C-212/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-07-10
cjeuprawo_ue_ogolnetranspozycja dyrektywWysokatrybunal
prawo autorskietranspozycja dyrektywyuchybienie zobowiązaniomprawo UEryczałtmedia onlinereemisja

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził uchybienie zobowiązaniom Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie transpozycji dyrektywy dotyczącej praw autorskich w mediach online i reemisji, nakazując zapłatę ryczałtu w wysokości 8,3 mln EUR.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Polsce za niewywiązanie się z obowiązku transpozycji dyrektywy (UE) 2019/789 dotyczącej praw autorskich w mediach online i reemisji programów. Polska przyznała, że nie dokonała pełnej transpozycji w terminie, powołując się na złożoność prac legislacyjnych, konsultacje społeczne, opóźnienia w publikacji wytycznych Komisji oraz pandemię COVID-19. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał te argumenty za nieuzasadnione i stwierdził uchybienie zobowiązaniom. Nakazał Polsce zapłatę ryczałtu w wysokości 8,3 mln EUR.

Sprawa dotyczyła skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w zakresie transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/789 z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustanawiającej przepisy dotyczące wykonywania praw autorskich i praw pokrewnych mających zastosowanie do niektórych transmisji online prowadzonych przez organizacje radiowe i telewizyjne oraz do reemisji programów telewizyjnych i radiowych. Termin transpozycji upłynął 7 czerwca 2021 r. Komisja zarzuciła Polsce, że nie przyjęła niezbędnych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych ani nie poinformowała o nich Komisji. Polska przyznała, że nie dokonała pełnej transpozycji w terminie, wskazując na konieczność przeprowadzenia konsultacji, wspólnej transpozycji z dyrektywą 2019/790, opóźnienie w publikacji wytycznych Komisji dotyczących art. 17 dyrektywy 2019/790, trwające postępowanie w sprawie nieważności art. 17 dyrektywy 2019/790 oraz wpływ pandemii COVID-19. Trybunał Sprawiedliwości UE odrzucił te argumenty, podkreślając, że państwo członkowskie nie może powoływać się na wewnętrzne procedury lub sytuacje jako uzasadnienie dla niewywiązania się z obowiązków wynikających z prawa UE. Stwierdzono, że Polska uchybiła zobowiązaniom na mocy art. 12 dyrektywy 2019/789. W związku z tym, na podstawie art. 260 ust. 3 TFUE, Trybunał nakazał Rzeczypospolitej Polskiej zapłatę na rzecz Komisji Europejskiej ryczałtu w wysokości 8 300 000 EUR. Polska została również obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 12 dyrektywy 2019/789.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Polska nie przyjęła niezbędnych przepisów ani nie poinformowała o nich Komisji w terminie wyznaczonym w uzasadnionej opinii. Argumenty Polski dotyczące trudności legislacyjnych, pandemii czy opóźnień w publikacji wytycznych Komisji zostały uznane za nieuzasadnione, ponieważ państwo członkowskie nie może powoływać się na wewnętrzne procedury lub sytuacje jako usprawiedliwienie dla niewywiązania się z obowiązków wynikających z prawa UE. Późniejsze zmiany legislacyjne nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 258

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 260 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2019/789 art. 12 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/789

Państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania dyrektywy w terminie do dnia 7 czerwca 2021 r. i niezwłocznego powiadomienia o tym Komisji. Przepisy te powinny zawierać odniesienie do dyrektywy lub odniesienie takie powinno towarzyszyć ich urzędowej publikacji.

Dyrektywa 2019/789 art. 12 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/789

Państwa członkowskie powinny przekazać Komisji teksty przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej dyrektywą.

Pomocnicze

Dyrektywa 2019/789 art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/789

Cel dyrektywy: poprawa transgranicznego dostępu do programów telewizyjnych i radiowych przez ułatwienie weryfikacji lub pozyskiwania praw w związku ze świadczeniem usług online oraz reemisją programów.

Dyrektywa 2019/789 art. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/789

Dotyczy wykonywania praw do reemisji przez podmioty uprawnione inne niż organizacje radiowe i telewizyjne.

Dyrektywa 2019/790 art. 17 § ust. 10

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790

Dotyczy dialogu zainteresowanych stron w sprawie korzystania przez dostawców usług udostępniania treści online z treści chronionych.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy między państwami członkowskimi a instytucjami UE.

TFUE art. 288 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie są zobowiązane do przyjęcia przepisów niezbędnych do transpozycji dyrektyw.

u.p.a.p.p.

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.z.z.p.a.p.p.

Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi

k.c.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawy o ochronie baz danych oraz ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polska nie dokonała pełnej transpozycji dyrektywy 2019/789 w terminie. Argumenty Polski dotyczące opóźnień legislacyjnych, pandemii, konsultacji społecznych i innych dyrektyw nie usprawiedliwiają braku transpozycji. Częściowa transpozycja przez istniejące przepisy nie spełnia wymogów pewności prawa i nie zwalnia z obowiązku przyjęcia pozytywnego aktu transponującego.

Odrzucone argumenty

Opóźnienie w transpozycji było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia konsultacji publicznych. Opóźnienie wynikało z konieczności wspólnej transpozycji dyrektyw 2019/789 i 2019/790. Opóźnienie było spowodowane publikacją wytycznych Komisji dotyczących art. 17 dyrektywy 2019/790. Trudności związane z pandemią COVID-19 usprawiedliwiały opóźnienie. Częściowa transpozycja przez istniejące przepisy krajowe powinna zostać uwzględniona przy ocenie wagi uchybienia. Uchylenie kryterium demograficznego przy obliczaniu współczynnika 'n' jest błędne. Uchylenie kary pieniężnej jako nieproporcjonalnej.

Godne uwagi sformułowania

Państwo członkowskie nie może powoływać się na przepisy, praktyki lub sytuacje w jego wewnętrznym porządku prawnym dla uzasadnienia braku transpozycji dyrektywy w przewidzianym w niej terminie. Istnienie uchybienia należy oceniać w świetle sytuacji państwa członkowskiego, w jakiej znajduje się ono na koniec terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii, wobec czego późniejsze zmiany nie mogą być brane pod uwagę przez Trybunał. Wymóg pewności prawa wymaga, aby w przypadku gdy dana dyrektywa nadaje uprawnienia jednostkom, powinny one mieć możliwość zapoznania się z całością swych uprawnień. Uchylenie kryterium demograficznego przy obliczaniu współczynnika 'n' zgodnie z wyrokiem w sprawie C-147/23.

Skład orzekający

M. Gavalec

prezes

Z. Csehi

sprawozdawca

F. Schalin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie obowiązku transpozycji dyrektywy, stosowanie art. 260 ust. 3 TFUE, ustalanie kar pieniężnych (ryczałtu) za uchybienia zobowiązaniom, znaczenie pewności prawa w transpozycji dyrektyw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej dyrektywy (prawa autorskie w mediach online), ale zasady dotyczące transpozycji i kar są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konsekwencje braku terminowej transpozycji dyrektyw UE, co jest częstym problemem dla państw członkowskich. Pokazuje, jak Trybunał ocenia usprawiedliwienia państw i jakie kary mogą być nałożone.

Polska zapłaci 8,3 mln euro za opóźnienie w transpozycji przepisów o prawach autorskich w internecie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI