C-215/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-10-21
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
odpowiedzialność rodzicielskajurysdykcjarozporządzenie Bruksela II bispodróż dzieckapaszportprorogacja jurysdykcjikurator procesowydobro dziecka

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że spór rodzicielski dotyczący podróży dziecka i wydania mu paszportu podlega jurysdykcji UE, a brak sprzeciwu kuratora pozwanego nie oznacza uznania jurysdykcji sądu.

Sprawa dotyczyła interpretacji rozporządzenia Bruksela II bis w kontekście sporu między rodzicami o podróż dziecka za granicę i wydanie mu paszportu. Sąd odsyłający z Bułgarii pytał, czy takie sprawy wchodzą w zakres rozporządzenia i czy jurysdykcja sądu bułgarskiego została uznana, mimo że pozwany nie stawił się osobiście, a reprezentował go kurator ustanowiony z urzędu. Trybunał orzekł, że sprawy te podlegają rozporządzeniu, ale brak sprzeciwu kuratora nie jest równoznaczny z uznaniem jurysdykcji przez strony.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 (Bruksela II bis) w sprawie dotyczącej sporu między rodzicami, Wasiłką Iwanową Gogową i Iliją Dimitrowem Iliewem, o odnowienie paszportu ich dziecka i możliwość podróży z nim za granicę. Dziecko, obywatel Bułgarii, mieszkało z matką we Włoszech. Matka wytoczyła powództwo w Bułgarii, ponieważ ojciec nie wyraził zgody na podróż i odnowienie paszportu. Z uwagi na niemożność doręczenia pozwu ojcu, ustanowiono dla niego kuratora procesowego, który nie zakwestionował jurysdykcji bułgarskich sądów. Sądy bułgarskie uznały, że sprawa dotyczy odpowiedzialności rodzicielskiej, ale stwierdziły brak swojej jurysdykcji, ponieważ dziecko miało zwykły pobyt we Włoszech, a prorogacja jurysdykcji nie nastąpiła. Sąd kasacyjny Bułgarii zwrócił się do TSUE z pytaniami, czy takie sprawy wchodzą w zakres rozporządzenia, czy orzeczenie sądowe zastępujące zgodę rodzica na podróż dziecka jest objęte rozporządzeniem, oraz czy brak sprzeciwu kuratora pozwanego oznacza uznanie jurysdykcji. Trybunał orzekł, że sprawy dotyczące podróży dziecka i wydania paszportu, gdy rodzice nie mogą dojść do porozumienia, wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia nr 2201/2003, nawet jeśli orzeczenie sądu jest potrzebne do postępowania administracyjnego. Jednocześnie Trybunał wyjaśnił, że jurysdykcja sądów nie może być uznana za wyraźnie lub jednoznacznie uznaną przez wszystkie strony w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. b) rozporządzenia, jeśli kurator procesowy pozwanego, ustanowiony z urzędu z powodu niemożności doręczenia pisma, nie podniósł zarzutu braku jurysdykcji. Taka sytuacja nie pozbawia strony dostępu do wymiaru sprawiedliwości, ponieważ nadal możliwe jest uzyskanie orzeczenia zaocznego przez sąd właściwy ze względu na zwykły pobyt dziecka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taki spór jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia nr 2201/2003, nawet jeśli orzeczenie sądu jest potrzebne do postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Rozporządzenie nr 2201/2003 ma szerokie zastosowanie do spraw cywilnych dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, w tym do przyznawania, wykonywania i przekazywania tej odpowiedzialności. Pojęcie 'odpowiedzialności rodzicielskiej' jest definiowane szeroko i obejmuje prawa i obowiązki dotyczące osoby i majątku dziecka. Sprawy dotyczące podróży dziecka i wydania paszportu, gdy rodzice nie mogą dojść do porozumienia, mieszczą się w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Wasiłka Iwanowa Gogowaosoba_fizycznaskarżący
Ilija Dimitrow Iliewosoba_fizycznapozwany
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie ma zastosowanie do spraw cywilnych dotyczących przyznawania, wykonywania, przekazywania, pełnego lub częściowego pozbawienia odpowiedzialności rodzicielskiej.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Definicja 'odpowiedzialności rodzicielskiej' jako ogółu praw i obowiązków dotyczących osoby lub majątku dziecka.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej mają sądy państwa członkowskiego zwykłego pobytu dziecka.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 12 § 3 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Sądy państwa członkowskiego mają jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jeśli jurysdykcja została wyraźnie lub jednoznacznie uznana przez wszystkie strony postępowania.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 12 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Przewiduje prorogację jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej związanych z pozwem o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa, jeśli jurysdykcja została uznana przez małżonków.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 16 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Określa moment wszczęcia postępowania przed sądem.

ZBLD art. 45 § 1

Ustawa o bułgarskich dokumentach tożsamości

Wniosek o wydanie paszportu dla małoletniego składają rodzice osobiście.

ZBLD art. 78 § 1

Ustawa o bułgarskich dokumentach tożsamości

Minister sprawiedliwości może zakazać dziecku opuszczenia terytorium Bułgarii bez zgody rodziców.

SK art. 127a § 1

Kodeks rodzinny

Kwestie podróży dziecka za granicę i wydania dokumentów tożsamości rozstrzygane są przez rodziców za obustronnym porozumieniem.

SK art. 127a § 2

Kodeks rodzinny

W przypadku braku porozumienia rodziców, spór rozstrzyga sąd rejonowy.

GPK art. 47 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia dotyczące doręczenia pisma pozwanemu nieznanemu z miejsca pobytu i ustanowienia kuratora.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spory dotyczące podróży dziecka i wydania paszportu wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia nr 2201/2003. Brak sprzeciwu kuratora procesowego nie jest równoznaczny z uznaniem jurysdykcji przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Sprawa nie podlega rozporządzeniu nr 2201/2003 ze względu na jej związek z postępowaniem administracyjnym. Jurysdykcja sądu bułgarskiego została uznana przez prorogację, ponieważ kurator nie zakwestionował jej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcia „sprawy cywilne” nie należy postrzegać zbyt restrykcyjnie, lecz należy postrzegać je jako pojęcie autonomiczne prawa Unii pojęcie „odpowiedzialności rodzicielskiej” zostało w art. 2 ust. 7 rozporządzenia nr 2201/2003 zdefiniowane szeroko wymóg dotyczący jednoznacznego charakteru uznania jurysdykcji sądu, przed którym wszczęto postępowanie, przez wszystkie strony postępowania należy interpretować ściśle pozwanemu nieznanemu z miejsca pobytu, któremu nie doręczono pisma wszczynającego postępowanie i który nie wie o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu, w żadnym wypadku nie może zostać uznany za akceptującego jurysdykcję owych sądów

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes_izby

J. Malenovský

sędzia

M. Safjan

sędzia

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela II bis w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, w szczególności dotyczących podróży dziecka i wydania paszportu. Interpretacja pojęcia 'uznania jurysdykcji' w kontekście braku sprzeciwu kuratora procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia rodziców i niemożności doręczenia pisma pozwanemu, co skutkuje ustanowieniem kuratora. Konieczność uwzględnienia przepisów krajowych dotyczących wydania paszportu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rodzicielskiego (podróż dziecka, paszport) i porusza ważne kwestie jurysdykcji w prawie UE, co jest interesujące dla prawników rodzinnych i międzynarodowych.

Czy brak sprzeciwu kuratora wystarczy, by sąd UE zajął się sprawą Twojego dziecka?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI