaniu”. Brak takiego określenia ilości narusza zasady przejrzystości i równego traktowania wykonawców, a także może prowadzić do sztucznego podziału zamówień i zakłóceń konkurencji. Trybunał podkreślił, że umowy ramowe mają na celu agregację zamówień i osiągnięcie korzyści skali, co wymaga precyzyjnego określenia warunków, w tym przewidywanych ilości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja zamawiająca może działać na rzecz innych, wyraźnie wskazanych instytucji, które nie są bezpośrednimi stronami umowy ramowej, pod warunkiem zachowania jawności i przejrzystości. Jednakże, ilość świadczeń, których mogą żądać te instytucje, musi być jasno określona i nie może być oparta jedynie na ich "zwyczajnym zapotrzebowaniu".
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy dyrektywy 2004/18/WE umożliwiają instytucji zamawiającej udostępnienie umowy ramowej innym instytucjom, o ile są one wyraźnie wskazane w dokumentacji przetargowej. Kluczowe jest jednak, aby ilość świadczeń była określona, aby zapewnić przejrzystość, równe traktowanie wykonawców i zapobiec zakłóceniom konkurencji oraz sztucznemu podziałowi zamówień. Odniesienie do "zwyczajnego zapotrzebowania" jest niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato – Antitrust | organ_krajowy | skarżący |
| Coopservice Soc. coop. arl | spolka | skarżący |
| Azienda Socio-Sanitaria Territoriale della Vallecamonica – Sebino (ASST Valcamonica) | organ_krajowy | pozwany |
| Azienda Socio-Sanitaria Territoriale del Garda (ASST) | organ_krajowy | pozwany |
| Azienda Socio-Sanitaria Territoriale della Valcamonica (ASST) | organ_krajowy | pozwany |
| Markas Srl | spolka | interwenient |
| ATI – Zanetti Arturo & C. Srl e in proprio | spolka | interwenient |
| Regione Lombardia | organ_krajowy | inne |
Przepisy (16)
Główne
Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § ust. 5
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Definicja umowy ramowej jako umowy określającej warunki zamówień, w szczególności cenę i przewidywane ilości.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 2
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Procedury udzielania zamówień opartych na umowach ramowych mogą być stosowane wyłącznie pomiędzy instytucjami zamawiającymi i wykonawcami, którzy byli początkowo stronami umowy ramowej. Okres obowiązywania umowy ramowej nie może przekroczyć czterech lat, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych. Instytucje zamawiające nie mogą stosować umów ramowych w sposób nieodpowiedni ani w sposób wykluczający, ograniczający lub zakłócający konkurencję.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 2, akapit czwarty
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Okres obowiązywania umowy ramowej nie może przekroczyć czterech lat, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 2, akapit piąty
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Zakaz stosowania umów ramowych w sposób nieodpowiedni lub w sposób wykluczający, ograniczający lub zakłócający konkurencję.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/24/UE art. 33
Dyrektywa 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18
Przepis analogiczny do art. 32 dyrektywy 2004/18/WE.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 2
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Zasady równego i niedyskryminacyjnego traktowania wykonawców oraz zasada przejrzystości.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 9 § ust. 9
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Maksymalna szacunkowa wartość bez VAT wszystkich zamówień, których udzielenia przewiduje się przez cały okres obowiązywania umowy ramowej.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 9 § ust. 3
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Zakaz dzielenia zamówień w celu uniknięcia stosowania dyrektywy.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 35 § ust. 4, akapit drugi
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Instytucje zamawiające nie są zobowiązane do przesyłania ogłoszeń o wynikach procedury udzielania zamówienia dla każdego zamówienia opartego na umowie ramowej.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 2, akapit pierwszy
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Instytucje zamawiające przestrzegają reguł proceduralnych na wszystkich etapach, aż do udzielenia zamówienia na podstawie umowy ramowej.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 3
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
W przypadku umowy ramowej z jednym wykonawcą, zamówienia udziela się na warunkach w niej określonych.
legge n. 296 art. 1 § ust. 449 część ostatnia
Ustawa nr 296 z dnia 27 grudnia 2006 r.
Jednostki krajowej służby zdrowia są zobowiązane do zaopatrywania się w drodze umów zawartych przez właściwe jednostki regionalne lub umów ramowych zawartych przez centralne jednostki zakupujące.
Decreto legislativo n. 163 art. 3 § ust. 13
Dekret ustawodawczy nr 163 z dnia 12 kwietnia 2006 r.
Definicja umowy ramowej.
decreto-legge n. 95 / legge n. 135 art. 1 § ust. 12
Dekret ustawodawczy nr 95 z dnia 6 lipca 2012 r., przekształcony w ustawę nr 135 z dnia 7 sierpnia 2012 r.
Możliwość zmiany warunków zamówienia w trakcie jego realizacji w celu poprawy warunków umowy.
decreto-legge n. 95 / legge n. 135 art. 15 § ust. 13 lit. b)
Dekret ustawodawczy nr 95 z dnia 6 lipca 2012 r., przekształcony w ustawę nr 135 z dnia 7 sierpnia 2012 r.
Możliwość rozwiązania umowy o dostawę lub świadczenie usług i zawarcia nowej umowy bez nowego przetargu, jeśli stała się ona niewspółmiernie kosztowna.
legge regionale n. 14 art. 3 § ust. 7
Ustawa regionalna nr 14 z dnia 19 maja 1997 r.
Obowiązek korzystania przez administrację regionalną Lombardii z mechanizmów dokonywania zakupów scentralizowanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność precyzyjnego określenia ilości świadczeń w umowie ramowej w celu zapewnienia przejrzystości i równego traktowania wykonawców. Umowy ramowe mają na celu agregację zamówień i osiągnięcie korzyści skali, co wymaga jasnych warunków. Odniesienie do "zwyczajnego zapotrzebowania" jest niewystarczające i narusza zasady przejrzystości oraz równego traktowania. Brak określenia ilości świadczeń może prowadzić do sztucznego podziału zamówień i zakłóceń konkurencji.
Odrzucone argumenty
Możliwość zawarcia umowy ramowej bez precyzyjnego określenia ilości świadczeń, opierając się na "zwyczajnym zapotrzebowaniu" instytucji zamawiających. Dopuszczalność zawarcia umowy ramowej na okres dłuższy niż 4 lata bez konieczności szczegółowego uzasadnienia, jeśli wynika to z krajowych przepisów lub praktyki.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne, by instytucje zamawiające niebędące sygnatariuszami tej umowy ramowej nie określiły ilości świadczeń [...] lub by określały ilość tych świadczeń poprzez odniesienie do swojego zwyczajnego zapotrzebowania, pod rygorem naruszenia zasady przejrzystości i równego traktowania wykonawców instytucja zamawiająca może działać na swoją rzecz i na rzecz innych, wyraźnie wskazanych instytucji zamawiających, które nie są bezpośrednio stronami umowy ramowej, o ile spełnione są wymogi dotyczące jawności i pewności prawa, a w konsekwencji przejrzystości
Skład orzekający
J. Malenovský
pełniący obowiązki prezesa izby
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektyw UE dotyczących umów ramowych w zamówieniach publicznych, w szczególności wymogu określenia ilości świadczeń i zasad przejrzystości oraz równego traktowania wykonawców."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji dyrektywy 2004/18/WE, choć zasady pozostają aktualne w kontekście nowszych dyrektyw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące umów ramowych w zamówieniach publicznych, które są istotne dla wielu przedsiębiorstw i instytucji publicznych. Wyjaśnia, jak zapewnić zgodność z prawem UE w praktyce.
“Umowy ramowe w zamówieniach publicznych: kluczowe znaczenie precyzyjnego określenia ilości świadczeń dla przejrzystości i konkurencji.”
Sektor
zamowienia_publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI