C-215/18
Podsumowanie
TSUE orzekł, że pasażer może dochodzić odszkodowania od przewoźnika lotniczego za opóźniony lot, nawet jeśli umowa została zawarta z biurem podróży, a jurysdykcja sądu wynika z miejsca wykonania usługi, a nie z umowy konsumenckiej z przewoźnikiem.
Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia przez pasażerkę odszkodowania od przewoźnika lotniczego za opóźniony lot, mimo że umowa została zawarta z biurem podróży, a nie bezpośrednio z przewoźnikiem. Sąd odsyłający pytał o jurysdykcję sądów w takich przypadkach, w szczególności w kontekście rozporządzeń Bruksela I bis i dotyczącego praw pasażerów. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pasażer może pozwać przewoźnika przed sądem miejsca wykonania usługi, nawet jeśli nie ma bezpośredniej umowy, a także że nie stosuje się przepisów o umowach konsumenckich, gdy umowa została zawarta z pośrednikiem.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzeń w sprawie jurysdykcji sądowej (Rozporządzenie (WE) nr 44/2001) oraz praw pasażerów w przypadku opóźnienia lotu (Rozporządzenie (WE) nr 261/2004). Sprawa dotyczyła pasażerki, która zawarła umowę o imprezę turystyczną z biurem podróży, obejmującą lot obsługiwany przez Primera Air Scandinavia A/S. Lot ten został znacząco opóźniony, co skłoniło pasażerkę do wytoczenia powództwa o odszkodowanie przeciwko przewoźnikowi. Sąd krajowy miał wątpliwości co do jurysdykcji sądów czeskich, zwłaszcza w sytuacji braku bezpośredniej umowy między pasażerką a przewoźnikiem oraz w kontekście przepisów dotyczących umów konsumenckich. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że pasażer może dochodzić odszkodowania od przewoźnika lotniczego na podstawie rozporządzenia nr 261/2004, nawet jeśli nie zawarł z nim bezpośredniej umowy, a lot był częścią imprezy turystycznej. Jurysdykcja sądu wynika z miejsca wykonania zobowiązania umownego (art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001), a nie z przepisów dotyczących umów konsumenckich (art. 15-17 rozporządzenia nr 44/2001), które wymagają bezpośredniej umowy między konsumentem a przedsiębiorcą. TSUE podkreślił, że prawo do odszkodowania na mocy rozporządzenia nr 261/2004 jest prawem pasażera wobec przewoźnika, niezależnie od umowy z organizatorem turystyki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, powództwo takie jest objęte pojęciem „spraw, w których przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, nawet jeśli między stronami nie została zawarta żadna umowa, a lot był przewidziany w umowie o imprezę turystyczną zawartej z osobą trzecią.
Uzasadnienie
Jurysdykcja szczególna w sprawach umów (art. 5 pkt 1) opiera się na miejscu wykonania zobowiązania, a nie na bezpośrednim zawarciu umowy między stronami. Przewoźnik lotniczy, wykonując lot w imieniu organizatora turystyki, działa w ramach zobowiązań, na które swobodnie wyraził zgodę wobec tego organizatora, co pozwala na zastosowanie art. 5 pkt 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pasażer (Libuše Králová)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Libuše Králová | osoba_fizyczna | powódka |
| Primera Air Scandinavia A/S | spolka | pozwana |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pojęcie 'spraw, w których przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy' należy interpretować autonomicznie i obejmuje ono sytuacje, gdy powództwo opiera się na zobowiązaniu dobrowolnie zaciągniętym przez jedną stronę względem drugiej, nawet jeśli nie ma bezpośredniej umowy między stronami sporu, a zobowiązanie wynika z umowy zawartej z osobą trzecią (np. organizatorem turystyki).
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 2 § b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Definicja 'obsługującego przewoźnika lotniczego' obejmuje przewoźnika wykonującego lot zgodnie z umową z pasażerem lub działającego w imieniu osoby trzeciej, która zawarła umowę z pasażerem.
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 3 § 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Gdy obsługujący przewoźnik lotniczy, niebędący stroną umowy z pasażerem, wykonuje zobowiązania wynikające z rozporządzenia, uważa się, że działa w imieniu osoby związanej umową z pasażerem.
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 7 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Dyrektywa 90/314/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek
Definicja 'imprezy turystycznej' obejmuje kombinację co najmniej dwóch usług (transport, zakwaterowanie, inne usługi turystyczne) sprzedawanych w łącznej cenie, o okresie świadczenia dłuższym niż 24 godziny lub obejmującym nocleg.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 15 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach umów z udziałem konsumentów wymagają bezwzględnie zawarcia umowy między konsumentem a pozwanym przedsiębiorcą.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 16 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach umów z udziałem konsumentów stosują się wyłącznie do powództwa wytoczonego przez konsumenta przeciwko drugiej stronie umowy.
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 8 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Prawo do zwrotu kosztów biletu ma również zastosowanie do pasażerów, których lot stanowi część imprezy turystycznej, z wyjątkiem sytuacji, gdy prawo to wynika z dyrektywy 90/314/EWG.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie nr 261/2004 ma zastosowanie do przewoźnika lotniczego działającego w imieniu organizatora turystyki. Prawo do odszkodowania na mocy rozporządzenia nr 261/2004 jest prawem pasażera wobec przewoźnika i nie jest wyłączone przez fakt, że lot był częścią imprezy turystycznej. Jurysdykcja sądu w sprawach umów (art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001) wynika z miejsca wykonania zobowiązania, a nie z bezpośredniej umowy między stronami sporu.
Odrzucone argumenty
Brak bezpośredniej umowy między pasażerem a przewoźnikiem lotniczym wyklucza zastosowanie art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001. Przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach umów konsumenckich (art. 15-17 rozporządzenia nr 44/2001) mają zastosowanie, mimo braku bezpośredniej umowy z przewoźnikiem.
Godne uwagi sformułowania
powództwo o odszkodowanie [...] przeciwko obsługującemu lot przewoźnikowi lotniczemu, nawet jeśli owi pasażer i przewoźnik lotniczy nie zawarli umowy, a odnośny lot stanowi element imprezy turystycznej powództwo [...] jest objęte pojęciem „spraw, w których przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy” [...] nawet jeśli między tymi stronami nie została zawarta żadna umowa powództwo [...] nie jest objęte zakresem stosowania tych artykułów regulujących jurysdykcję szczególną w sprawach dotyczących umów z udziałem konsumentów.
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes
M. Safjan
sprawozdawca
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów w sprawach o odszkodowanie za opóźnione loty, gdy umowa została zawarta z organizatorem turystyki, a nie bezpośrednio z przewoźnikiem. Potwierdzenie praw pasażerów wobec przewoźników lotniczych w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (Bruksela Ia). Interpretacja przepisów rozporządzenia nr 44/2001 i nr 261/2004.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnionych lotów i praw pasażerów, zwłaszcza w kontekście umów pakietowych. Wyjaśnia złożone kwestie jurysdykcji i odpowiedzialności.
“Czy możesz pozwać linię lotniczą za opóźniony lot, jeśli umowę zawarłeś z biurem podróży? TSUE odpowiada!”
Sektor
transport lotniczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI